Neurowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Neurowie/Neuri na mapie "Świat Herodota" z XIX wieku

Neurowie (gr. Νευρῶν/Neuroi) – starożytny lud wzmiankowany przez Herodota, który lokalizował ich siedziby na północny zachód od Morza Czarnego. Obecnie przyjmuje się, że zamieszkiwali dorzecze górnego Dniestru, Bohu i Prypeci. Najprawdopodobniej tożsami z ludnością kultury miłogradzkiej[1].

Według Herodota Neurowie na pokolenie przed wyprawą króla perskiego Dariusza Wielkiego przeciw Scytom osiedlili się w kraju Budynów, zmuszeni do opuszczenia swojej ojczyzny z powodu plagi węży. Grecki historyk przekazał także informację o szamańskich praktykach Neurów związanych z wilkołactwem, pisząc że raz do roku na kilka dni każdy z nich staje się wilkiem, a potem znowu przybiera dawną postać[2]. Dawniejsi badacze skłonni byli dopatrywać się owych wspomnianych przez Herodota pierwotnych siedzib Neurów na obszarze położonym mniej więcej między Bugiem i Wielkopolską, na co wskazywać miałyby licznie występujące na tym terenie nazwy rzeczne o rdzeniu *nur / *nyr („mokry, wilgotny”)[3]: Nurzec, Ner, Narew. Neurowie byliby w tym przypadku ludnością kultury łużyckiej, która wywędrowała na wschód[4].

Według Zbigniewa Gołąba Νευροί = psł *Nervi "ludzie" – populacja prasłowiańska (być może również Budynowie), która nawiązała łączność z powrotną falą irańskich koczowników, Scytów, którzy pojawili się na stepach pontyjskich. Świadczyć o tym może istnienie całego zestawu wyrazów charakterystycznych tylko dla Słowian i Irańczyków (nie występujących w językach bałtyckich, albo będących późną pożyczką z języków słowiańskich), szczególnie w zakresie życia religijnego, obyczajów, moralności (np. para: bogъ : divъ), które prawdopodobnie pochodzą z pierwszych wieków pierwszego tysiąclecia p.n.e. Łączność ta, która pozostawiła trwały ślad w kulturze i słownictwie Słowian, trwała aż do przybycia Gotów na Ukrainę ok. 300 n.e.[5] Inne hipotezy dopatrują się w Neurach związku plemiennego prasłowiańsko-bałtyjskiego lub nawet plemion czysto bałtyjskich. Jeszcze inni badacze skłonni są dopatrywać się w nich ludności fińskiej[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. David Asheri, Alan B. Lloyd, Aldo Corcella, A commentary on Herodotus Books I-IV, opr. Oswyn Murray, Alfonso Moreno, Oxford University Press, Oxford 2007, s. 589
  2. Leszek Paweł Słupecki, Wojownicy i wilkołaki, Warszawa 2011, s. 47
  3. Witold Mańczak, Początki Słowian, Kraków 1946, s. 41
  4. Tadeusz Lehr-Spławiński, Rozprawy i szkice z dziejów Słowian, Warszawa 1954, s. 35
  5. Zbigniew Gołąb, O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych, Maria Wojtyła-Świerzowska (tłum.), Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, 2004, s. 166, ISBN 83-242-0528-4, ISBN 0-89357-231-4, OCLC 830631541.
  6. Witold Mańczak, Praojczyzna Słowian, Warszawa 1981, s. 18

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mały słownik kultury dawnych Słowian, red. Lech Leciejewicz, Warszawa 1988

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]