Niżniów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niżniów
Нижнів
Państwo  Ukraina
Obwód  iwanofrankiwski
Rejon Flag of Tlumach raion.svg tłumacki
Kod pocztowy 78013
Położenie na mapie obwodu iwanofrankiwskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu iwanofrankiwskiego
Niżniów
Niżniów
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Niżniów
Niżniów
Ziemia48°56′42″N 25°05′48″E/48,945000 25,096667
Portal Portal Ukraina

Niżniów (ukr. Нижнів / Nyżniw) – miejscowość (obecnie wieś, dawniej miasteczko) na Ukrainie nad Dniestrem, w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankowskiego. Przez Niżniów przechodzi droga krajowa N18. Obók Niżniowa ze wschodu przepływa rzeka Dniestr.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Niżniów znajduje się na płaskowzgórzu naddniestrzańskim. Przez wieś przepływa potok Tłumaczyk.

Historia[edytuj | edytuj kod]

04950-Nizniowa-1903-Ogolny widok Nizniowa-Brück & Sohn Kunstverlag.jpg
Нижнів 3.png
Pałac ks. Jabłonowskich
Most kolejowy, lato 1938

Niżniów jest wzmiankowany jako Nyesnow 4 lutego 1437 (zapis Nr 141 w «Akta grodzkie i ziemskie z archiwum t. zw. bernardyńskiego», t. XII)[1]. Pod koniec XVI w. Niżniów był wsią kollokacyjną[2].

W 1611 Mikołaj i Krzysztof Górscy (Gurscy) o przydomku Firlej herbu Lewart imieniem Katarzyny i Anny, córek brata Stanisława, stolnika halickiego i Doroty z Błudnik zawarli z benedyktynami lwowskimi układ o sumy zabiezpieczone na Niżniowie, Bratyszowie i innych[3]. W latach 1614-1615 kościół łaciński w Niżniowie był pusty[4]. W 1802 Niżniów był miasteczkiem z dwoma kościołami parafialnymi, łacińskim i greckim[5]. Na początku XIX wieku w miasteczku działała krajowa szkoła koszykarska[6]. W obszernej sali tej szkoły 15 października 1905 odbyło się uroczyste otwarcie polskiej czytelni w miasteczku[7].

W II Rzeczypospolitej Niżniów był siedzibą gminy wiejskiej Niżniów w powiecie tłumackim w województwie stanisławowskim.

Przez miasteczko przechodziła linia kolejowa (także istniał dworzec kolejowy[8]), część Galicyjskiej Kolej Transwersalnej, którą w 1944 w zasadzie zniszczyli (zdemontowali) podczas odwrotu hitlerowcy.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół oo. paulinów, erygowany w 1740 r.[9], później kościół parafialny p.w. Św. Stanisława biskupa i Św. Jana Chrzciciela[10], w roku 1938 został strawiony przez pożar.[11]
  • Pałac w Niżniowie
  • Cerkiew Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny
  • Cerkiew Świętego Michała Archanioła

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Nyżniowie znajduje się szkoła I-III poziomów.[12] W jej pobliżu znajduje się plac sportowy ze sztuczną nawierzchnią.[13]

Ludzie związani z Nyżniowem[edytuj | edytuj kod]

Właściciele
Polacy
Ukraińcy

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Akta grodzkie i ziemskie z archiwum t. zw. bernardyńskiego… T. XII. Lwów, 1887, s. 16.
  2. Aleksander Jabłonowski: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym T. VII, cz. II-a (Ziemie ruskie. Ruś Czerwona). [W:] Źródła Dziejowe. T. XVIII, cz. II-a. Warszawa: drukarnia Piotra Laskanera i S-ki, 1903, s. 324.
  3. a b c d e Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 6. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1903, s. 269.
  4. Antoni Schneider: Encyklopedii Krajoznawstwa Galicji. Lwów : Drukarnia Zakł. Narodowego im. Ossolińskich, 1871, s. 243.
  5. Niżniów, mstko, s. 386.
  6. Rozruchy w Niżniowie. „Kurier Stanisławowski”. 1067, s. 1, 4 marca 1906. 
  7. Korespondencja. Niżniów. „Kurjer Stanisławowski”, 1049, 29 października 1905, s. 1-2.
  8. Zdjęcie dworca kolejowego w Nyżniowie w google
  9. Niżniów, mko w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886.
  10. Andrzej Betlej: Kościół parafialny p.w. Św. Stanisława biskupa i Św. Jana Chrzciciela oraz klasztor SS. Niepokalanek (dawniej oo. Paulinów) w Niżniowie
  11. Niżniów - Пошук Google, www.google.com [dostęp 2017-11-25] (ukr.).
  12. Szkoła na mapie google
  13. Карти Google, www.google.com.ua [dostęp 2017-11-25].
  14. Józef Garbacik: Fredro Jan z Niżniowa. [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. VII/2, zeszyt 32. Kraków : Nakładem Polskiej Akademii Umiejętności, 1948, s. 118.
  15. a b c d Jerzy Hr. Dunin Borkowski: Almanach blekitny : genealogia zyjacych rodow polskich. Lwów, s. 234.
  16. a b c Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 2. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1900, s. 37.
  17. Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. V. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1899, s. 294.
  18. Adam Boniecki: Lubiatowscy. [W:] Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 15. Warszawa: Warszawskie Towarzystwo Akcyjne Artystyczno-Wydawnicze, 1912, s. 29.
  19. Stefan Kieniewicz: Jabłonowski Ludwik (1784–1864). T. Х/2, zeszyt 45. Wrocław — Warszawa — Kraków : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, s. 229.
  20. a b Antoni Schneider: Encyklopedya do krajoznawstwa Galicyi. Lwów: z drukarni zakładu narodowego imienia Ossolińskich, 1871, s. 129.
  21. Adam Boniecki: Herbarz polski: wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich. Cz. 1. T. 13. Warszawa : Warszawskie Towarzystwo Akcyjne S. Orgelbranda S[yn]ów), 1909, s. 340.
  22. Teodor Lanckoroński z Brzezia h. Zadora (ID: 13.619.387)
  23. Adam Boniecki: Herbarz polski. Cz. 1. T. 13, s. 341.
  24. Przed wyborami so Sejmu. „Kurjer Stanisławowski”, 1451, s. 1, 29 czerwca 1913.
  25. Po wyborze. „Kurjer Stanisławowski”, 1451, s. 1, 6 lipca 1913.
  26. Spis właścicieli ziemskich (woj.stanisławowskiego)
  27. Liczba majątków ziemskich w powiatach woj. stanisławowskiego według stanu z ok. 1930 r.
  28. Jan Nowak: Bieniasz Franciszek (1842–1898). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. 2. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1936, s. 69–70.
  29. Franciszek Bieniasz. [W:] Radio Kraków. Audycja z dnia 22.03.2015 R.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]