Navajo Nation

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Naabeehó Bináhásdzo
Flaga Nawahów
Godło Nawahów
Flaga Nawahów Godło Nawahów
Hymn: brak (nieoficjalnie Dah Naatʼaʼí Sǫʼ bił Sinil lub Shí naashá)
Położenie Nawahów
Stolica

Tségháhoodzání

Status terytorium

Rezerwat Indian

Zależne od

Stany Zjednoczone

Powierzchnia
 • całkowita


71 000 km²

Liczba ludności (2010)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia


173 667
2,4 osób/km²

Traktat

1 czerwca 1868 roku

Siedziba Rady Navajo Nation

Navajo Nation (Nawaho: Naabeehó Bináhásdzo) – rezerwat Indian Nawaho obejmujący około 71 000 km², zajmujący północno-wschodnią cześć Arizony, południowe Utah i północno-zachodnią cześć Nowego Meksyku w Stanach Zjednoczonych. Wewnątrz terytorium rezerwatu znajduje się mniejszy rezerwat ludu Hopi. Jest to największy obszar zajmowany przez rdzenne plemię w Stanach Zjednoczonych. Pierwotne terytorium powiększono kilkakrotnie od XIX wieku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjna forma rządu ludu Nawaho to system klanowy, wiedza o wczesnej historii opiera się na historii mówionej. System klanowy Diné jest głęboko zakorzeniony w ich społeczeństwie. Filozofia i system klanów sięgają czasów sprzed hiszpańskiej okupacji, aż do 25 lipca 1868 roku, czyli do ratyfikacji przez Kongres traktatu z ludem Nawaho za prezydenta Andrew Johnsona. Ze strony Indian traktat podpisał między innymi Barboncito.

Chłopiec z plemienia Nawaho.

Rezerwat[edytuj | edytuj kod]

W połowie XIX wieku większość Nawaho została zmuszona przez amerykańskie władze do opuszczenia swoich ziem i poprowadzona do Bosque Redondo. Granice zostały zdefiniowane jako 37. równoleżnik na północy; południowa granica jako linia biegnąca przez Fort Defiance; wschodnia granica jako linia biegnąca przez Fort Lyon; a na zachodzie o długości 109° 30 ′.

Rozszerzanie rezerwatu na przestrzeni lat.

Zmiany granic i rozszerzenia Rezerwatu trwało do 1934 roku.

Ponieważ nie ustalono żadnych fizycznych granic ani drogowskazów, wielu Nawaho zignorowało te formalne granice i wróciło do miejsca, w którym żyli przed niewolą. Znaczna liczba Navajo nigdy nie mieszkała w Hwéeldi (w pobliżu Fort Sumner)[1].

Pierwsza ekspansja terytorium nastąpiła 28 października 1878 r., kiedy prezydent Rutherford Hayes podpisał zarządzenie wykonawcze przesuwające granicę rezerwacyjną 20 mil na zachód. Kolejne nabytki uzyskano na przełomie XIX i XX wieku (patrz mapa), większość z nich uzyskano na podstawie zarządzeń wykonawczych, z których niektóre zostały potwierdzone aktami Kongresu; na przykład zarządzenie prezydenta Theodore Roosevelta, aby dodać region wokół Aneth w stanie Utah w 1905 roku, zostało potwierdzone przez Kongres w 1933 r. Granica wschodnia została ukształtowana przede wszystkim w wyniku przydziału gruntów poszczególnym klanom na podstawie ustawy Dawes`a z 1887 roku. To eksperymentalne prawo miało na celu zasymilować rdzennych Amerykanów z kulturą większości. Rząd federalny zaproponował podział gruntów komunalnych na działki, które można przypisać głowom rodzin indiańskich, aby ci mogli mieć źródło utrzymania, na wzór małych rodzinnych gospodarstw wspólnych dla europejskich Amerykanów. Teren przydzielony Nawahom początkowo nie był uważany za część rezerwatu. Ponadto rząd ustalił, że ziemię „pozostawioną” po tym, jak wszyscy członkowie otrzymali przydziały, należy uznać za „nadwyżkę” i udostępnić do sprzedaży nie-rdzennym Amerykanom. Program przydziału trwał do 1934 r.

W południowo-wschodniej części rezerwatu Naród Navajo zakupił niektóre rancza, które nazywa swoją Nahata Dzil lub Nową Ziemią. Wydzierżawione są osobom pochodzenia Nawaho, jako pastwiska oraz firmom hodowlanym.

W 1996 r. Elouise Cobell (z Czarnych Stóp) złożyła pozew zbiorowy przeciwko rządowi federalnemu w imieniu około 500 000 rdzennych Amerykanów, których konta powiernicze nie odzwierciedlały dokładnego rozliczenia kwot pieniężnych należnych im z tytułu dzierżawy lub opłat od gruntów powierniczych[2][3].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Ważna część gospodarki i kultury Nawaho opiera się na hodowli owiec i kóz. Nawahowie znani są z umiejętności tworzenia turkusowej i srebrnej biżuterii. Artyści Nawaho znają również inne tradycyjne sztuki, takie jak malowanie piaskiem, rzeźbę i ceramikę. Navajo Nation stworzył połączenie przemysłu i biznesu, które zapewniło Nawahom alternatywne możliwości dla tradycyjnych zawodów. Mediana dochodu gospodarstwa domowego w kraju wynosi około 20 000 USD rocznie. Jednak przy zastosowaniu standardów federalnych poziom bezrobocia waha się między 40 a 45%. Około 40% rodzin żyje poniżej federalnego wskaźnika ubóstwa.

Zasoby naturalne[edytuj | edytuj kod]

Wydobycie - zwłaszcza węgla i uranu, zapewniło znaczne dochody narodowi Nawahów. Wiele z tych kopalni zostało zamkniętych. Na początku XXI wieku wydobycie nadal zapewnia plemieniu znaczne dochody z tytułu dzierżawy (51% wszystkich dochodów plemiennych w 2003 r.).

Węgiel[edytuj | edytuj kod]

Ilość węgla wydobywanego na ziemi Navajo Nation spadła na początku XXI wieku. Chevron Corporation była pierwszą dużą firmą prowadzącą kopalnie odkrywkowe w Nowym Meksyku, kiedy to ich kopalnia został otwarta w 1961 roku zamknięta w styczniu 2010 roku, oprócz tego Istnieje jeszcze 5 kopalni[4].

Uran[edytuj | edytuj kod]

Rynek uranu, który był bardzo dochodowy podczas zimnej wojny, zwolnił pod koniec jej okresu. Rezerwat doznał znacznego zanieczyszczenia środowiska i skutków zdrowotnych w wyniku złej regulacji wydobycia uranu. Od 2005 całkowicie zakazano wydobywania uranu w obrębie granic rezerwatu.

Ropa naftowa i gaz ziemny[edytuj | edytuj kod]

W Navajo Nation istnieją znaczne złoża ropy i gazu. Najstarsza i największa grupa pól znajduje się w okolicy Four Corners. Większość tych pól znajduje się w Utah, ale jest kilka wież stoi w Kolorado, Nowym Meksyku i Arizonie.

Window Rock

Parki i atrakcje Navajo Nation[edytuj | edytuj kod]

Turystyka jest ważna dla Narodu. Parki i atrakcje na tradycyjnych ziemiach Nawaho obejmują:

Przedsiębiorstwo sztuki i rzemiosła Navajo[edytuj | edytuj kod]

Małą, ale ważną gałęzią biznesową w Navajo Nation jest przemysł rękodzielniczy i rzemieślniczy, który sprzedaje towary wysokiej jakości i średniej klasy wytwarzane przez rzemieślników, jubilerów i złotników Nawaho. Badanie z 2004 r. Przeprowadzona przez Wydział Rozwoju Gospodarczego Navajo ankieta wykazało, że co najmniej 60% wszystkich rodzin ma co najmniej jednego członka produkującego sztukę i rzemiosło na rynek.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Internet Archive, Navajo stories of the long walk period, Tsaile, Ariz., Navajo Community College Press, 1973 [dostęp 2020-05-31].
  2. Dennis Hevesi, Elouise Cobell, 65, Dies; Sued U.S. Over Indian Trust Funds, „The New York Times”, 17 października 2011, ISSN 0362-4331 [dostęp 2020-05-31] (ang.).
  3. Cobell v. Salazar Class Action Website, www.indiantrust.com [dostęp 2020-05-31].
  4. Wayback Machine, web.archive.org, 14 marca 2012 [dostęp 2020-05-31] [zarchiwizowane z adresu 2012-03-14].