Naradka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Naradka
Ilustracja
Morfologia (naradka włosista)
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd wrzosowce
Rodzina pierwiosnkowate
Rodzaj naradka
Nazwa systematyczna
Androsace L.
Sp. Pl. 141. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny

Androsace maxima L.[3]

Synonimy
  • Amadea Adans.
  • Aretia Haller ex L.
  • Douglasia Lindl.
  • Drosace A.Nelson
  • Gregoria Duby
  • Macrotybus Dulac
  • Vitaliana Sesl.[4]
Naradka włosista

Naradka (Androsace L.) – rodzaj roślin należący do rodziny pierwiosnkowatych. Obejmuje co najmniej 164 gatunki[4]. Występują one głównie na półkuli północnej w rejonach o chłodniejszym klimacie[5][6]. Najwięcej jest ich w rejonie Himalajów i w Chinach, w Europie rosną 22 gatunki (w tym 4 rodzime w Polsce[7]: naradka mlecznobiała A. lactea, północna A. septentrionalis, tępolistna A. obtusifolia i włosista A. chamaejasme), nieliczne gatunki występują także w Ameryce Północnej[6]. Rośliny te zasiedlają zwykle murawy i tereny skaliste w górach, także widne lasy[6].

Liczne gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne[6]. Do najbardziej popularnych w uprawie należą: naradka krwista A. laggeri, naradka odroślowa A. sarmentosa i Androsace lanuginosa[8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Androsace globifera
Androsace helvetica
Pokrój
Niewielkie rośliny jednoroczne lub byliny osiągające do 10 cm wysokości, często tworzące gęste kępki[6].
Liście
Ogonkowe lub siedzące, tworzą zwykle przyziemną rozetę[6].
Kwiaty
Pięciokrotne, osadzone na krótkich szypułkach wyrastają pojedynczo lub w baldachach. Działki kielicha zrośnięte. Płatki korony u nasady zrośnięte w krótką rurkę, na końcach zaokrąglone, przy gardzieli rurki korony z pierścieniem łusek. Płatki barwy białej, różowej lub czerwonej. Pręcików jest 5, równej długości, są zamknięte w rurce korony. Zalążnia jednokomorowa z pojedynczą szyjką słupka[6].
Owoce
Kulistawe torebki zawierające od jednego do wielu nasion[6].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Androsace lactea
Androsace septentrionalis
Pozycja systematyczna

Rodzaj z podrodziny pierwiosnkowych Primuloideae, rodziny pierwiosnkowatych Primulaceae, która wraz z siostrzaną rodziną hebankowatych należy do rzędu wrzosowców[2].

Wykaz gatunków[4][9][10]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-04-21] (ang.).
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-20].
  4. a b c Androsace L.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-07-04].
  5. Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  6. a b c d e f g h Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 198. ISBN 0-333-74890-5.
  7. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  8. David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 48. ISBN 978-1-107-11502-6.
  9. Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
  10. Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 24. ISBN 978-83-925110-5-2.