Neum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Neum
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Bośnia i Hercegowina

Część składowa

Federacja Bośni i Hercegowiny

Kanton

hercegowińsko-neretwiański

Gmina

Neum

Populacja (2013)
• liczba ludności


3013[1]

Kod pocztowy

88390

Położenie na mapie Bośni i Hercegowiny
Mapa konturowa Bośni i Hercegowiny, na dole znajduje się punkt z opisem „Neum”
Ziemia42°55′N 17°37′E/42,916667 17,616667
Strona internetowa
Neum
Neum
Neum – widok na morze Adriatyckie

Neummiasto w Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, siedziba gminy Neum. W 2013 roku liczyło 3013 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci[1].

Jest to jedyna miejscowość w kraju z dostępem do Morza Adriatyckiego.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Miasto to oddziela północną część kontynentalnej Chorwacji od południowej. Położone jest na kilkunastokilometrowym odcinku wybrzeża dalmatyńskiego pomiędzy chorwackimi miejscowościami.

Neum oddalone jest 60 km od chorwackiego Dubrownika i 80 km od lotniska dubrownickiego. Od Mostaru dzieli to miasto odległość około 70 km. Do najbliższego dworca kolejowego, zlokalizowanego w chorwackim mieście Ploče, jest około 30 km.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki Neum sięgają 1699 roku, gdy ustanowiono pokój karłowicki, na mocy którego Republika Dubrownicka oddała skrawek wybrzeża adriatyckiego Turcji, żeby nie graniczyć z Republiką Wenecką, a tym samym zapewnić sobie bezpieczeństwo przed ewentualnymi atakami ze strony Wenecjan. Fakt posiadania przez Bośnię i Hercegowinę skrawka wybrzeża adriatyckiego, a tym samym podzielenia Chorwacji na dwie części był często przedmiotem sporu między oboma krajami. W latach powojennych Chorwaci bardzo często zachęcali Bośniaków do sprzedaży swojego wybrzeża bądź zamiany terytorialnej tylko po to, by Chorwacja nie była podzielona na dwie części[2].

Bośniacy zawsze odrzucali propozycje swojego sąsiada. Ostatnia propozycja złożona przez Chorwatów miała miejsce w listopadzie 1996 roku (kilka miesięcy po zakończeniu działań wojennych w krajach byłej Jugosławii).

Neum a most Pelješac[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 2002 roku powstał projekt rządu chorwackiego, który zakładał budowę mostu łączącego chorwackie miasto Klek z chorwackim półwyspem Pelješac w celu bezpośredniego połączenia obu części Chorwacji. Rząd chorwacki tłumaczył powstanie projektu tym iż zarówno Chorwaci, jak i turyści zagraniczni mają problemy z przejechaniem z jednej części Chorwacji do drugiej. Rząd bośniacki odrzucił te oskarżenia, ale bliżej przyjrzał się problemowi przekraczania granic w tym rejonie. Do budowy mostu nie doszło, bowiem Bośniacy zablokowali tę ideę, argumentując, iż inwestycja ta odetnie Bośni i Hercegowinie drogę do otwartego morza.

Powodem protestu Bośniaków były wstępne założenia projektu mostu określające jego wysokość na około 35 metrów, co uniemożliwiłoby dopłynięcie do portu w Neum dużym statkom (choć port i tak nie ma możliwości obsługi takich statków). W takiej sytuacji rząd chorwacki zdecydował o zmianie konstrukcji podwieszonego mostu Pelješac tak aby zapewnić prześwit wysokości 55 metrów. Zmieniony projekt został zaakceptowany przez obydwie strony w grudniu 2006, uzgodniono też początek budowy na lato roku 2007. Zakładany czas budowy to około 4 lata, a całkowity koszt 200-220 milionów euro. Jego budowa rozpoczęła się w 2009. Na początku 2012 z powodu kryzysu ekonomicznego podjęto decyzję o zawieszeniu budowy mostu i budowie autostrady przez terytorium Bośni i Hercegowiny. Jednak w grudniu 2013 studium wykonalności wskazało rekomendację dla kontynuacji budowy mostu. W czerwcu 2015 r. premier Zoran Milanović ogłosił, że budowa mostu prawdopodobnie zostanie wznowiona[3][4]. W lutym 2018 Szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker oświadczył, że UE jest gotowa wesprzeć finansowo budowę mostu[5]. Przetarg na budowę mostu wygrała chińska firma China Road and Bridge Corporation (CRBC)[6], która w styczniu 2019 rozpoczęła prace przy budowie[7]. W lipcu 2021 oficjalnie ogłoszono ukończenie budowy, a otwarcie mostu nastąpiło 26 lipca 2022[8][9].

Herb miasta[edytuj | edytuj kod]

Jego pochodzenie związane jest z rodziną Nikolić, która w przełomie XIII – XV wieku władała na terenach Hercegowiny. Według historyków, właśnie z tego okresu pochodzą pierwsze wzmianki o Neum. Władze miasta, chcąc uczcić pamięć Nikoliciów, postanowiły, że w herbie Neum znajdzie się motyw jastrzębia, który obecny był również w herbie tej rodziny.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Neum ma rozwiniętą bazę turystyczną. Posiada ponad 5000 miejsc noclegowych dla turystów, z czego 1810 oferują hotele, motele i kwatery prywatne. Występują tutaj piaszczyste plaże, ceny zakwaterowania, jak i wyżywienia są niższe o około 10–30% niż w pobliskiej Chorwacji, dlatego Neum jest doskonałą bazą wypadową dla turystów chcących zwiedzić pobliski Dubrownik, Mostar, Medjugorje czy Czarnogórę.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Turystom Neum kojarzy się głównie z hotelami, pensjonatami oraz ciepłym Adriatykiem. Do atrakcji tego miasta należą również pomniki i nekropolie z okresu starożytności, będące pozostałością po kulturze Ilirów. Są to:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Popis 2013 u BiH (bośn.). Federalni zavod za statistiku. [dostęp 2020-04-11].
  2. Sebastian Ogórek: Most Peljesac wreszcze przejezdny, a Chorwacja połączona. Turyści zmierzający do Dubrownika się ucieszą. 2022-07-26. [dostęp 2022-07-30].
  3. Croatia’s ‘Bosnia bypass’ goes ahead, 15 lipca 2015 [dostęp 2019-03-24] (ang.).
  4. Milanović: Pelješki most će se graditi EU novcem – prepolovili smo cijenu, Hrvatska radiotelevizija [dostęp 2019-03-24].
  5. Juncker: Hrvatska nadahnuće, Pelješki most europski projekt, Hrvatska radiotelevizija [dostęp 2019-03-24].
  6. Peljesac Bridge contract signed with Chinese CRBC consortium, N1 HR [dostęp 2019-03-24] (chorw.).
  7. Ništa od posla: Pelješki most gradit će kineski radnici, www.express.hr [dostęp 2019-03-24] (chorw.).
  8. Dobra wiadomość dla turystów w Chorwacji. Będzie łatwiej podróżować, podroze.onet.pl [dostęp 2021-07-30].
  9. Daniela Rogulj: Pelješac Bridge Opening Confirmed for End of July (ang.). Total Croatia News, 2022-05-27. [dostęp 2022-07-20].