Naksalici

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Naksalici (bengali নকশাল আন্দোলন, hindi नक्षलवाद, ang. Naxalite) – zbiorcze określenie na szereg maoistowskich grup zbrojnych w Indiach[1]. Do ich ambicji należy wprowadzenie przemian własnościowych na wiejskich obszarach kraju[2]. Część z grup naksalitów ma charakter separatystyczny[1].

Nazwa[edytuj]

Określenie naksalici pochodzi od nazwy miejscowości Naksalbari, gdzie w 1967 roku wybuchło powstanie chłopskie. Naksalici są też niekiedy określani jako maoiści bengalscy[3], niemniej jednak swoją działalnością wykraczają poza tereny Bengalu[4][5].

Historia[edytuj]

Naksalici są ruchem maoistowskim. Maoizm odłączył się od głównego nurtu komunistycznego Indii w połowie lat 60[6][7][8]. Na czele ruchu stanął bengalski nauczyciel Charu Mazumdar[8]. Zgodnie z rewolucyjną ideologią maoizmu, jego zwolennicy uznali, że czas rewolucji komunistycznej już nadszedł. Powstanie rozpoczęło się w 1967 roku. Rewolucja rozpoczęła się w niewielkiej wiosce Naksalbari. Rebeliantom udało się zmobilizować kilka okolicznych wiosek. Ich mieszkańcy przeprowadzili likwidację miejscowych elit, a następnie przejmowali władzę, tworząc komitety ludowe[7][1].

Z Naksalbari powstanie rozprzestrzeniło się na cały Bengal. W pierwszych latach powstania rebeliantom udało się odnieść kilka znaczących sukcesów. W następstwie za naksalitami poszli więc maoiści, a także przedstawiciele niemaoistowskiego komunizmu z innych obszarów kraju. Antyrządowe rozruchy wybuchały w Indiach z różną częstotliwością i efektami. Wystąpienia miały charakter lokalny[7]. W 1970 roku naksalici powołali ugrupowanie o nazwie Komunistyczna Partia Indii (Marksistowsko-Leninowska). Sekretarzem generalnym partii został Charu Muzumdar[8]. W tym samym roku wybuchły zamieszki maoistów w Kalkucie. Chaos w mieście trwał kilka miesięcy. Zamieszki zostały opanowane przez policje a kalkuccy maoiści zdziesiątkowani[8]. Od tego czasu naksalici zmienili taktykę. Zamiast otwartej walki postawili na konflikt partyzancki[7]. Charu Mazumdar został poddany krytyce zarówno naksalitów, jak i rządu chińskiego, który uznał go za awanturnika. Został on usunięty z partii[8]. Następnie aresztowany przez policję i osadzony w areszcie, w którym zginął w 1972 roku[8]. Naksalici oskarżyli o zabójstwo ekslidera oskarżyli rząd[8].

Po śmierci Muzumdara ruch naksalitów uległ podziałom. Powstały nowe organizacje maoistów, wśród których znalazły się ugrupowania takie jak Centralny Zespół Komunistycznej Partii Indii (Marksistowsko-Leninowskiej), Zjednoczona Organizacja KPI (M-L), Maoistowskie Centrum Komunistyczne, Zjednoczony Komitet Komunistycznych Rewolucjonistów Indii (M-L) czy Organizacyjny Komitet Komunistycznych Rewolucjonistów[8].

Ruch odżył po 1980 roku[8]. W 2010 roku istniało 17 różnych organizacji zbrojnych naksalitów. W wyniku działalności naksalitów rocznie ginie około 500-600 osób[8].

Metody[edytuj]

Naksalici za podstawową metodę działalności uważają walkę zbrojną. Ich oddziały partyzanckie atakują przedstawicieli administracji, policjantów i żołnierzy. W atakach naksalici nierzadko stosują metody uznawane za terrorystyczne[7][1]. Rebelianci uważają, że użycie przemocy za moralnie usprawiedliwione. Ich zdaniem agresja służy obronie interesów ubogich wieśniaków i bezrolnych chłopów[5][1].

Flaga Komunistycznej Partia Indii (Maoistowskiej)

Indyjscy maoiści posiadają swoje reprezentacje partyjne. Pierwszą partią polityczną naksalitów była Komunistyczna Partia Indii (Marksistowsko-Leninowska) powstała w 1970 roku[8]. Innymi większymi organizacjami było Komunistyczne Centrum Maoistowskie (MCC – Maoist Communist Centre) i Ludowa Grupa Wojenna (PWG – People’s War Group). W 2004 roku doszło, do połączenia KPI (M-L) z MCC. Powstało wtedy ugrupowanie o nazwie Komunistyczna Partia Indii (Maoistowska). PWG zostało niemal całkowicie rozbite przez siły rządowe[6].

KPI (m) cieszy się dużym poparciem, o czym świadczyć może wiec partii w Warangalu, na którym zebrało się przeszło milion zwolenników[6][1]. Działalność partii jest w Indiach nielegalna[1][6]. Delegalizacja KPI (maoistowskiej) miejsce miała w 2009 roku. Obecnie jest uznawana przez indyjski rząd za organizację terrorystyczną[9]. Wraz z KPI (m) na liście grup terrorystycznych znajdują się 34 organizacje oskarżane o związki z naksalitami[9].

Obszar działalności[edytuj]

Ugrupowania naksalitów działają na obszarze wschodnich i środkowych Indii. Rebelianci obecni są w 182 dystryktach kraju. Ich działalność dotyczy głównie stanów Ćhattisgarh, Jharkhand, Orisa[4], Bihar, Madhya Pradesh, Maharasztra i Bengal Zachodni[1][5]. W niektórych regionach partyzantom prawie udało się zastąpić lokalną administrację[5].

Liczebność[edytuj]

Liczba partyzantów szacowana jest na 10[4]-20 tysięcy osób[5][10].

Wsparcie zagraniczne[edytuj]

Jeszcze w czasach zimnej wojny maoistowskie poglądy naksalitów zapewniły im wsparcie ze strony Chińskiej Republiki Ludowej (pomoc szła również dla zbuntowanych plemion górskich z pograniczna indyjsko-birmańskiego)[11]. Zdaniem indyjskiego rządu chińska pomoc dla naksalitów trwa do dzisiaj. W 2011 roku Indie oskarżyły ChRL o udzielanie schronienia przywódcom rebelii[12]. Kolejnym mocarstwem mającym udzielać rebelii wsparcia jest Pakistan. W 2011 roku rząd w Nowe Delhi oskarżył Pakistańczyków o finansowanie działalności indyjskich maoistów[12].

Media informująo powiązaniach naksalitów z filipińską Nową Armią Ludową[10]. Według doniesień medialnych niektórzy członkowie partyzantki naksalitów mieli przejść szkolenia w obozach maoistowskiej partyzantki na Filipinach[10]. W przeszłości naksalici mogli utrzymywać kontakty z pokrewną ideowo Komunistyczną Partią Nepalu (maoistowską)[13].

Ideologia[edytuj]

Mao Zedong uznawany jest przez naksalitów za ideowego mentora

Naksalici wyznają specyficzną formę maoizmu[7]. Ideologia naksalitów niewiele ma wspólnego z pierwotną ideologią marksizmu. Komunizm naksalitów jest mglistą ideą sprawiedliwości społecznej i równego podziału dóbr. Naksalici odeszli także od charakterystycznego dla komunistów ateizmu, głosząc zamiast tego potrzebę zrównania praw wyznawców wszystkich religii[7]. Często odwołują się do ubogich rolników i przedstawicieli ludności autochtonicznej zamieszkującej środkowe i wschodnie Indie. Rywalizują z legalnymi ugrupowaniami komunistycznymi i wszelką lewicą niemaoistowską. Obecny ustrój Indii określany jest przez nich jako „faszyzm indyjski” i na wpół feudalny[7][1].

W przypadku części grup naksalitów istotną rolę odgrywa element separatystyczny[1].

Od działalności naksalitów odcinają się legalnie działające partie komunistyczne Indii[8].


Przypisy

  1. a b c d e f g h i j Naxalite (ang.). britannica.com.
  2. Naksalici (pol.). encyklopedia.pwn.pl.
  3. Przeszłość terroryzmu indyjskiego. W: Krzysztof Mroziewicz: Ucieczka do Indii. Wyd. 2. Bydgoszcz - Warszawa: Oficyna Wydawnicza BRANTA, 2006, s. 218. ISBN 83-89073-81-1.
  4. a b c Indie/ Policja walczy z maoistowskimi rebeliantami (pol.). psz.pl.
  5. a b c d e Indie przegrywają walkę z maoistami (pol.). psz.pl.
  6. a b c d Arundhati Roy: Indie - Bogowie na sprzedaż (pol.). http://krytykapolityczna.pl.
  7. a b c d e f g h Rokicka: Widmo komunizmu nie odleciało w siną dal (pol.). magazynkontakt.pl.
  8. a b c d e f g h i j k l Indie: Czerwona ośmiornica (pol.). wyborcza.pl.
  9. a b Centre declares Maoists as terrorists, CPM differs (ang.). zeenews.com.
  10. a b c Philippine reds export armed struggle (ang.). atimes.com.
  11. Spór graniczny między Chińską Republiką Ludową a Republiką Indii (pol.). bazhum.muzhp.pl.
  12. a b Cicha wojna w sercu Indii. Maoiści walczą już prawie 50 lat (pol.). wiadomosci.wp.pl.
  13. Nepal chce wyjść z cienia Indii (pol.). psz.pl.