Namysłów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Namysłów
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Rynek w Namysłowie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat namysłowski
Gmina Namysłów
Data założenia XIII wiek
Prawa miejskie ok. 1249
Burmistrz Bartłomiej Stawiarski
Powierzchnia 22,62 km²
Wysokość 137 m n.p.m.
Populacja (30.06.2018)
• liczba ludności
• gęstość

16 360
723,6 os./km²
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-100
Tablice rejestracyjne ONA
Położenie na mapie gminy Namysłów
Mapa lokalizacyjna gminy Namysłów
Namysłów
Namysłów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Namysłów
Namysłów
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Namysłów
Namysłów
Położenie na mapie powiatu namysłowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu namysłowskiego
Namysłów
Namysłów
Ziemia51°04′22″N 17°42′25″E/51,072778 17,706944
TERC (TERYT) 1606024
SIMC 0965743
Hasło promocyjne: Namysłów – gmina z charakterem
Urząd miejski
ul. Stanisława Dubois 3
46-100 Namysłów
Strona internetowa
BIP

Namysłów i (łac. Namislavia, niem. Namslau, śl. Namysłůw) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Namysłów. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na Równinie Oleśnickiej, będącą częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez niego rzeka Widawa.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa opolskiego.

Według danych na 30 czerwca 2018 miasto było zamieszkane przez 16 360 osób[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest położone w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, na Równinie Oleśnickiej. Przez granice administracyjne miasta przepływa rzeka Widawa (dopływ Odry). Namysłów położony jest na wysokości 137 m n.p.m.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Klimatogram dla Namysłowa
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
 
 
30
 
1
-5
 
 
27
 
2
-4
 
 
28
 
7
-1
 
 
36
 
14
3
 
 
60
 
19
8
 
 
69
 
22
11
 
 
80
 
24
12
 
 
74
 
23
12
 
 
48
 
19
9
 
 
38
 
14
5
 
 
40
 
7
1
 
 
36
 
3
-3
Temperatury w °C
Opad całkowity w mm
Źródło: climate-data.org

Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Pokrywa śnieżna występuje od grudnia do kwietnia. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Namysłowa wynoszą 566 mm, dominują wiatry zachodnie[2].

Podział miasta[edytuj | edytuj kod]

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju częściami Namysłowa są[3]:

Osiedla mieszkaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Namysłowa istnieje 6 osiedli mieszkaniowych[4]:

Numer Ulice
Osiedle nr I Armii Krajowej, Chrobrego, Dubois, Dworcowa, Forteczna, Harcerska, Jagiellońska, Komuny Paryskiej, Kościelna, Krakowska, Obrońców Pokoju, Piastowska, Pocztowa, Podwale, Rynek, Skwer Kardynała Wyszyńskiego, Staszica, Szkolna, Waryńskiego, Wojska Polskiego, Wróblewskiego, 3 Maja, Bohaterów Warszawy, Partyzantów, Piłsudskiego, plac Powstańców Śląskich, plac Wolności, Sikorskiego, Wały Jana III
Osiedle nr II Asnyka, Boczna, Braterska, Broniewskiego, Dąbrowskiego, Gombrowicza, Kasprowicza, Kilińskiego, Kochanowskiego, Konopnickiej, Korczaka, Makuszyńskiego, Morcinka, Nałkowskiej, Norwida, Oleśnicka, Orzeszkowej, Parkowa, Pułaskiego, Sienkiewicza, Staromiejska, Sycowska, Tuwima, Wańkowicza, Wybickiego, Żwirki i Wigury
Osiedle nr III Akacjowa, Cicha, Fabryczna, Jaśminowa, Kalinowa, Konwalii, Kwiatowa, Łączańska, 1 Maja, Makowa, Malinowa, Mickiewicza, Pamięci Sybiraków, Polna, Tulipanowa, Różana, Słonecznikowa, Wrzosowa, Sworowskiego, Wileńska, Orląt Lwowskich, Kombatantów
Osiedle nr IV Brzechwy, Brzeska, Buczka, Chopina, Drzewieckiego, Kopernika, Kościuszki (częściowo), Moniuszki, plac Pod Grzybkiem, Sejmowa, Stawowa, Jana Pawła II, Narutowicza, Ogrodowa, Okrzei, Pastewna, Prusa, Słoneczna, Tęczowa, Wiejska, Żeromskiego
Osiedle nr V Mariańska, Reymonta
Osiedle nr VI Dąbrowskiej, Długosza, Falskiego, Grunwaldzka, Iwaszkiewicza, Kolejowa, Kościuszki (częściowo), Kraszewskiego, Krzywa, Oławska, Plater, Reja, Skłodowskiej, Witosa

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miasta Namysłów wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie[5].

Według niemieckiego nauczyciela Heinricha Adamy nazwa pochodzi od polskiej nazwy procesu umysłowego – myślenia, czyli mądrości[6]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 we Wrocławiu wymienia jako najwcześniej zanotowaną nazwę miejscowości Namysłow podając jej znaczenie „Sitz kluger Leute”, czyli po polsku „Siedziba mądrych ludzi”[6]. Pierwotna nazwa została później przez Niemców zgermanizowana na Namslau i utraciła swoje znaczenie[6].

Nazwa miejscowości w zlatynizowanej formie Namislavia wymieniona jest w łacińskim dokumencie z 1312 wydanym w Głogowie[7]. W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Namislavia[8][9].

Jeszcze w 1750 nazwa „Namysłów” wymieniona jest w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska[10]. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod nazwami Namslau, Namzlav oraz Namislow[11].

Nazwę Namysłów w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[12]. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany w latach 1880–1906 notuje nazwę miasta pod polską nazwą Namysłów oraz niemiecką Namslau[13].

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946[14]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zespół murów obronnych (1350-1415, XVII w., XIX w.)

Średniowiecze[edytuj | edytuj kod]

Miasto zostało założone w XIII wieku. Pierwsza historycznie pewna wzmianka o nim pochodzi z 19 czerwca 1233. Prawa miejskie Namysłów otrzymał około 1249[15].

W latach 1294–1309 Namysłów wchodził w skład księstwa głogowskiego. W 1313 powstało niezależne księstwo namysłowskie wydzielone z ziem księstwa oleśnickiego, a jego władcą został Konrad I oleśnicki.

Pierwsze wzmianki o zamku w Namysłowie pochodzą z 1312. Prawdopodobnie był wtedy drewniany, jednak być może już po tej dacie książę namysłowski zaczął w miejscu wcześniejszego grodu wznosić obwód obronny o wysokości 8 metrów[16].

Od 1320 lub 1321 ponownie związane z księstwem oleśnickim po objęciu tegoż księstwa przez Konrada I. W latach 1323–1341 Namysłów wchodził w skład księstwa brzesko-legnickiego. 9 maja 1323 roku miasto stało się lennem czeskim. Od 1338 ponownie samodzielne księstwo we władaniu Wacława I legnickiego. Od około 1340 do 21 stycznia 1341 roku Namysłów był zastawiony księciu cieszyńskiemu Kazimierzowi I. 30 września 1341 roku książę brzesko-legnicki Bolesław III Rozrzutny zastawił miasto królowi Polski Kazimierzowi III Wielkiemu.

Właściwą część ratusza w Namysłowie wzniesiono w latach 1374–1378. Jego głównym architektem był mistrz murarski Piotr[17].

W 1345 rozpoczęła się wojna polsko-czeska pomiędzy Janem Luksemburskim i Kazimierzem III Wielkim. Pod koniec lata lub na początku jesieni 1348 rozpoczęto negocjacje pokojowe. Zawarciem pokoju były zainteresowane obie strony, ponieważ Karol IV koncentrował się na sprawach niemieckich, a Kazimierz zamierzał, wobec bezskuteczności ataków na Śląsku, skupić siły na walce o Ruś. 22 listopada[18][19] 1348 roku wojna została formalnie zakończona podpisaniem pokoju namysłowskiego. Traktat nie wprowadzał żadnych zmian terytorialnych[20].

W 1358 roku synowie Bolesława III – Wacław i Ludwik sprzedali Namysłów królowi czeskiemu i niemieckiemu Karolowi IV za 3000 kop groszy praskich. W połowie XIV wieku w mieście rozpoczęta została budowa murów obronnych i czterech bram i rozbudowa murowanego zamku.

XV–XX wiek[edytuj | edytuj kod]

Pieczęć magistratu Namysłowa z przełomu XIX i XX wieku

Namysłów i Wrocław odmówili złożenia hołdu Władysławowi Pogrobowcowi po jego koronacji w 1453. Połowa zabudowań miasta została zniszczona podczas pożaru w 1466. W 1469 Namysłów uznał za swojego władcę Macieja Korwina. 11 listopada 1483 miasto zostało zniszczone w wyniku kolejnego pożaru. Od 1490 znajdowało się pod panowaniem Władysława Jagiellończyka, a następnie jego syna Ludwika. Handel w Namysłowie został ożywiony pod koniec XV wieku.

Od 1526 miasto należało do dynastii Habsburgów. Podczas wojny trzydziestoletniej zdobyli je Szwedzi.

Zakon krzyżacki zakupił namysłowski zamek w 1703. W 1741 miasto przeszło we władanie Królestwa Prus. Podczas wojny siedmioletniej było zajmowane przez Austriaków i Rosjan.

W czasie wojen napoleońskich latach 1806–1807 Namysłów był okupowany przez Francuzów. W 1862 otrzymał połączenie telegraficzne z Wrocławiem.

W 1876 otwarto linię kolejową, która połączyła Namysłów z Wrocławiem i Kluczborkiem, a w 1889 z Opolem.

Dwudziestolecie międzywojenne[edytuj | edytuj kod]

Od 1919 Namysłów należał do nowo utworzonej prowincji Dolny Śląsk. Prowincja została zlikwidowana w 1938, a 18 stycznia 1941 utworzono ją ponownie.

Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938, bojówki hitlerowskie zdewastowali wnętrze namysłowskiej synagogi zbudowanej w drugiej połowie XIX wieku.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasach II wojny światowej w Namysłowie znajdował się podobóz obozu koncentracyjnego w Groß-Rosen.

22 stycznia 1945 miasto zostało zajęte przez Armię Czerwoną (w lokalnej historiografii błędnie dominuje data 21 stycznia).

Polska Ludowa[edytuj | edytuj kod]

3 marca do Namysłowa przybyła pierwsza grupa polskich kolejarzy[21]. 30 kwietnia miasto zostało przejęte przez administrację polską – na jej czele stanął Pełnomocnik Rządu RP na Obwód nr 9 Tomasz Nowacki.

17 listopada 1947 odbyło się zebranie założycielskie Towarzystwa Burs i Stypendiów w Namysłowie, na prezesa wybrano Aleksandra Pankiewicza – przewodniczącego Powiatowej Rady Narodowej. W 1949 TBS liczył już 129 członków.

26 maja 1959 powstało Koło Miłośników Ziemi Namysłowskiej, w tym czasie było to pierwsze tego typu stowarzyszenie na Opolszczyźnie. Jeszcze w 1959 stowarzyszenie zmieniło nazwę na Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej. Staraniem działaczy koła powołano 21 stycznia 1960 Muzeum Ziemi Namysłowskiej, które zlokalizowano w trzech salach ratusza. 23 lutego 1973 Muzeum Ziemi Namysłowskiej przeniosło się do nowego lokalu, znajdującego się na zamku[22]. Muzeum funkcjonowało do przełomu 1998/99. Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej prowadziło działalność do około 2005, po czym zostało zawieszone.

23 czerwca 1976 Zakłady Elektrotechniki Motoryzacyjnej w Namysłowie przystąpiły do strajku, którego celem było, oprócz protestu przeciw podwyżce cen, odłączenie się od ZEM Świdnica i sprowadzenie nowego parku maszynowego.

III Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Po pierwszych wyborach do samorządu terytorialnego w Polsce po jego przywróceniu w 1990 roku burmistrzem miasta został Adam Maciąg[23][24].

W ramach reformy administracyjnej w Polsce w 1999 Namysłów ponownie stał się siedzibą powiatu namysłowskiego.

18 września 2014 powołano do życia Towarzystwo Przyjaciół Namysłowa i Ziemi Namysłowskiej. Prezesem TPNiZN jest od początku jego funkcjonowania Mateusz Magda, pracownik naukowy Muzeum Miejskiego Wrocławia. Obecnie stowarzyszenie liczy 32 członków, posiada również trzech reprezentantów w Radzie Miejskiej w Namysłowie[25].

W 2019 Reaktywowane zostało Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej (ponowny wpis do rejestru stowarzyszeń dokonany został 28 listopada 2019), a jego prezesem został Tadeusz Wincewicz[26], instruktor Namysłowskiego Ośrodka Kultury.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych GUS z 30 czerwca 2018, Namysłów miał 16360 mieszkańców (8. miejsce w województwie opolskim i 279. w Polsce), powierzchnię 22,62 km² (7. miejsce w województwie opolskim i 250. miejsce w Polsce) i gęstość zaludnienia 723,6 os./km²[1].

Mieszkańcy Namysłowa stanowią około 38,37% populacji powiatu namysłowskiego, co stanowi 1,66% populacji województwa opolskiego.

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźny
jednostka osób % osób % osób %
populacja 16360 100 8638 52,7 7724 47,3
gęstość zaludnienia

(mieszk./km²)

723,6 382,1 341,5

Liczba mieszkańców miasta[edytuj | edytuj kod]

1787 – 2500[27]
1845 – 3480[27]
1860 – 4176
1861 – 4193[27]
1875 – 5383[27]
1880 – 5868[27]
1885 – 5890[27]
1890 – 6167
1910 – 6062[28]
1933 – 7325[29]
1939 – 8196[29]
1975 – 12400[27]
1983 – 13700[27]
1995 – 16601[30]
1996 – 16602[30]
1997 – 16593[30]
1998 – 16716[30]
1999 – 16912[30]
2000 – 16956[30]
2001 – 16901[30]
2002 – 16742[30]
2003 – 16616[30]
2004 – 16604[30]
2005 – 16630[30]
2006 – 16498[30]
2007 – 16358[30]
2008 – 16280[30]
2009 – 16241[30]
2010 – 16254[30]
2011 – 16103[30]
2012 – 16138[30]
2013 – 16123[30]
2014 – 16126[30]
2015 – 16105[30]
2016 – 16271[30]
2017 – 16360[30]


Piramida wieku mieszkańców Namysłowa w 2014 roku[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku Namyslow.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Brama Krakowska z 1390 roku
Ratusz z XIV wieku

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[31]:

  • układ urbanistyczny
  • kościół par. pw. śś. Piotra i Pawła, późnogotycki z l. 1405-1441 – XV w., XVI w. w rejestrze. Ogrodzenie z bramą, z 1713 r. i figura św. Jana Nepomucena, z 1730 r., wypisane z księgi rejestru
  • kościół fil. pw. Niepokalanego Poczęcia NMP[32], ul. Staromiejska, XV/XVI.
  • zespół klasztorny franciszkanów, Skwer kardynała Wyszyńskiego 2, z XIV-XVIII w.: gotycki kościół św. Franciszka i św. Piotra z XIV w., ob. magazyn, klasztor, ob. dom mieszkalny
  • kaplica cmentarna pw. Świętej Trójcy, z l. 1708-1709
  • Park Północny, z poł. XIX w.
  • zamek książęcy, XIV w., XVI-XIX w.: studnia na dziedzińcu zamkowym z ok. 1600 r.
  • mury obronne, fragmenty z l. 1350-1415, XVII w., XIX w.: baszta, ul. Kościelna 10, mur, ul. Forteczna 4, mur i dwie baszty (pn.-zach.), mur i trzy baszty, ul. Wojska Polskiego, mur i dwie baszty (pd.-zach.), mur i jedna baszta (pn.-wsch.), mur (pn.-zach.), mur (pn.),
    • brama Krakowska, z 1390 r. – XIV w., XIX w., wypisana z księgi rejestru
  • ratusz, z 1374-77 r., XV-XIX w., z 57-metrową wieżą z 1381-89 r.
  • zespół szpitala miejskiego, ul. Oleśnicka 10, z l. 1911-1912: budynek prosektorium z kaplicą, pawilon oddziału dziecięcego, budynek mieszkalno-warsztatowy; altana, drewniana; magazyn, ogrodzenie z bramą, park
  • dom, ul. Chrobrego 6, wypisany z księgi rejestru
  • dom „Burmistrzówka”, ul. Krakowska 17, z XVIII w., z poł. XIX w.
  • Hotel „Polonia”, ul. Obrońców Pokoju 28, 1848 r.
  • domy, Rynek 3, 4, 5, 6, 24 (d. 27), z XVI w., XVIII w., XIX w., wypisane z księgi rejestru
  • dom, Rynek 12, z k. XIX w.
  • domy, ul. Staszica 4, 6, z XVI w., XVIII w., XIX w., wypisane z księgi rejestru
  • Izba Regionalna, dawna szkoła ewangelicka, ul. Szkolna 2, szachulcowa, z 1789 r.
  • zespół browaru, ul. Chrobrego 26, z l. 1870-1910: stara słodownia z warzelnią i suszarnią, nowa słodownia z suszarniami, leżakownia i fermentownia, maszynownia i magazyn beczek, kompleks bud. Pomocniczych, magazyn jęczmienia, ul. Kolejowa 18 a.
  • Izba Techniki Młynarskiej, dawny młyn miejski, ul. Piastowska 12, XIX/XX w.

inne zabytki:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W mieście bardzo silnie rozwinął się przemysł spożywczy (zakłady ziemniaczane, wytwórnia lodów Nestlé), a także przemysł piwowarski (Browar Namysłów) oraz przemysł elektrotechniczny (Diehl Controls, dawniej również ZEM), metalowy i obuwniczy. W Namysłowie od kilkunastu lat funkcjonuje również fabryka okien Velux.

W 2019 wskaźnik bezrobocia w Namysłowie wynosił 7,8%. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w Namysłowie wynosiło 4 176,14 zł[30].

25,8% aktywnych zawodowo mieszkańców Namysłowa pracuje w sektorze rolniczym (rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo i przemysł wydobywczy), 34,7% w sektorze przemysłowym (przemysł przetwórczy i budownictwo), a 10,5% w sektorze usługowym (handel, naprawa pojazdów, transport, zakwaterowanie i gastronomia, informacja i komunikacja) oraz 2,2% pracuje w sektorze finansowym (działalność finansowa i ubezpieczeniowa, obsługa rynku nieruchomości)[30].

W Namysłowie mieści się Podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Stacja kolejowa w Namysłowie

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez Namysłów przebiegają drogi krajowe:

Sieć uzupełniają drogi wojewódzkie:

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się stacja kolejowa połączona z dworcem autobusowym. Z namysłowskiej stacji kolejowej odjeżdżają obecnie pociągi w kierunku Oleśnicy i Wrocławia oraz Kluczborka, Lublińca i Częstochowy.

Namysłów
Linia nr 143 Kalety – Wrocław Mikołajów (106,465 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Gręboszów
odległość: 5,996 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 4,625 km
Linia nr 301 Opole Główne – Namysłów (59,939 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Ziemiełowice
odległość: 3,410 km
BSicon KBHFeq.svg
Linia nr 307 Namysłów – Kępno (0,000 km)
BSicon KBHFaq.svg
odległość: 3,584 km

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonowała czasowo w roku 2018 komunikacja miejska obsługiwana busem Mercedes Sprinter. Linie czerwona, zielona i niebieska zaczynały swój bieg na dworcu autobusowym. Przewozy autobusowe realizuje PKS Opole oraz prywatny przewoźnik LUZ.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Namysłów stanowi regionalny ośrodek oświatowy, ściągający uczniów z całego powiatu, a także z pobliskich terenów województwa wielkopolskiego (Rychtal), dolnośląskiego (Bierutów) czy powiatu kluczborskiego (Wołczyn).

Przedszkola
  • Żłobek, ul. Kolejowa 5B
  • Publiczne Przedszkole nr 1, ul. Partyzantów 2
  • Publiczne Przedszkole nr 3, ul. Partyzantów 3
  • Publiczne Przedszkole nr 4, ul. Reymonta 5B
  • Publiczne Przedszkole nr 5, ul. Słoneczna 1
  • Przedszkole Integracyjne, ul. Parkowa 3

Szkoły podstawowe

Inne

  • Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia im. Andrzeja Kurylewicza, ul. Piłsudskiego 11
  • Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy Towarzystwa Interwencji Społecznych, ul. Piastowska 8
  • Środowiskowy Hufiec Pracy, ul. Pułaskiego 3B
Szkoły ponadpodstawowe
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Jarosława Iwaszkiewicza, ul. Mickiewicza 12
  • Zespół Szkół Mechanicznych im. Żołnierzy Września 1939, ul. Pułaskiego 10
  • Zespół Szkół Rolniczych im. Tadeusza Kościuszki, ul. Pułaskiego 3
  • Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego, ul. Pułaskiego 3C

Zespół Szkół Specjalnych im. Adama Mickiewicza, ul. Staszica 8

  • Szkoła Podstawowa Specjalna
  • Gimnazjum Specjalne
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna

Kultura[edytuj | edytuj kod]

  • Namysłowski Ośrodek Kultury, Plac Powstańców Śląskich 2
    • Zespół Teatralny „Bez Atu” (dawny)
    • Biblioteka Publiczna w Namysłowie im. Stanisława Wasylewskiego, ul. Bohaterów Warszawy 5
    • Izba Regionalna w Namysłowie, ul. Szkolna 2
    • Izba Techniki Młynarskiej, ul. Piastowska 12
    • Świetlica Osiedlowa, ul. Dworcowa 7

Namysłowska prasa wydawana po 1945[edytuj | edytuj kod]

Namysłów posiada bogata tradycję wydawania prasy lokalnej i samorządowej, przy czym liczba wszystkich tytułów, ukazujących się tu od 1945 roku, jest dziś trudna do ustalenia. W okresie PRL wydawane były: „Trybuna Namysłowska” – miesięcznik Powiatowego Komitetu Frontu Narodowego w Namysłowie oraz „Rocznik Statystyczny Powiatu Namysłów”.

Namysłowska prasa podziemna przed 1989[edytuj | edytuj kod]

Namysłowska prasa wydawana po 1989[edytuj | edytuj kod]

Po przełomie 1989 roku nastąpił prawdziwy wysyp różnych periodyków ukazujących się najczęściej dość nieregularnie:

  • „Gazeta Namysłowska. Magazyn Samorządowy”
  • „Gazeta Ziemi Namysłowskiej”
  • „GraVers. Niezależne Czasopismo Literackie”
  • „Informator Wędkarski. Magazyn Namysłowskich Wędkarzy”
  • „Kurier Namysłowski. Prywatny Miesięcznik Lokalny”
  • „Namysłowianin. Bezpłatna Gazeta Lokalna”
  • „Namysłowski Magazyn. Namysłowski Powiatowy Magazyn Samorządowy”
  • „Nowiny Namysłowskie”
  • „Wieści Namysłowskie”
  • „Z Prawej Strony. Miesięcznik ziemi namysłowskiej”

Własne organa prasowe posiadają miejscowe parafie katolickie:

  • „Apostolskie Ścieżki. Namysłowskie Pismo Religijno – Duszpasterskie” – Parafia Św. Apostołów Piotra i Pawła.
  • „Pokój i Dobro. Gazeta parafii św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary”

Na koniec warto wspomnieć, że własne pismo wydają także Niemcy – dawni mieszkańcy Namysłowa, zrzeszeni w stowarzyszeniu Namslauer Heimatfreunde. Ich organ prasowy „Namslauer Heimatfruf” ukazuje się od roku 1956. Do tej pory (sierpień 2020) ukazało się 245 numerów[34].

Religia[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Religia w Namysłowie.
Kościół św. Piotra i Pawła
Kaplica cmentarna Wszystkich Świętych
Cmentarz Komunalny (ul. Jana Pawła II 6)
Synagoga

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Kościół rzymskokatolicki[edytuj | edytuj kod]

Dekanat Namysłów wschód

Dekanat Namysłów zachód

Kościół Zielonoświątkowy w RP[edytuj | edytuj kod]

Okręg Zachodni

  • Zbór Kanaan (ul. Kraszewskiego 4)

Świadkowie Jehowy[edytuj | edytuj kod]

Cmentarze[edytuj | edytuj kod]

  • Cmentarz Komunalny (ul. Jana Pawła II 6)
  • Cmentarz Komunalny (ul. Oławska 35-39)
  • cmentarz katolicki (ul. Staromiejska 29)
  • cmentarz ewangelicki (ul. Kraszewskiego 1)
  • cmentarz żydowski (ul. Łączańska 7)

Nieistniejące obiekty sakralne[edytuj | edytuj kod]

  • synagoga (obecnie sala sportowa, ul. Dubois 19)
  • kościół ewangelicki św. Andrzeja (Skwer prof. Leszka Kuberskiego), rozebrany w 1962
  • kościół staroluterański (obecnie sklep, ul. Wały Jana III 2)

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

W Namysłowie ma swoją siedzibę Nadleśnictwo Namysłów, którego obszar rozciąga się na powiat namysłowski i kluczborski.

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Organem wykonawczym jest burmistrz. W wyborach samorządowych w 2018 na urząd został wybrany Bartłomiej Stawiarski[36], zaprzysiężony na urząd 22 listopada 2018[37]. Siedzibą władz jest Urząd Miejski przy ul. Stanisława Dubois 3. W mieście znajduje się starostwo powiatu namysłowskiego.

Budżet miasta[edytuj | edytuj kod]

Wydatki budżetu w Namysłowie według działów (2017)

     Sektor usług (48,4%)

     Niesklasyfikowane (22,9%)

     Ubezpieczenie społeczne (9,6%)

     Gospodarka komunalna (7,1%)

     Ekonomika nieruchomości (3,9%)

     Edukacja (2,3%)

     Bezpieczeństwo zdrowotne (1,4%)

     Rolnictwo (1,3%)

Budżet miasta Namysłowa
Lp. Rok Budżet
1 2009 74,5 mln. zł.
2 2010 67,1 mln zł.
3 2011 74,7 mln zł.
4 2012 69 mln zł.
5 2013 66 mln zł.
6 2014 76,7 mln zł.
8 2015 75,3 mln zł.
9 2016 89,6 mln zł.

Miasta partnerskie[38][edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
  Nebelschütz  Niemcy 4 kwietnia 1997
  Hluczyn  Czechy 27 sierpnia 2000
  Linz nad Renem  Niemcy 29 września 2000
  Jaremcze  Ukraina 25 maja 2002
  Kisköre  Węgry 14 czerwca 2003
  Zagon  Rumunia 10 października 2009

Ludzie związani z Namysłowem[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Namysłowem.

Honorowi Obywatele Miasta[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS, Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2018 r. Stan w dniu 30 VI, stat.gov.pl, 12 października 2018 [dostęp 2019-04-15] (pol.).
  2. Klimat: Namysłów: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-06-10].
  3. GUGiK, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 7 stycznia 2020 [dostęp 2020-06-10] (pol.).
  4. Osiedla w Namysłowie, namyslow.eu [dostęp 2020-09-10] (pol.).
  5. Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  6. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch’s Buchhandlung, 1888, s. 9.
  7. „Codex Diplomaticus Maioris Poloniae”, tomus II, Biblioteka Kórnicka, Poznań 1878, s. 295.
  8. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online.
  9. H. Markgraf, J. W. Schulte, „Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis”, Breslau 1889.
  10. „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  11. Johann Knie 1830 ↓, s. 974.
  12. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, s. 11.
  13. Namysłów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego Tom VI, s. 894.
  14. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 (M.P. z 1946 r. nr 44, poz. 85).
  15. Historia miasta. [dostęp 4 kwietnia 2009].
  16. Kazimierz Kuliński: Piastowski zamek w Namysłowie. Namysłów: Namislavia, 2006. ISBN 978-83-60537-03-9.
  17. Namysłów, zamki-palace.eu [dostęp 2020-06-10].
  18. Jan Dąbrowski: Kazimierz Wielki: Twórca Korony Królestwa Polskiego. Kraków: Universitas, 2007. ISBN 978-83-242-0686-5.
  19. Według Jerzego Dowiata 28 listopada (Jerzy Dowiat: Nowy kształt terytorialny państwa. W: Janusz Tazbir, Tadeusz Manteuffel: Zarys... 1980, s. 73–79.).
  20. Jerzy Wyrozumski, Dzieje Polski piastowskiej (VIII w. – 1370), s. 330.
  21. Kazimierz Kuliński, Pierwsze lata polskiej służby kolejowej w Namysłowie, Namysłów 1970.
  22. Historia i cele TMZN, web.archive.org, 27 maja 2014 [dostęp 2020-06-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-05-27].
  23. Opolskie: Nowy sekretarz województwa, Serwis Samorządowy PAP [dostęp 2020-09-21] (pol.).
  24. Adam Franciszek Maciąg – Encyklopedia Solidarności, www.encysol.pl [dostęp 2020-09-21].
  25. Towarzystwo Przyjaciół Namysłowa i Ziemi Namysłowskiej, www.facebook.com [dostęp 2020-09-06] (pol.).
  26. Namysłów – ciekawe miejsca, które warto odwiedzić [ZDJĘCIA], Radio Opole, 27 lipca 2019 [dostęp 2020-06-10] (pol.).
  27. a b c d e f g h Demografia, sztetl.org.pl [dostęp 2020-06-10].
  28. Willkommen bei Gemeindeverzeichnis.de, www.gemeindeverzeichnis.de [dostęp 2020-06-10].
  29. a b Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Namslau, treemagic.org [dostęp 2020-06-10].
  30. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y Namysłów (opolskie) » mapy, nieruchomości, GUS, noclegi, szkoły, regon, atrakcje, kody pocztowe, wynagrodzenie, bezrobocie, zarobki, tabele, edukacja, przedszkola, demografia, Polska w liczbach [dostęp 2020-06-10] (pol.).
  31. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 54,55. [dostęp 2012-12-16].
  32. Obraz kościółs NMP w Namysłowie (dolny-slask.org.pl).
  33. Roman Janusz Rączy – Encyklopedia Solidarności, www.encyklopedia-solidarnosci.pl [dostęp 2016-07-24].
  34. http://www.namslau-schlesien.de/namslauer-heimatruf/
  35. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-14].
  36. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2020-06-10].
  37. Protokół Nr I/18 z sesji Rady Miejskiej w Namysłowie z dnia 22 listopada 2018 roku. namyslow.eu, 18 grudnia 2018. [dostęp 2020-06-10].
  38. Miasta partnerskie. Urząd Miejski w Namysłowie. [dostęp 2017-06-10].
  39. a b c d e f g h Honorowy Obywatel Namysłowa, namyslow.eu [dostęp 2020-06-10] (pol.).
  40. Jarosław Staśkiewicz, Józef Pinior honorowym obywatelem Namysłowa, Nowa Trybuna Opolska, 3 maja 2016 [dostęp 2020-06-10] (pol.).
  41. Lech Wałęsa honorowym obywatelem Namysłowa. Mieszkańcy wywiesili… klepsydry [FOTO], wMeritum.pl, 24 stycznia 2017 [dostęp 2020-06-10] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schlesien... Breslau: Barth und Comp., 1830.
  • Mateusz Goliński, Elżbieta Kościk, Jan Kęsik: Namysłów, z dziejów miasta i okolic, Namislavia, Namysłów 2006, ​ISBN 978-83-60537-00-8​.
  • Włodzimierz Ożga: Zespół Bramy Krakowskiej w Namysłowie, Namislavia, Namysłów 2007, ​ISBN 978-83-60537-01-5​.
  • Kazimierz Kuliński: Pieczęcie i herby miasta Namysłowa. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ​ISBN 978-83-60537-04-6​.
  • Kazimierz Kuliński: Piastowski zamek w Namysłowie. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ​ISBN 978-83-60537-03-9​.
  • Henryk Caputa: Zarys historyczny murów obronnych miasta Namysłowa. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2006, ​ISBN 978-83-60537-02-2​.
  • Kazimierz Kuliński: Obozy pracy i zagłady rozmieszczone przez hitlerowców w powiecie namysłowskim w latach 1939–1945. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2005, ​ISBN 83-922091-1-7​.
  • Mateusz M. Magda: Tajemnice Ziemi Namysłowskiej, Namislavia, Namysłów 2011, ​ISBN 978-83-60537-35-0​.
  • Mateusz M. Magda: Spacerem po dawnym Namysłowie, M&P Verlag, Namysłów 2019, ​ISBN 978-83-953909-0-6​.
  • Stanisław Żarecki: Zarys historii szpitalnictwa w powiecie namysłowskim. Reedycja Biblioteczki Towarzystwa Miłośników Ziemi Namysłowskiej, ISSN 1895-8877. Namislavia, Namysłów 2005, ​ISBN 83-922091-2-5​.
  • Tomasz Kowalski: Dzieje kościoła i parafii pw. św. Franciszka z Asyżu i św. Piotra z Alkantary w Namysłowie. Towarzystwo Miłośników Ziemi Namysłowskiej, zeszyty historyczne – tom 1. Namislavia, Namysłów 2003, ​ISBN 83-905869-4-0​.
  • Mariusz Patelski, Protesty czerwcowe 1976 r. w województwie opolskim. Zapomniany strajk w ZEM Namysłów, Opole-Namysłów: Uniwersytet Opolski-Namislavia 2016. ​ISBN 978-83-60537-84-8​.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]