Nerecznica grzebieniasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nerecznica grzebieniasta
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Klad monilofity
Klasa paprocie
Rząd paprotkowce
Rodzina nerecznicowate
Rodzaj nerecznica
Gatunek nerecznica grzebieniasta
Nazwa systematyczna
Dryopteris cristata (L.) A. Gray
Manual 631. 1848[2]
Synonimy

Aspidium cristatum Sw.[3]

Nerecznica grzebieniasta[4], paprotnik grzebieniasty[3] (Dryopteris cristata (L.) A. Gray) – gatunek rośliny należący do rodziny nerecznicowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj]

Występuje w Europie i Ameryce Północnej[5]. Przez Polskę przebiega południowa granica jego zwartego zasięgu i na obszarze nizin i pasma wyżyn występuje pospolicie. Oprócz tego występuje na kilku oderwanych, reliktowych stanowiskach w Karpatach: na Polanie Biały Potok pod Tatrami, na 2 stanowiskach w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej, w Kotlinie Jeleśniańskiej i w widłach potoków Kalnica i Wetlina w Bieszczadach Zachodnich[6].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Roślina o wysokości od 50 do 140 cm.
Kłącze
Grube, gęsto ulistnione.
Liście
Na krótkich ogonkach pokryte wraz z główną osią liścia włoskokształtnymi brunatnymi łuskami. Odcinki 1 rzędu prawie siedzące, równowąskolancetowate, głęboko pierzastodzielne, z odcinkami 2 rzędu podługowatymi, karbowanopiłkowatymi. Kupki zarodni z trwałymi zawijkami[7].
Gatunki podobne
Często bywa mylony z nerecznicą krótkoostną (Dryopteris spinulosa) i wietlicą samiczą (Athyrium filix-femina)[8].

Biologia i ekologia[edytuj]

Bylina, hemikryptofit. W Polsce zarodnikowanie odbywa się w sierpniu i wrześniu. Występuje na torfowiskach, w lasach olsowych oraz łozowiskach. Kłącze paprotnika, nerecznicy (Rhizoma Filicis) zawiera pochodne floroglucyny (aspidyna, aspidynol, albaspidyna, kwas flawaspidowy i filiksowy), olejek eteryczny, garbniki. Gatunek charakterystyczny klasy Alnetea glutinosae[9]. Liczba chromosomów 2n = 164[6].

Zagrożenia[edytuj]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V)[10].

Przypisy

  1. Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-13].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-01-29].
  3. a b Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Wyd. czwarte. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 76. ISBN 83-01-00129-1.
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  6. a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  7. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  8. Bolesław Broda, Jakub Mowszowicz Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujących i użytkowych, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1973
  9. W. Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  10. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.