Nakajima B5N

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nakajima B5N
(Dane wersji B5N1 / B5N2)
Nakajima B5N2
Nakajima B5N2
Dane podstawowe
Państwo  Japonia
Producent Nakajima
Aichi Takei Denki K.K.
Dai-Juichi Kaigun Kokusho
Typ pokładowy samolot torpedowo-bombowy
Załoga 3
Historia
Data oblotu styczeń 1937
Lata produkcji 1937 - 1943
Wycofanie ze służby 1945
Egzemplarze około 1150
Dane techniczne
Napęd 1 silnik gwiazdowy, 9-cylindrowy, chłodzony powietrzem Nakajima Hikari 2 lub silnik gwiazdowy, 14-cylindrowy, chłodzony powietrzem Nakajima NK1A Sakae 11
Moc B5N1: startowa: 840 KM
trwała: 800 KM
B5N2: startowa 940 KM
trwała 970 KM
Wymiary
Rozpiętość 15,518 m
Długość 10,30 m
Wysokość 3,70 m / 3,60 m
Powierzchnia nośna 37,69 m²
Masa
Własna 2099 kg / 2279 kg
Startowa normalna: 3700 kg / 3800 kg
maksymalna: 4015 kg / 4130 kg
Osiągi
Prędkość maks. 350 km/h na 2380 m / 380 km/h na 3600 m
Prędkość przelotowa 256 km/h na 2000 m
Prędkość wznoszenia czas wznoszenia na 3000 m:
7 nim 50 s / 7 min 40 s
Pułap 7400 m / 8260 m
Zasięg 1220 km (maks. 2150 km) / 1280 km (maks. 2280 km)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
3 km wz. 92 kal. 7,7 mm
bomby lub torpeda o masie do 800 kg
Użytkownicy
Japonia
Rzuty
Rzuty samolotu

Nakajima B5N (jap. 中島 B5N Nakajima B5N) – trzymiejscowy pokładowy samolot torpedowo-bombowy konstrukcji japońskiej z okresu drugiej wojny światowej. Alianci nadali mu nazwę kodową Kate[1].

W parze z torpedą lotniczą typu 91 cechowały go duża prędkość i wysokość zrzutu, co zwiększało bezpieczeństwo samolotu oraz załogi w trakcie ataku, a także wydłużało czas lotu torpedy, skracając tym samym podwodną część jej drogi do celu. W konsekwencji zmniejszało to do minimum czas na reakcję celu i jego szanse na wymanewrowanie torpedy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nakajima B5N2 Model 12 Kate nad Hickam Field, 7 grudnia 1941
Rozbity Nakajima B5N2 Kate z lotniskowca „Shōkaku”, po awaryjnym lądowaniu na rafie koralowej

Zamówienie na ten samolot pokładowy złożono w 1935 roku. Opracowywana konstrukcja zastąpiła używane wcześniej w marynarce japońskiej pokładowe samoloty bombowe, budowane w układzie dwupłata. Projekt otrzymał nazwę Typ K.

Prototyp samolotu, oblatany w styczniu 1937 roku, nosił skrócone oznaczenie B5N1. Zamontowano w nim hydrauliczny mechanizm składania końcówek płata. Sprawiał on jednak problemy i zrezygnowano z niego na rzecz mechanizmu ręcznego.

Pierwsze samoloty seryjne, pod nazwą Samolot Pokładowy Torpedowo-Bombowy Wzór 98 Model 11, wysłano do Chin, gdzie sprawdzano ich przydatność w warunkach bojowych. W grudniu 1939 zaakceptowano do produkcji wersję B5N2 Model 12 z nowym silnikiem Nakajima Sakae o mniejszej średnicy i większej mocy, co pozwoliło na polepszenie osiągów. Samoloty tej wersji produkowano od lutego 1940, ponadto część samolotów B5N1 przebudowano do nowej wersji[2].

Do sierpnia 1941 samolot budowano w firmie macierzystej. W 1942 roku produkcję wznowiono w 11. Arsenale Lotniczym Marynarki Wojennej (Dai-Juichi Kaigun Kokusho) w Hiro koło Kure oraz w zakładach Aichi Tokei Denki K.K., gdzie produkowano je do 1944 roku[2]. Wielkość produkcji nie została ustalona z pewnością, łącznie zbudowano według różnych źródeł 1149 (dane amerykańskie), 1250 (dane japońskie) lub 1350 (wyliczenia J. Longa) egzemplarzy tego samolotu[3]. 30 sztuk przebudowano na szkolny dwuster B5N1-K. W zakładach Nakajima wyprodukowano 669 samolotów (według innych danych 669 lub 870)[3].

Od 1943 roku B5N były stopniowo zastępowane przez nowsze Nakajima B6N, po raz ostatnio zostały użyte bojowo jako bombowce pokładowe podczas bitwy na Morzu Filipińskim w czerwcu 1944[3]. Do końca wojny maszyny tego typu służyły w szkołach lotniczych oraz przebudowane na samoloty patrolowe wyposażone w radar do wykrywania wynurzonych okrętów podwodnych[3]. Wykorzystywano je również pod koniec wojny do ataków kamikaze.

Samolot był uzbrojony w pojedynczy karabin maszynowy wz. 92 kalibru 7,7 milimetra w tylnej kabinie, niektóre modele miały po jednym karabinie maszynowym wz. 97 kalibru 7,7 milimetra w każdym skrzydle[potrzebny przypis]. Uzbrojenie podwieszane stanowiła torpeda typ 91 albo do 800 kg bomb w jednej z konfiguracji: jedna bomba przeciwpancerna lub burząca o masie 800 kg, dwie bomby 250 kg lub 6 bomb 60 kg albo (do celów szkolnych) 30 kg[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wiktor Suworow Dzień "M", Rebis Poznań 2008
  2. a b Wieliczko 2018 ↓, s. 92-94.
  3. a b c d Wieliczko 2018 ↓, s. 95-98.
  4. Wieliczko 2018 ↓, s. 87.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alexander Lüdeke, Weapons of World War II, Bath: Parragon, 2011, s. 225, ISBN 978-1-4454-2435-4, OCLC 744570428.
  • Chris Bishop: The Ilustrated Encyclopedia of Weapons Of World War II. London: Amber Books, 2014, s. 424. ISBN 978-1-78274-167-1.
  • Leszek A. Wieliczko. Nakajima B5N (Kate). „Lotnictwo”. 5/2018. XXI (199), s. 84-98, maj 2018. ISSN 1732-5323.