Nandinia palmowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nandinia palmowa
Nandinia binotata[1]
(J.E. Gray, 1830)[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd kotokształtne
Rodzina Nandiniidae
Pocock, 1929
Rodzaj Nandinia
J.E. Gray, 1843[3]
Gatunek nandinia palmowa
Synonimy
  • Viverra binotata J.E. Gray, 1830[2]
  • Paradoxurus hamiltonii J.E. Gray, 1832[4]
  • Nandinia gerrardi Thomas, 1893[5]
Podgatunki
  • N. b. binotata (J.E. Gray, 1830)[2]
  • N. b. arborea Heller, 1913[6]
  • N. b. gerrardi Thomas, 1893[5]
  • N. b. intensa Cabrera & Ruxton, 1926[7]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Nandinia palmowa[9], łasza palmowa (Nandinia binotata) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny nandiniowatych (Nandiniidae), której jest jedynym przedstawicielem. Wcześniej był zaliczany do wiwerowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Nandinia palmowa występuje w zeleżności od podgatunku[10]:

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1830 roku brytyjski zoolog John Edward Gray, nadając mu nazwę Viverra binotata[2]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Gray wskazał Region Aszanti w Ghanie (w oryg. ang. Africa, Ashantee)[2]. Jedyny przedstawiciel rodziny nandiniowatych[9] (Nandiniidae) i rodzaju nandinia[9] (Nandinia)[12][10].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 37–62,5 cm, długość ogona 34–76,2 cm; masa ciała 1,2–3 kg[10]. Niewielki ssak o małych uszach, krótkich i silnych kończynach zakończonych mocnymi pazurami. Kształtem ciała przypomina kota. Szarobrązowe futro jest pokryte ciemnymi cętkami, a na ogonie występują poprzeczne pręgi.

Łasze palmowe większość czasu spędzają w koronach drzew, ale obserwowano je żerujące w podszycie. Poza okresem rozrodu prowadzą zwykle samotniczy tryb życia. W czasie żerowania tworzą luźne grupy bez zauważalnych więzi socjalnych. Aktywne po zmierzchu i przed świtem. W dzień natomiast ukrywają się na drzewach w sieci roślin pnących[13]. Komunikują się wykorzystując sygnały zapachowe. Dojrzałość płciową osiągają około trzeciego roku życia. Ciąża trwa 64 dni. Samica rodzi 2 razy w roku po 2-4 młodych w jednym miocie.

Liczne gatunki łaszowatych posiadają gruczoły zapachowe zlokalizowane przy odbycie. Ujście tych gruczołów otwiera się do fałdu skórnego, gdzie gromadzi się nieprzyjemnie pachnąca wydzielina, która jest wykorzystywana w celach obronnych przed innymi organizmami[14].

Łasza palmowa jest gatunkiem wszystkożernym – zjada gryzonie, owady, jaja, opadłe owoce i padlinę. Najchętniej żywi się małymi kręgowcami, bezkręgowcami oraz pokarmem roślinnym[13].

Znaczenie dla gospodarki[edytuj | edytuj kod]

Łasza palmowa jest przyczyną zmartwień wielu rolników, ze względu na rodzaj pożywienia jakim się żywi. Zwierzęta te często napadają na klatki z kurczakami lub indykami, co niesie za sobą duże straty gospodarcze związane z hodowlą drobiu[15]. Pomimo że są to zwierzęta zagrożone wyginięciem, często się na nie poluje, by zdobyć ich mięso (są to najczęściej sprzedawani mięsożercy na rynkach w Gwinei Równikowej i Gwinei) oraz futro - zastosowanie dekoracyjne[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nandinia binotata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e J.E. Gray: Spicilegia zoologica or, original figures and short systematic descriptions of new and unfigured animals. Cz. 2. London: Treüttel, Würtz, 1830, s. 9. (ang.)
  3. J.E. Gray: List of the specimens of Mammalia in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1843, s. 54. (ang.)
  4. J.E. Gray. On the Family of Viverridce and its generic Subdivisions; with an enumeration of the Species of Paradoxurus, and Characters of several new ones. „Proceedings of the Committee of Science and Correspondence of the Zoological Society of London”. 2, s. 67, 1832 (ang.). 
  5. a b O. Thomas. Description of a second species of the carnivorous genus Nandinia, from Southern Nyassaland. „The Annals and Magazine of Natural History”. Sixth series. 12, s. 205, 1893 (ang.). 
  6. E. Heller. New Antelopes and Carnivores from British East Africa. „Smithsonian Miscellaneous Collection”. 61 (13), s. 9, 1914 (ang.). 
  7. A. Cabrera & A.E. Ruxton. On mammals from Luluabourg, Southern Congo. „The Annals and Magazine of Natural History”. Ninth series. 17, s. 596, 1926. DOI: 10.1080/00222932608633448 (ang.). 
  8. P. Gaubert, L. Bahaa-el-din, J. Ray & E. Do Linh San 2015, Nandinia binotata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020 [online], wersja 2020-2 [dostęp 2020-08-10] (ang.).
  9. a b c W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 143. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  10. a b c P. Gaubert: Family Nandiniidae (African Palm Civet). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  11. E.D.L. San, A.W. Ferguson, J.L. Belant, M. Hoffmann, P. Gaubert, F.M. Angelici & M.J. Somers. Conservation status, distribution and species richness of small carnivores in Africa. „Small Carnivore Conservation”. 48, s. 4-18, 2013 (ang.). 
  12. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Nandinia binotata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2018-01-31]
  13. a b Sumiński P., Goszczyński J., Romanowski J., 1993. Ssaki drapieżne Europy. Warszawa.
  14. Kowalski K., Krzanowski A., Kubiak H., Rzebik-Kowalska B., Sych L., 1991. Mały słownik zoologiczny, Ssaki. Wiedza powszechna. Warszawa. s. 177-178.
  15. Animal Diversity Web, http://animaldiversity.ummz.umich.edu [dostęp 10 listopad 2013]
  16. Encyclopedia of  Life, 2013. http://eol.org/pages/328048/overview [dostęp 10 listopada 2013]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. W. Nocon: Nandinia binotata (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 1 stycznia 2008].