Nergis Mavalvala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Negris Mavalvala
Data i miejsce urodzenia 1968
Lahaur, Pakistan
Zawód, zajęcie astrofizyczka
Miejsce zamieszkania Stany Zjednoczone
Narodowość pakistańsko-amerykańska
Edukacja doktor
Alma Mater Massachusetts Institute of Technology
Odznaczenia
Joseph F. Keithley Award For Advances in Measurement Science, MacArthur Fellows

Nergis Mavalvala (ur. 1968 w Lahore) – pakistańsko-amerykańska astrofizyczka znana z udziału w pierwszej obserwacji fal grawitacyjnych[1][2]. Jest profesorem astrofizyki w Massachusetts Institute of Technology (MIT), gdzie jest również dziekanem School of ScienceInformacje powiązane z artykułem „Massachusetts Institute of Technology School of Science” w Wikidanych. Wcześniej była zastępczynią dyrektora Wydziału Fizyki[3]. W 2010 otrzymała nagrodę MacArthur Fellowship[4][5][6].

Mavalvala jest najbardziej znana z pracy nad wykrywaniem fal grawitacyjnych w projekcie Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory (LIGO)[1][7], ale osiągnęła również wybitne wyniki w badaniu innych problemów fizycznych, które wyewoluowały z LIGO, np. przeprowadziła pionierskie eksperymenty dotyczące laserowego chłodzenia obiektów makroskopowych oraz generowania ściśniętych kwantowych stanów światła.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Lahore, ale wychowała się głównie w Karaczi w Pakistanie[6]. Uczyła się w klasztorze Jezusa i Maryi w KaracziInformacje powiązane z artykułem „Klasztor Jezusa i Maryi w Karaczi” w Wikidanych, gdzie uzyskała kwalifikacje na poziomie O-Level i A-Level. W 1986 wyjechała się do Stanów Zjednoczonych i zapisała się do Wellesley College, gdzie w 1990 uzyskała tytuł licencjata z fizyki i astronomii. Przed ukończeniem studiów Mavalvala i jej profesor fizyki Robert Berg napisali wspólnie artykuł w „Physical Review B: Condensed Matter”. Pomogła też założyć jego laboratorium[potrzebny przypis]. Następnie dołączyła do grupy Rainera Weissa na wydziale fizyki MIT i w 1997 uzyskała tytuł doktora[6].

Mavalvala była młodszym z dwojga dzieci. Jej rodzice wysoko cenili doświadczenia edukacyjne swoich córek i zachęcali Mavalvalę do podjęcia studiów wyższych za granicą. Została wychowana w rodzinie Parsów[8], a co za tym idzie, w wierze zaratusztriańskiej[7]. Zawsze interesowała się matematyką i naukami ścisłymi, a wszelka praca przychodziła jej z łatwością[9]. W czasie jej edukacji w liceum została zatrudniona jako nauczyciel zastępczy do nauczania matematyki w ósmej klasie. Po przeprowadzce do Stanów Zjednoczonych i podjęciu studiów na Massachusetts Institute of Technology, Mavalvala jako queer kobieta zaczęła rozwijać zainteresowania jako orędowniczka łamania stereotypów. Jest miłośniczką sportu i przez całe życie rozwinęła głęboki szacunek dla roli porażki i wytrwałości na drodze do sukcesu. Ta wiedza przydała się jej, gdy zaczęła studia na MIT. Jako studentka astrofizyki nie zdała za pierwszym razem egzaminu doktorskiego. Przy ponownej próbie znowu zawiodła, jednak zamiast rezygnować z pracy, starała się doskonalić, rozwijać i uczyć na błędach, aż w końcu uzyskała tytuł doktora w 1997[10].

Mavalvala i jej partnerka mają dwoje dzieci i mieszkają w Cambridge w stanie Massachusetts w Stanach Zjednoczonych. Będąc otwarcie lesbijką i Pakistanką, Mavalvala jest często postrzegana jako wzór do naśladowania dla aspirujących kobiet naukowców wywodzących się z subkontynentu indyjskiego[1][9][11].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Jako doktorantka w MIT prowadziła badania pod opieką Reinera Weissa. Właśnie wtedy opracowała prototypowy interferometr laserowy do wykrywania fal grawitacyjnych[12]. Po ukończeniu studiów doktoranckich zaczęła pracować naukowo na California Institute of Technology. Na początku badała mikrofalowe promieniowanie tła[13], zaś później zaangażowała się w projekt LIGO. Mavalvala specjalizuje się głównie w dwóch dziedzinach fizyki: astrofizyce fal grawitacyjnych oraz pomiarach kwantowych. W 2002 dołączyła do Wydziału Fizyki MIT[1], a w 2017 została powołana do National Academy of Sciences[14].

Detekcja fal grawitacyjnych[edytuj | edytuj kod]

Należała do zespołu, który po raz pierwszy zaobserwował zmarszczki w czasoprzestrzeni, zwane falami grawitacyjnymi. Brała udział w tych badaniach od 1991, zaś ich wyniki zostały opublikowane 11 lutego 2016. Wykrycie fal grawitacyjnych potwierdziło ważną prognozę ogólnej teorii względności Alberta Einsteina z 1915[8]. W trakcie rozmowy z prasą stwierdziła, że naprawdę jesteśmy świadkami pojawienia się nowego narzędzia do uprawiania astronomii[15][16].

Po ogłoszeniu wyników obserwacji momentalnie stała się naukowczynią-celebrytką w Pakistanie, gdzie się urodziła. W trakcie wywiadu dla pakistańskich mediów stwierdziła, że zaskoczyło ją duże zainteresowanie jej badaniami w tym kraju. Powiedziała: Zastanawiałam się nad tym, co bym chciała, żeby mieszkańcy Pakistanu wiedzieli, skoro zyskałam ich uwagę. Każdy powinien mieć możliwość odniesienia sukces, bez względu na to czy jest się kobietą, gejem, czy należy się do mniejszości religijnej. To nie ma znaczenia[17]. W swoim oświadczeniu Premier Pakistanu, Nawaz Sharif, pochwalił Nergis, mówiąc, że jest ona źródłem inspiracji dla pakistańskich naukowców i naukowczyń oraz uczniów i uczennic aspirujących do podjęcia tej pracy. Stwierdził również, że cały naród jest dumny z jej cennego wkładu[18].

20 lutego 2016 Ambasador Pakistanu w USA, Jalil Abbas JilaniInformacje powiązane z artykułem „Jalil Abbas Jilani” w Wikidanych, przekazał Mavalvali gratulacje od rządu Pakistanu za jej wybitne osiągnięcia w dziedzinie astrofizyki. Zaprosił ją również do ponownego odwiedzenia kraju, na co Nergis się zgodziła[17][19][20][21].

Chłodzenie laserowe[edytuj | edytuj kod]

Optyczne chłodzenie zwierciadeł do prawie zera absolutnego pomaga wyeliminować szumy pomiarowe spowodowane drganiami termicznymi. Część pracy Mavalvali skupiała się właśnie, na udoskonalaniu metod laserowego chłodzenia, w celu późniejszego zastosowania ich do optycznego chłodzenia i wychwytywania coraz bardziej masywnych obiektów. Badania te prowadziła dla LIGO oraz w innych celach, takich jak umożliwienie obserwacji zjawisk kwantowych w obiektach makroskopowych. Do najważniejszych wyników badań jej grupy należało schłodzenie obiektu o skali centymetrowej do 0,8 kelwinów oraz zaobserwowanie wahadła ważącego 2,7 kilograma prawie w jego stanie podstawowym. Te eksperymenty stanowią fundament obserwacji zjawisk kwantowych w obiektach wielkości człowieka[22][23].

Kwantowe stany światła[edytuj | edytuj kod]

Mavalvala pracowała również nad rozwojem egzotycznych kwantowych stanów światła, a w szczególności nad generowaniem światła w stanach spójnie ściśniętych[24][25]. Wprowadzając takie stany do interferometru Michelsona w skali kilometrowej detektorów LIGO, jej grupa znacznie poprawiła czułość detektora poprzez redukcję szumu kwantowego[25]; takie stany ściśnięte mają również wiele innych zastosowań w fizyce doświadczalnej.

Nagrody i uznanie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Vijaysree VenkatramanJun. 1, 2012, 8:00 Am, Gravitational wave researcher succeeds by being herself, Science | AAAS, 1 czerwca 2012 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  2. Pierwsza obserwacja fal grawitacyjnych z układu podwójnego czarnych dziur przez trzy detektory Ligo i Virgo.
  3. Nergis Mavalvala PhD '97 » MIT Physics, MIT Physics [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  4. Nergis Mavalvala, www.macfound.org [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  5. Nergis Mavalvala and Five Exceptional Stories Of Women In STEM, Autostraddle, 24 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  6. a b c Nergis Mavalvala named School of Science dean, MIT News | Massachusetts Institute of Technology [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  7. a b Madhuvanti S. Krishnan, Making waves, „The Hindu”, 25 lutego 2016, ISSN 0971-751X [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  8. a b ANI, Pak born scientist played significant role in discovery of gravitational waves, „Business Standard India”, 13 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16].
  9. a b Dawn.com, Nergis Mavalvala: The Karachiite who went on to detect Einstein's gravitational waves, DAWN.COM, 13 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  10. Mavalvala, Nergis, I Am A Scientist [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  11. Karachi bike repairman inspired Mavalvala, The Express Tribune, 15 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  12. Nergis Mavalvala | TEDxCLE, www.tedxcle.com [dostęp 2021-05-16].
  13. Pakistan-born scientist played part in discovery of gravitational waves, The Express Tribune, 12 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  14. National Academy of Sciences elects six MIT professors for 2017, MIT News | Massachusetts Institute of Technology [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  15. Adam Hadhazy 20 February 2016, Here's How It Felt to Discover Gravitational Waves (Kavli Hangout), Space.com [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  16. Einstein's gravitational waves detected, InDaily, 11 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  17. a b Atika Rehman, Nergis Mavalvala, Pakistan’s unexpected celebrity scientist, DAWN.COM, 15 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  18. PM praises Pakistani scientist who played key role in discovery of gravitational waves, The Express Tribune, 15 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  19. Prof Dr Nergis Mavalvala to visit Pakistan | Pakistan Observer, web.archive.org, 3 marca 2016 [dostęp 2021-05-16] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-03].
  20. Radio Pakistan, web.archive.org, 1 marca 2016 [dostęp 2021-05-16] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-01].
  21. Would Nergis Mavalvala have made it had she stayed in Pakistan?, The Express Tribune, 16 lutego 2016 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  22. Phil BerardelliApr. 9, 2007, 12:00 Am, Reflections of Absolute Zero, Science | AAAS, 9 kwietnia 2007 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  23. Laser-cooling brings large object near absolute zero, MIT News | Massachusetts Institute of Technology [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  24. Squeezed Light Experiment a Glowing Success!, Squeezed Light Experiment a Glowing Success! [dostęp 2021-05-16].
  25. a b Ulrik L. Andersen, Squeezing more out of LIGO, „Nature Photonics”, 7 (8), 2013, s. 589–590, DOI10.1038/nphoton.2013.182, ISSN 1749-4893 [dostęp 2021-05-16] (ang.).
  26. Nergis first recipient of Lahore Technology Award, „The Nation” [dostęp 2017-12-19] (ang.).
  27. ITU convocation: MIT's Nergis Mavalvala given Lahore Technology Award - The Express Tribune, „The Express Tribune”, 18 grudnia 2017 [dostęp 2017-12-19] (ang.).
  28. Carnegie Corporation of New York, 2017 Great Immigrants Honorees: The Pride of America, Carnegie Corporation of New York [dostęp 2021-05-17] (ang.).
  29. The LIGO Discovery Team, gruber.yale.edu [dostęp 2021-05-17].
  30. Breakthrough Prize – Fundamental Physics Breakthrough Prize – Laureates, breakthroughprize.org [dostęp 2021-05-17] (ang.).
  31. NOGLSTP Recognition Awards to Atherton, Bland, Burke, and Mavalvala, NOGLSTP [dostęp 2019-02-20].
  32. 2014 OSA Fellows.
  33. Prize Recipient, www.aps.org [dostęp 2021-05-17] (ang.).
  34. Nergis Mavalvala, www.macfound.org [dostęp 2021-05-17] (ang.).
  35. APS Fellow Archive, www.aps.org [dostęp 2021-05-17] (ang.).
  36. Harold E. Edgerton Faculty Achievement Award, MIT Institutional Research [dostęp 2021-05-17] (ang.).
  37. Past Fellows, sloan.org [dostęp 2021-05-17] (ang.).
  38. Phyllis Fleming Award, Wellesley College [dostęp 2021-05-17] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]