Najdłużej pełniący urząd przywódcy państwowi w historii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pepi II, władca starożytnego Egiptu, według niektórych badaczy panował przez 94 lata, co czyniłoby go najdłużej panującym władcą w historii[1].

Lista najdłużej pełniących urząd przywódców państw obejmuje osoby, które pełniły – bądź pełnią nadal – funkcję głowy państwa przez 50 lub więcej lat jako monarchowie, prezydenci, premierzy (z faktyczną władzą), przywódcy rządzącej partii (z faktyczną władzą).

Najdłużej panującym monarchą w historii był prawdopodobnie władca starożytnego Egiptu Pepi II, który według części badaczy rządził przez 94 lata – od 2278 p.n.e. do 2184 p.n.e.[1][2]
Innymi władcami którzy mogą być wymieniani jako najdłużej panujący w historii to dwóch japońskich cesarzy: Kōan, który miał panować w latach 392291 p.n.e., czyli 101 lat oraz Suinin, który miał panować w latach 29 p.n.e.-70[3], czyli 99 lat – lecz są oni uznawani przez historyków za postaci legendarne.
Z kolei Otto von Habsburg był osobą najdłużej w historii pretendującą do tronu – jako tytularny król Węgier i Czech – od śmierci swego ojca Karola I w 1922 do własnej śmierci w 2011 – czyli przez 89 lat.
Biorąc jednak pod uwagę pewną i udokumentowaną długość panowania urzędującym przywódcą w historii był Sobhuza II, król Eswatini który panował w l. 1899-1982 – łącznie 82 lata, lecz do 1921 sprawowana była w jego imieniu regencja i dopiero od tego momentu rozpoczął on w pełni samodzielne rządy. Podobnie jeśli chodzi o długość panowania było w przypadku Ludwika XIV, króla Francji, który panował łącznie 72 lata, lecz samodzielne rządy sprawował łącznie przez 54 lata.

Władcą, który najdłużej sprawował w pełni samodzielne rządy był książę Liechtensteinu Jan II, który panował 70 lat. Z przywódców niebędących monarchą najdłużej rządził były przywódca Kuby Fidel Castro, który rządził Kubą przez 52 lata (1959-2011). Najdłużej rządzącą kobietą jest królowa Wielkiej Brytanii, Elżbieta II, która sprawuje rządy od 1952.


Przywódca Portret Państwo Sprawowany urząd Początek sprawowania urzędu Koniec sprawowania urzędu Czas sprawowania urzędu
Sobhuza II Sobhuza.jpg  Eswatini król 10 grudnia 1899 21 sierpnia 1982 82 lata i 254 dni[4].
Bernhard VII Bernhard VII. (Lippe).jpg Flagge Fürstentum Lippe.svg Lippe książę 11 sierpnia 1429 2 kwietnia 1511 81 lat i 234 dni
Wilhelm IV Henneberg-Schleusingen.PNG Henneberg-Schleusingen hrabia 26 maja 1480 24 stycznia 1559 78 lat i 243 dni
Karol Fryderyk Badeński KarelFrederikBaden.jpg Flagge Großherzogtum Baden (1891–1918).svg Badenia elektor i książę 12 maja 1738 10 czerwca 1811 73 lata i 29 dni[5]
Ludwik XIV Louis XIV of France.jpg Flag of Île-de-France.svg Francja
 Andora
król
współksiążę
14 maja 1643 1 września 1715 72 lata i 110 dni[6]
Jan II Johann II v Liechtenstein.jpg  Liechtenstein książę 12 listopada 1858 11 lutego 1929 70 lat i 246 dni[7]
Rama IX Bhumibol Adulyadej Bhumibol Adulyadej 2010-9-29 2 cropped.jpg  Tajlandia król 9 czerwca 1946 13 października 2016 70 lat 126 dni
Karol August Karl august von sachsen-weimar.jpg Großherzogin Sachsen Weimar.jpg Saksonia-Weimar
i Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach 1897-1918.svg Saksonia-Eisenach
od 1809 Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach 1897-1918.svg Saksonia-Weimar-Eisenach
książę
od 1809 wielki książę
7 czerwca 1758 14 czerwca 1828 70 lat i 12 dni[8]
Fryderyk V Hans Burgkmair d. Ä. 005.jpg  Austria arcyksiążę 10 czerwca 1424 19 sierpnia 1493 69 lat i 70 dni[9]
K'inich Janaab' Pakal Palenque król 29 lipca 615 28 sierpnia 683 68 lat i 33 dni
Franciszek Józef Kaiser franz.jpg Flag of the Habsburg Monarchy.svg Cesarstwo Austriackie
od 1867 Flag of Austria-Hungary (1869-1918).svg Austro-Węgry
cesarz i król 2 grudnia 1848 21 listopada 1916 67 lat i 355[10]
Elżbieta II Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007.jpg  Wielka Brytania i dependencje[11]
 Australia
 Kanada
 Nowa Zelandia
królowa[12] 6 lutego 1952 aktualnie panująca 66 lat 316 dni[13]
Bazyli II Basilios II.jpg Cesarstwo Bizantyńskie cesarz 22 kwietnia 960 15 grudnia 1025 65 lat 237 dni[14]
Wiktoria Victoria in her Coronation.jpg  Wielka Brytania królowa 20 czerwca 1837 22 stycznia 1901 63 lata i 216 dni[15]
Fryderyk August I Fryderyk August I.jpg Flag of Saxony (state).svg Saksonii elektor, książę, król 17 grudnia 1763 5 maja 1827 63 lata i 139 dni[16]
Jakub I Zdobywca James IIC.JPG Flag of Aragon.svg Aragonia król 12 września 1213 27 lipca 1276 62 lata i 319 dni
Hirohito 昭和天皇.jpg  Japonia cesarz 25 grudnia 1926 7 stycznia 1989 62 lata i 13 dni
Kangxi The Kangxi Emperor.jpg Flag of China (1889–1912).svg Chiny cesarz 7 lutego 1661 20 grudnia 1722 61 lat i 316 dni
Chrystian IV Kristian IV av Danmark, malning av Pieter Isaacsz 1611-1616.jpg  Dania
 Norwegia
król 4 kwietnia 1588 28 lutego 1648 59 lat i 330 dni
Jerzy III George III of the United Kingdom-e.jpg  Wielka Brytania[17]
Flag of Hanover 1837-1866.svg Hanower
król,
elektor, od 1814 król
25 października 1760 29 stycznia 1820 59 lat, 121 dni
Honoriusz III HonoriusIIIMonaco-1-.jpg  Monako książę 7 listopada 1733 19 stycznia 1793 59 lat, 63 dni
Barnim I Barnim I.jpg POL Szczecin COA.svg Księstwo Szczecińskie książę 23 stycznia 1220 13 grudnia 1278 58 lat i 324 dni
Piotr II Delfim da Câmara - D. Pedro II. 1875 transp-bg.png Flag of Brazil (1822–1870).svg Brazylia cesarz 7 kwietnia 1831 15 listopada 1889 58 lat i 251 dni[18]
Ludwik XV Louis XV France by Louis-Michel van Loo 002.jpg Flag of Île-de-France.svg Francja
 Andora
król
współksiążę
1 września 1715 10 maja 1774 58 lat i 222 dni
Tuanku Abdul Halim Abdul Halim of Kedah.jpg Kedah state locator.PNG Kedah (Malezja) sułtan 15 lipca 1958 13 grudnia 2016 58 lat 151 dni[19]
Mikołaj I Kingnicholas.jpg Flag of Montenegro (1905–1918).svg Czarnogóra książę
król
13 sierpnia 1860 26 listopada 1918 58 lat i 105 dni[20]
Wilhelmina Queen Wilhelmina of the Netherlands.jpg  Holandia królowa 23 listopada 1890 4 września 1948 57 lat i 286 dni[21]
Jakub VI JamesIEngland.jpg Flag of Scotland.svg Szkocja król 24 lipca 1567 27 marca 1625 57 lat i 270 dni[22]
Władysław II Jagiełło Wladyslaw Jagiello.jpg Alex K Grundwald flags 1410-03.svg Wielkie Księstwo Litewskie wielki książę, najwyższy książę 1377 1 czerwca 1434 57 lat[23]
Alfons VIII Alfons8Kastilie.jpg Banner of arms crown of Castille Habsbourg style.svg Kastylia król 31 sierpnia 1158 5 października 1214 56 lat i 35 dni
Rainier III Prince Rainier III.jpg  Monako książę 9 maja 1949 6 kwietnia 2005 55 lat i 332 dni
Sisavang Vong Sisavang Vong - 1951.jpg Luang Prabang
Flag of Laos (1952-1975).svg Laos
król 26 marca 1904 29 października 1959 55 lat i 217 dni[24]
Thubten Gjaco Thirteenth Dalai Lama Thubten Gyatso.jpg Flag of Tibet.svg Tybet XIII dalajlama 31 lipca 1879 17 grudnia 1933 54 lata, 140 dni[25]
Fidel Castro
Fidel Castro.jpg
 Kuba premier, prezydent i I Sekretarz PCC 1 stycznia 1959 19 kwietnia 2011 52 lat i 124 dni[26]
Abdullah I  Kuwejt emir 1762 (sporne)[27] 1814 52 lata
Kazimierz Jagiellończyk Kazimierz Jagiellonczyk.jpg Alex K Grundwald flags 1410-03.svg Wielkie Księstwo Litewskie wielki książę 29 czerwca 1440 7 czerwca 1492 51 lat i 343 dni[28]
Haakon VII Haakon7.jpg  Norwegia król 18 listopada 1905 21 września 1957 51 lat i 307 dni
Yeongjo Korea-Yeongjo-King of Joseon-c1.jpg Flag of Korea (1882–1910).svg Korea król 30 sierpnia 1724 5 marca 1776 51 lat i 188 dni
Franciszek Józef II Fürst Franz Josef II..jpg  Liechtenstein książę 25 lipca 1938 13 listopada 1989 51 lat i 111 dni
Piotr IV Aragoński Pietro IV d'Aragón.jpg Flag of Aragon.svg Aragonia król 25 stycznia 1327 21 czerwca 1377 50 lat i 347 dni
Edward III Edward III of England (Order of the Garter).jpg Flag of England.svg Anglia król 25 stycznia 1327 21 czerwca 1377 50 lat i 147 dni
Iwan IV Groźny Ivan IV by anonim (18th c., GIM).jpg Wielkie Księstwo Moskiewskie
od 1547 Flag of Tzar of Muscovia.svg Rosja
wielki książę, car 3 grudnia 1533 18 marca 1584 50 lat i 116 dni[29]
Chlotar I Tête de Clotaire.jpg Królestwo Franków/Neustria król 511 561 ok. 50 lat[30]
Zygmunt Luksemburski Pisanello 024b.jpg Flag of Hungary (15th century, rectangular).svg Węgry król 1387 1437 50 lat[31]
Kim Ir Sen Kim Il Sung Portrait-2.jpg Flag of Korea (1882–1910).svg[32]
 Korea Północna
przewodniczący, premier, prezydent 9 lutego 1946 8 lipca 1994 49 lat i 5 miesięcy[33]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b History: Pepi II (ang.). The Ancient Egypt Site. [dostęp 14 lipca 2009].
  2. Te daty podaje Schneider. Inne wersje to: 2279–2219 p.n.e. (Kwiatkowski) 2246–2152 p.n.e. (Tiradritti / De Luca).
  3. Titsingh, p. 9; Alexandrowicz, Jerzy et al. (1902). „Japonia,” Wielka encyklopedya powszechna ilustrowana, Vol. 31, p. 625.
  4. Sobhuza został proklamowany królem w wieku 4 miesięcy, zaś jego babcia Labotsibeni Mdluli urzędowała jako regentka do 22 XII 1921
  5. Samodzielne rządy od 1746 (65 lat samodzielnego panowania).
  6. Samodzielne rządy od 1661 – po śmierci regenta kard. Mazzariniego – (łącznie 54 lata).
  7. Jan II wstąpił na tron Liechtensteinu po uzyskaniu pełnoletności – w wieku 18 lat – był najdłużej panującym władcą w historii sprawującym samodzielne rządy (bez regencji) Worldstatesmen.org – Liechtenstein Accessed 16 December 2007.
  8. Książę Saksonii-Weimaru i Saksonii Eisenach (unia personalna), połączonych w 1809 w księstwo Saksonia-Weimar-Eisenach; do 1775 faktyczne rządy sprawowała matka – Anna Amalia von Braunschweig-Wolfenbüttel jako regentka.
  9. Fryderyk V panował również jako Fryderyk III Habsburg – król Niemiec od 1440 i Cesarz Rzymsko-Niemiecki od 1452.
  10. W 1867 po przekształceniu monarchii Habsburgów Austriackich w Monarchię Austro-Węgierską, Cesarstwo Austriackie istniało nadal jako część składowa Austro-Węgier, a cesarz Austrii był jednocześnie królem Węgier.
  11. Dependencje Korony brytyjskiej: Jersey, Guernsey i Man.
  12. W Jersey i Guernsey Elżbieta II ma tytuł „Książę Normandii” zaś na Wyspie Man „Pani Man”.
  13. Dotyczy Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii; pozostałe kraje należące do Commonwealth realm uzyskały niepodległość po koronacji Elżbiety II, zatem czas jej panowania jest w nich krótszy.
  14. Licząc okres regencji na czas niepełnoletności, samodzielne panowanie 10 I 976 – 15 XII 1025 (49 lat 339 dni).
  15. Wiktoria była również Cesarzową Indii od 1 maja 1876 do 22 stycznia 1901.
  16. W l. 1807 – 1815 był też Księciem Księstwa Warszawskiego.
  17. Król Wielkiej Brytanii i Irlandii w l. 1760-1800,od 1801 król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii.
  18. Samodzielne rządy od 15 lutego 1841 łącznie 50 lat 251 dni.
  19. Od 21 września 1970 do 20 września 1975 oraz od 13 grudnia 2011 do 13 grudnia 2016 – król Malezji.
  20. 1860-1910 książę, 1910-1918 król.
  21. Samodzielne rządy od 6 września 1898.
  22. Łącznie z okresem regencji – samodzielne rządy od 1581, w latach 1603–1625 również król Anglii.
  23. Władysław Jagiełło był w l. 1377-1381 i 1382-1392 – Wielkim Księciem Litewskim zaś 1387-1434 – Najwyższym Księciem Litewskim (władze w jego imieniu sprawował wielki książę Witold). W l. 1386-1434, 48 lat i 3 miesiące był królem Polski.
  24. Łącznie panował w Luang Prabang 1904-1946 i w Laosie 1946-1959.
  25. Koronowany 1879, rzeczywista władza od 1895, od 1912 Tybet niepodległym państwem.
  26. Fidel Castro sprawował de facto funkcję przywódcy Kuby jako: premier – od 16 lutego 1959 do 2 grudnia 1976 (funkcja prezydenta była wówczas czysto formalna), prezydent – od 2 grudnia 1976 do 24 lutego 2008 i I Sekretarz rządzącej Kubą Komunistycznej Partii Kuby od 3 października 1965 do 19 kwietnia 2011.
  27. Inne możliwe daty 1758, 1764.
  28. Król Polski od 25 czerwca 1447 do 7 czerwca 1492 – 45 lat i 347 dni.
  29. Iwan IV panował jako Wielki Książę Moskiewski do 16 stycznia 1547 kiedy koronował się na cara Rosji.
  30. Licząc od 511 objęcie władzy w Neustrii, w 558 r. pełnia władzy w całym Państwie Franków.
  31. W l. 1433-37 Cesarz Rzymsko-Niemiecki, w l. 1419-1437 król Czech.
  32. Flaga Tymczasowego Komitetu Ludowego Korei Północnej.
  33. 1946-48 Przewodniczący Tymczasowego Komitetu Ludowego Korei Północnej (w strefie administrowanej przez ZSRR), 1948-72 Premier, 1972-94 Prezydent, po śmierci został mu w 1998 nadany tytuł „wiecznego prezydenta”. Gdyby poważnie traktować to określenie to Kim Ir Sen nadal sprawuje urząd prezydenta, a zatem od 1948 „rządzi” już łącznie 67 lat, a od 1946- 69.