Nanga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiosenny połów ryb autorstwa Ike no Taigi

Nanga (jap. 南画 „malarstwo z Chin południowych”?), znane także jako bunjinga (jap. 文人画 bunjin-ga?, „malarstwo literatów”) – nurt japońskiego malarstwa, będący kontynuacją malarstwa chińskiego.

W Chinach największy rozkwit tego typu malarstwa miał miejsce za czasów dynastii Song i Yuan; było ono domeną konfucjańskich uczonych-urzędników i praktykowane, przynajmniej w teorii, jako sztuka amatorska, w odróżnieniu od sztuki zawodowych malarzy związanych z dworem cesarskim.

Przeszczepione na grunt japoński w połowie ery Edo (XVIII w.) jako wyraz buntu przeciw skostniałym formom dotychczasowego malarstwa. Jego pionierami byli m.in.: Gion Nankai (1676-1751), Sakai Hyakusen (1698-1753) i Yanagisawa Kien (1706-1758)[1]. Malarze należeli z reguły do intelektualnych kręgów konfucjańskich i często uprawiali też inne dziedziny sztuki. Typową tematyką są krajobrazy, zazwyczaj uzupełnione kaligrafią z chińskim wierszem. Wśród technik stosowana była gradacja koloru i światłocienia poprzez odpowiednie rozrzedzanie czarnego lub kolorowego tuszu, lawowanie, czasem delikatne złocenie[2].

Ze względu na duży indywidualizm twórców i fakt, że nie tworzyli związków rodzinnych (inaczej niż w innych szkołach malarstwa japońskiego) jest to raczej nurt niż szkoła[2].

Wyjaśnienie słownictwa[edytuj | edytuj kod]

Słowo nanga jest skróconą wersją słowa nanshūga[3] (南宗画; malarstwo „szkoły południowej”).

Słowo bunjin[4] oznacza mężczyzn o wysokiej kulturze, zajmujących się literaturą, również chińską, malarstwem i rzemiosłami, nie należących do żadnej szkoły. Ga oznacza obraz, szkic, rysowanie, malarstwo.

Przypisy

  1. Przemysław Trzeciak: Idea i tusz. Malarstwo w kręgu buddyzmu chan/zen. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2002, s. 140. ISBN 83-7255-119-7.
  2. 2,0 2,1 Nanga. W: Jolanta Tubielewicz: Kultura Japonii. Słownik. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1996, s. 218-219. ISBN 83-02-06378-9.
  3. Izuru Shinmura: Kojien. Tokyo: Iwanami, 1980.
  4. Rossella Menegazzo: Japonia - leksykon cywilizacje. Warszawa: Arkady, 2008. ISBN 978-83-213-4578-9.