Nakło (wieś w powiecie częstochowskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Nakło w innych znaczeniach tej nazwy.
Artykuł 50°39′19.7″N 19°43′31.9″E
- błąd 4 m
WD 50°39'N, 19°43'E, 50°35'N, 19°42'E
- błąd 2318 m
Odległość 921 m
Nakło
wieś
Ilustracja
Pałac w Nakle
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat częstochowski
Gmina Lelów
Liczba ludności (2008) 614
Strefa numeracyjna 34
Kod pocztowy 42-235[1]
Tablice rejestracyjne SCZ
SIMC 0137472
Położenie na mapie gminy Lelów
Mapa konturowa gminy Lelów, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Nakło”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Nakło”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Nakło”
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego
Mapa konturowa powiatu częstochowskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Nakło”
Ziemia50°39′19,7″N 19°43′31,9″E/50,655472 19,725528

Nakłowieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Lelów[2][3].

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa częstochowskiego.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Nakło[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0137495 Marcjampol przysiółek
0137503 Mostki przysiółek
0137510 Zagaj przysiółek

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nakło uzyskało lokację miejską przed 1746 rokiem, zdegradowane w 1825 roku[4].

Pierwsze wzmianki historyczne o parafii w Nakle pochodzą z dokumentów datowanych na 1217 i 1222 r., wspominając miejscowego kleryka - Szczepana z Nakła. W roku 1325 r. Nakło zostało wymienione w spisie Świętopietrza jako wieś parafialna przynależąca do dekanatu w Irządzach. Jan Długosz odnotował, że dziedzicami wsi byli wówczas Jakubik i Prandota. W roku 1334 r. Nakło należało do dekanatu lelowskiego.

Nakło leżało na podmokłym terenie, czego odzwierciedleniem była nazwa miejscowości poświadczana w dokumentach: „Nakyel”, „Nakiel”, „Nackel”. Według historyków oznacza ona „miejsce przy wodzie”. W średniowieczu i początkach czasów nowożytnych rozwój miejscowości był związany z położeniem na trakcie handlowym prowadzącym do Krakowa. Dowodem jego handlowego znaczenia miało być nawet wezwanie miejscowego kościoła św. Mikołaja, patrona kupców, oraz odbywające się tutaj w każdy czwartek targi. Data lokacji miejscowości jest trudna do ustalenia, ale najbardziej prawdopodobne jest, że miało to miejsce za czasów panowania Augusta III w 1752 roku. Od tego czasu miejscowość zmieniła nazwę z „Nakiel” na „Nakło”.

W 1855 roku miasto nawiedziła epidemia cholery, podczas której było tak dużo zmarłych, że ich grzebanie odbywało się na specjalnie do tego celu utworzonym cmentarzu. Po II wojnie światowej teren cmentarza decyzją ówczesnych władz został zalesiony[5].

Kościół św. Mikołaja[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o kościele w Nakle, wówczas jeszcze drewnianym, pochodzi z 1326 roku. Kościół ten prawdopodobnie spłonął w XIV wieku. Na jego miejscu w początkach XVI wieku wybudowano murowaną kaplicę ze sklepioną, kulistą rotundą. Do kaplicy już z początkiem XVI wieku rozpoczęto dobudowywanie kościoła, którego budowę ostatecznie ukończono w 1712 roku staraniem miejscowego proboszcza, Andrzeja Szychowskiego. Nowa świątynia została konsekrowana w 1726 roku przez bpa Augustyna Wessela, opata zakonu cystersów w Jędrzejowie[5].

Pałac[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Pałac w Nakle.

Klasycystyczny pałac wybudował hrabia Kajetan Bystrzanowski w latach 1770-1780. Został zaprojektowany przez znanego architekta Jana Ferdynanda Naxa. W czasach późniejszych zmieniał właścicieli i w okresie I wojny światowej kupił go Michał hr. Komorowski, prawnuk Kajetana Bystrzanowskiego. Rodzina Komorowskich zarządzała majątkiem do zakończenia wojny, potem go utraciła na rzecz państwa. Przez kilka lat w pałacu mieściło się technikum rolnicze a później do 1989 roku dom dziecka. W 2002 dwór kupili Marzena i Kerth Reyher, którzy prowadzą tutaj pensjonat[6].

Dwór[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Dwór w Nakle.

Dwór znajduje się w centrum wsi, został wybudowany przez hrabiego Kajetana Bystrzanowskiego w 1795 roku. Mieścił się w nim szpital (przytułek) i zgodnie z miejscową opowieścią stacjonowały tu wojska napoleońskie[7].

Kościół św. Mikołaja

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 806 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. a b GUS. Rejestr TERYT
  4. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 52-53.
  5. a b NAKŁO, Św. Mikołaja b. w. | Oficjalna Strona Diecezji Kieleckiej, www.diecezja.kielce.pl [dostęp 2017-06-17].
  6. Pałac w Nakle, slaskie.travel [dostęp 2016-01-23].
  7. Na sprzedaż obiekt, budynek dworek/posiadłość Nakło Nakło Nieruchomości - SO181-5 - Nakło - śląskie - sprzedaż obiekt, budynek dworek/posiadłość, www.wgn.pl [dostęp 2016-01-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół w Nakle: [1]