Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 2013: Centralne Muzeum Morskie)
Ilustracja
Spichlerze na Ołowiance i statek-muzeum SS Sołdek
Państwo  Polska
Miejscowość Gdańsk
Adres Ołowianka 9-13, 80-751 Gdańsk
Data założenia 1962
Zakres zbiorów zabytki związane z żeglugą, szkutnictwem, okrętownictwem, rybołówstwem, morską historią Polski i jej gospodarką.
Dyrektor dr inż. Jerzy Litwin
Oddziały
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 2013: Centralne Muzeum Morskie)
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 2013: Centralne Muzeum Morskie)
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 2013: Centralne Muzeum Morskie)
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 2013: Centralne Muzeum Morskie)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 2013: Centralne Muzeum Morskie)
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 2013: Centralne Muzeum Morskie)
Ziemia54°21′03,7440″N 18°39′32,4360″E/54,351040 18,659010
Strona internetowa muzeum

Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku (do 10 grudnia 2013: Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku)[1] – narodowa instytucja kultury, muzeum przyjmujące za swoje posłannictwo ochronę dziedzictwa nautologicznego, poprzez gromadzenie i zabezpieczanie zabytków związanych z żeglugą, szkutnictwem, okrętownictwem, rybołówstwem oraz upowszechniające wiedzę o nich, a także o morskiej historii Polski i jej gospodarce.

Żuraw i kamieniczki CMM (przed przebudową) w Gdańsku, 2008

Muzeum realizuje swoją misję poprzez prace badawcze, konserwację zabytków, organizację wystaw i uczestnictwo w stowarzyszeniach muzealniczych. Muzeum stara się skupić wokół siebie ludzi, instytucje, urzędy i firmy związane z gospodarką morską, tak aby móc przy ich wsparciu realizować swoje cele i wypełniać wyznaczoną misję.

Historia[edytuj]

W 1958 powołane zostało Towarzystwo Przyjaciół Muzeum. Z jego inicjatywy, z udziałem Przemysława Smolarka (pracownika Muzeum Narodowego w Szczecinie) w Dworze Artusa zorganizowano wystawę "Od wiosła do napędu atomowego". Przemysław Smolarek zabiegał o utworzenie Muzeum Morskiego i jego zabiegi zakończyły się sukcesem. W 1959 odpowiednie ministerstwa oraz Muzeum Techniki i Przemysłu NOT zadecydowały o utworzeniu takiego muzeum w Gdańsku i zleciły P. Smolarkowi prace przygotowawcze. Oficjalnie muzeum powołano 1 stycznia 1962, a Przemysław Smolarek został mianowany jego dyrektorem w marcu tego roku. Na tym stanowisku pozostał do swej śmierci w 1991[2][3].

Pierwszą siedziba Muzeum był gdański Żuraw, lecz wkrótce Muzeum zaczęło się rozrastać. W 1963 otwarto nowy oddział Muzeum Latarnictwa w Rozewiu zaś w 1972 Muzeum Rybołówstwa w Helu. Także w 1972 zmieniono nazwę na "Centralne Muzeum Morskie"[3].

W 1977 Muzeum rozszerzyło się na odrestaurowany budynek przyległy do Żurawia. W budynku tym zorganizowano oddział o nazwie "Skład kolonialny". W 1984 otwarto kolejny oddział, Muzeum Wisły w Tczewie oraz przejęto Dar Pomorza - żaglowiec,będący wcześniej statkiem szkolnym Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni. Kolejnym nabytkiem Muzeum stał się parowiec Sołdek, pierwszy statek pełnomorski zbudowany po wojnie w Polsce, który otwarto dla zwiedzających w 1989. Od 1989 Muzeum przejmowało odrestaurowane spichrze na Ołowiance, będącej dawniej centrum gdańskiego portu. W 2005 5 spichrzów zostało głównym budynkiem Muzeum.

W 2012 dawne składy kolonialne zostały przerobione na Morskie Centrum Kultury. Od 2013 Muzeum jest Narodowym Muzeum Morskim[3].

W 2016 otwarto najnowszy oddział: Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie, tuż koło Muzeum Wisły[4].

Pierwszym dyrektorem był dr hab. Przemysław Smolarek, (do 1991). Następnym dyrektorem był doc. dr hab. Andrzej Zbierski, który przeszedł na emeryturę w 2001. W 2001 stanowisko to, po wygranym konkursie, objął dr inż. Jerzy Litwin[3].

Oddziały Muzeum[edytuj]

Obecnie Muzeum składa się z 9 oddziałów:

  • Żuraw - w budynku dawnej bramy z dźwigiem (zbudowanej w XV wieku, w latach 50 XX wieku odbudowanej po zniszczeniach wojennych) znajdują się wystawy dotyczące historcznego portu oraz ludzi tam pracujących (dokerzy, przewoźnicy, kupcy, żaglomistrze i powroźnicy)[5].
  • Spichlerze na Ołowiance - w głównym budynku Muzeum można zwiedzić trzy wystawy stałe: "Polacy na morzach świata", "Archeologia Morska i Nurkowanie" oraz "Galeria Morska" (ekspozycja malarstwa marynistycznego) oraz wystawy czasowe. Oprócz wystaw znajduje się tam archiwum oraz sala konferencyjna[6].
  • Ośrodek Kultury Morskiej jest obiektem przeznaczonym do edukacji. Na zdalnie sterowanych modelach statków i żaglowców można pokazać manewry statków. Inne eksponaty pokazują załadunek towarów i inne aspekty żeglugi. Wystawa stała w Ośrodku Kultury "Łodzie ludów świata" zawiera przykłady niewielkich łodzi z całego świata[7].
  • Muzeum rybołówstwa zlokalizowane w budynku XV-wiecznego kościoła[8] w Helu pokazuje przedmioty związane z rybołówstwem w Zatoce Gdańskiej i na Bałtyku oraz wytwory kultury kaszubskiej[9].
  • Muzeum Zalewu Wiślanego w Kątach Rybackich prezentuje historię szkutnictwa i rybołówstwa na Zalewie Wiślanym[10].
  • Muzeum Wisły w Tczewie - mieszczące się w XIX wiecznym budynku przemysłowym[11] - pokazuje obiekty związane z transportem wiślanym. Ekspozycja ma pokazywać znaczenie Wisły dla polskiego handlu i gospodarki między XV a XVIII wiekiem oraz różne typy łodzi, tratw i statków używanych na Wiśle[12].
  • Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie składa się z dwóch części (w jednym budynku). Pierwszym jest magazyn studyjny, gdzie zwiedzający mogą obejrzeć łodzie i części statków pochodzące z badań archeologicznych a także historyczne jachty Opty, Dal, Kumka IV oraz kolekcję kajaków z lat 1930-1950. Drugą częścią jest pracownia konserwatorska, w w której obiekty archeologiczne poddawane są konserwacji lub rekonstrukcji. Pracownia konserwatorska urządzona jest w taki sposób, że zwiedzający mają widok na całą pracownię (z antresoli) i mogą oglądać poszczególne etapy prac[13][14].
  • Statek muzeum Sołdek - parowy rudo-węglowiec zbudowany w 1949. Zwiedzający mogą zobaczyć konstrukcję i wyposażenie statku oraz warunki życia i pracy marynarzy w połowie XX wieku[15].
  • Statek muzeum Dar Pomorza - trójmasztowa fregata zbudowana w 1909; w latach 1929-1983 służyła jako statek szkolny polskich szkół morskich. Jako statek muzeum umożliwia poznanie budowy żaglowca, a wystawy pokazują historię polskiego szkolnictwa morskiego. Jedna z wystaw poświęcona jest pisarzowi Karolowi Olgierdowi Borchardtowi, który w latach 1938-1939 był na Darze Pomorza starszym oficerem[16].

Przypisy

  1. http://www.cmm.pl/aktualnosci/cmm-podniesione-do-rangi-narodowego-muzeum-morskiego-w-gdansku-1.
  2. l, Internetowy Polski Słownik Biograficzny, www.ipsb.nina.gov.pl [dostęp 2016-09-15].
  3. a b c d Historia Muzeum - Muzeum - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  4. Centrum Konserwacji Wraków Statków w Tczewie - Centrum Konserwacji Wraków Statków - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  5. Żuraw dawniej i dziś - Żuraw - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  6. Wystawy stałe - Spichlerze na Ołowiance - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  7. O OKM - Ośrodek Kultury Morskiej - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  8. Historia obiektu - Muzeum Rybołówstwa - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  9. Dzieje rybołówstwa na wodach Zatoki Gdańskiej - Muzeum Rybołówstwa - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  10. Wystawa w Muzeum Zalewu Wiślanego - Muzeum Zalewu Wiślanego - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  11. Wisła w dziejach Polski - Muzeum Wisły - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  12. Wisła w dziejach Polski - Muzeum Wisły - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  13. Pracownia konserwatorska - Centrum Konserwacji Wraków Statków - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  14. Magazyn studyjny - Centrum Konserwacji Wraków Statków - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  15. Zwiedzanie statku - „Sołdek” - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].
  16. Zwiedzanie statku - „Dar Pomorza” - Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, www.nmm.pl [dostęp 2016-09-15].