Narodowy komunizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Narodowy komunizm – koncepcja polityczna łącząca w sobie założenia komunizmu i nacjonalizmu.

Narodowy komunizm w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W II RP istniały formacje łączące idee narodowe z myślą marksistowską. Wśród nich można wyróżnić m.in. PPS-Opozycję, która deklarowała członkostwo w Kominternie, ale krytykowała KPRP za postrzeganie polskiego ruchu robotniczego za czynnik mający przede wszystkim wspierać rewolucję rosyjską oraz oczekiwała na zmianę stosunku polskich komunistów do koncepcji państwa narodowego[1].

W czasach PRL podobne postawy były obecne niemal od początku, ich reprezentacją we władzach partyjnych była frakcja natolińczyków. W trakcie odwilży gomułkowskiej w październiku 1956 roku miały miejsce demonstracje, podczas których na zmianę śpiewano Rotę i Międzynarodówkę, jak również wznoszono hasła antybolszewickie oraz popierające Gomułkę[2]. Do idei narodowego komunizmu nawiązywało również środowisko skupione wokół Mieczysława Moczara (tzw. moczaryści) m.in. w ramach PZPR-owskiej frakcji „partyzantów” (rozbitej w 1971 roku przez Edwarda Gierka) oraz Zjednoczenie Patriotyczne „Grunwald”[2].

Ze względu na łączenie idei Narodowej Demokracji (endecji) oraz idei komunistycznych w Polsce narodowy komunizm określany jest jako endokomuna[3] (w przeciwieństwie do żydokomuny) lub komunoendecja.

Obecnie do narodowego komunizmu odwołuje się zespół Sztorm 68[4].

Narodowy bolszewizm[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Narodowy bolszewizm.

Przed II wojną światową powstał nurt czerpiący z rozwiązań stosowanych w Rosji Radzieckiej, rozwijany głównie przez niemieckiego myśliciela metapolitycznego Ernesta Niekischa i nazywany narodowym bolszewizmem[4]. Podobny rodowód miała również idea zadrugizmu, autorstwa polskiego filozofa Jana Stachniuka[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tomasiewicz 2012 ↓, s. 79.
  2. a b Białe i czerwone. Z dziejów narodowego komunizmu w Polsce. „zaKORZENIEnie”. Numer specjalny: Lewica i patriotyzm. Karolina Bielenin, dr Jarosław Tomasiewicz – redaktorzy. [dostęp 2016-09-29]. 
  3. Saga rodu Giertychów, Wyborcza.pl, 11.10.2002
  4. a b ATW: Sztorm 68. legitymizm.org. [dostęp 2016-09-17].
  5. Tomasiewicz 2012 ↓, s. 111.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Narodowy komunizm. W: Jarosław Tomasiewicz: Rewolucja narodowa. Nacjonalistyczne koncepcje rewolucji społecznej w Drugiej Rzeczypospolitej. Warszawa: Europejskie Centrum Analiz Geopolitycznych, 2012, s. 109-125. ISBN 978-83-64125-01-0.