Nagroda Templetona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nagroda Templetona (ang. Templeton Prize for Progress Toward Research or Discoveries about Spiritual Realities) – ustanowione w 1972 roku wyróżnienie, przyznawane corocznie osobom indywidualnym za wyjątkowy wkład w afirmację duchowego wymiaru życia poprzez spostrzeżenie, odkrycie lub prace praktyczne[1]. Nagroda ma postać pieniężną. Jej wartość w roku 2015 wynosiła 1,1 mln funtów[2].

Nagrodę przyznaje Fundacja Templetona (nazwa pochodzi od nazwiska Johna Templetona, przedsiębiorcy i filantropa); wręcza ją Filip (książę Edynburga), podczas ceremonii odbywającej się w Pałacu Buckingham. Kwota nagrody została tak zdefiniowana przez głęboko religijnego fundatora, aby jej wartość finansowa zawsze przekraczała tą nagrody Nobla[3], która ignoruje duchowość[4]. W 2008 po raz pierwszy nagrodą został uhonorowany Polak – Michał Heller. Przed zmianą, nazwa nagrody brzmiała: Templeton Prize for Progress in Religion, jednak fundacja się z niej wycofała w 2001 roku.

Nagroda jest kontrowersyjna[5].

Krytyka[edytuj]

Nagroda jest krytykowana między innymi przez Richarda Dawkinsa, który mówił o niej w swojej książce Bóg urojony, przy odniesieniu do pozycji Plan Stwórcy Paula Daviesa: "jest to znaczna suma pieniędzy, którą Fundacja Templetona co roku przyznaje tym naukowcom, którzy gotowi są powiedzieć coś dobrego o religii"[6]. Implikuje to jego zdaniem, że każdy profesor, który w ten sposób zostałby przekupiony, nie jest w kwestiach intelektualnych uczciwy[7].

Sean M. Carroll, naukowiec na wydziale fizyki California Institute of Technology, także otwarcie krytykował nagrodę[8]. W 2005 roku stwierdził on: „W ostatnich latach mamy wezbranie historii w znaczących mediach jak to nowe odkrycia w nauce zbliżają współczesną naukę do religii. Oczywiście nie było takich odkryć. Z czym natomiast mamy do czynienia, to pieniądze – kubły i kubły pieniędzy, w dużym stopniu od ludzi Templetona, aby rozdawać nagrody, przeprowadzać konferencje i wspierać naukowców, którzy powiedzą coś miłego o religii”[9].

W podobnym stylu wypowiada się Jerry Coyne, który podsumowuje, że Fundacja Templetona jest bardziej podstępna niż kreacjoniści[10].

Odpowiedzi na krytykę[edytuj]

Do krytyki odniósł się Martin Rees – beneficjent nagrody, astronom, były prezes The Royal Society, który okazjonalnie chodzi do kościoła pomimo tego, że nie wierzy w Boga ani też nie akceptuje żadnych religijnych dogmatów, gdyż jak sam stwierdził jest to dla niego „tradycyjny rytuał” oraz w jego kościele występuje jeden z najlepszych chórów. Przyjęcie przez siebie nagrody uzasadniał następująco: „[Działalność naukowa wzbudziła we mnie] podejrzliwość wobec ludzi, którzy wierzą, iż posiadają większe niż niepełne lub metaforyczne rozumienie jakiegokolwiek głębokiego aspektu rzeczywistości. […] Myślę, że wszyscy jesteśmy przejęci fanatycyzmem i fundamentalizmem oraz potrzebujemy wszystkich możliwych sprzymierzeńców przeciwko tym zjawiskom.”[11]

Dotychczasowi laureaci[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Laureaci Nagrody Templetona.

Przypisy

  1. Templeton Prize - Purpose (ang.). [dostęp 2017-03-28].
  2. Templeton Prize. About the prize. www.templetonprize.org. [dostęp 2015-01-17].
  3. Martin Rees wins controversial £1m Templeton prize (ang.). [dostęp 2017-03-28].
  4. The Economist: Sir John Marks Templeton – obituary (ang.). [dostęp 2017-03-28].
  5. Martin Rees wins controversial £1m Templeton prize (ang.). [dostęp 2017-03-28].
  6. Richard Dawkins: Bóg urojony. Warszawa: CiS, 2007, s. 45. ISBN 978-83-85458-28-9.
  7. Is that all there is? - Guardian Unlimited Books (ang.)
  8. Preposterous Universe (ang.)
  9. Preposterous Universe (ang.): „In recent years there has been a spate of stories in major news outlets about how new discoveries in science are bringing modern science closer to religion. There have been no such discoveries, of course. What there has been is money -- buckets and buckets of money, largely from the Templeton folks, to give prizes and host conferences and support scientists who will say nice things about religion.”
  10. Martin Rees wins controversial £1m Templeton prize (ang.). [dostęp 2017-03-28].
  11. Martin Rees wins controversial £1m Templeton prize (ang.). [dostęp 2017-03-28].

Linki zewnętrzne[edytuj]