Przejdź do zawartości

Nicoloso da Recco (1930)

To jest dobry artykuł
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Nicoloso da Recco
Ilustracja
„Nicoloso da Recco”
Klasa

niszczyciel

Typ

Navigatori

Historia
Stocznia

Cantieri Navali Riuniti w Ankonie Włochy

Położenie stępki

14 grudnia 1927

Wodowanie

5 stycznia 1930

 Regia Marina
Nazwa

Nicoloso da Recco

Wejście do służby

20 maja 1930

 Marina Militare
Wejście do służby

1946

Wycofanie ze służby

30 lipca 1954

Los okrętu

złomowany

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

1900 t standard.
2599 t pełna

Długość

107,28 m

Szerokość

10,2 m

Zanurzenie

4,35 m (maksymalne)

Napęd
2 turbiny parowe, 4 kotły, moc 55 000 KM, 2 śruby,
Prędkość

38 węzłów

Zasięg

3800 Mm przy 18 w.

Uzbrojenie
• 1940:
6 dział 120 mm (3 x II)
2 działa plot. 40 mm (2 x I)
8 wkm plot. 13,2 mm (4 x II)
14 bg
Wyrzutnie torpedowe

4 × 533 mm (2 x II),
4 torpedy

Załoga

173–224

Multimedia w Wikimedia Commons

Nicoloso da Recco – włoski niszczyciel z okresu międzywojennego i II wojny światowej, należący do wielkich niszczycieli (liderów) typu Navigatori. Nosił znak burtowy DR. Został wodowany i wcielony do służby w marynarce włoskiej Regia Marina w 1930 roku. Otrzymał nazwę na cześć XIV-wiecznego żeglarza Nicoloso da Recco(inne języki), skracaną także do samego „Da Recco”. Walczył podczas wojny na Morzu Śródziemnym. Jako jedyny okręt typu przetrwał wojnę i służył w powojennej marynarce włoskiej Marina Militare do 1954 roku.

Wyporność standardowa okrętu wynosiła 1908 ton, a pełna około 2600 ton. Był uzbrojony w sześć armat kalibru 120 mm i 2–6 wyrzutni torped, ponadto lekkie działka przeciwlotnicze i uzbrojenie przeciwpodwodne. Napęd stanowiły turbiny parowe, prędkość maksymalna wynosiła ponad 38 węzłów. Jako jeden z tylko dwóch okrętów tego typu nie przeszedł drugiej głębszej modernizacji w czasie służby.

Budowa

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: niszczyciele typu Navigatori.

„Nicoloso da Recco” należał do dwunastu włoskich wielkich niszczycieli typu Navigatori, nazwanego tak z powodu noszenia przez okręty imion włoskich żeglarzy. Zostały one zaprojektowane jako okręty o silnym uzbrojeniu artyleryjskim i wysokiej prędkości, aby przeciwstawić się wielkim niszczycielom francuskim[1]. Zamówienie na budowę okrętów zostało złożone w 1926 roku[2]. „Nicoloso da Recco” był zbudowany w stoczni Cantieri Navali Riuniti (CNR) w Ankonie, razem z niszczycielem „Emanuele Pessagno”[3]. Wszystkie okręty zostały wciągnięte na listę floty dekretem królewskim z 23 czerwca 1927 roku, klasyfikowane wówczas jako niszczyciele, a 19 lipca 1929 roku przeklasyfikowano je na „zwiadowców” (wł. esploratori)[2]. 5 września 1938 roku okręty typu Navigatori przeklasyfikowano z powrotem na niszczyciele (cacciatorpedinieri)[4].

Stępkę pod budowę „Nicoloso da Recco” położono 14 grudnia 1927 roku[5]. Otrzymał imię na cześć XIV-wiecznego genueńskiego żeglarza Nicoloso da Recco(inne języki), badacza Atlantyku[6]. Roboty w stoczni się przeciągnęły i okręt wodowano 5 stycznia 1930 roku[5]. 3 kwietnia 1930 roku okręt przechodził próby prędkości[7]. Został ukończony i wcielony do służby 20 maja 1930 roku[5][a]. Po ponownym przeklasyfikowaniu na niszczyciel otrzymał znak burtowy DR, od skrótu nazwy (Da Recco)[8]. Dewizą okrętu było: Ardisci e vinci (z wł. Odważ się i zwycięż)[9].

Opis konstrukcji

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Niszczyciele typu Navigatori.

Skrócony opis ogólny

[edytuj | edytuj kod]
„Nicoloso da Recco” przed wojną, w 1938 roku

Niszczyciele typu Navigatori miały stalowy kadłub z podwyższonym pokładem dziobowym[2]. Sylwetka okrętów wyróżniała się dwoma szeroko rozstawionymi pochylonymi kominami, na skutek zastosowania naprzemiennego układu przedziałów siłowni, w celu zwiększenia odporności na uszkodzenia[1]. Wyporność standardowa pierwotnie wynosiła 1900 ton, a pełna 2599 ton[10]. Długość całkowita pierwotnie wynosiła 107,28 m, szerokość 10,2 m, a zanurzenie 4,35 m przy wyporności pełnej[11]. W odróżnieniu od większości okrętów typu, „Nicoloso da Recco” i „Antoniotto Usodimare” jako jedyne nie zostały poddane w latach 1939–1940 drugiej modernizacji w celu polepszenia stateczności, zachowując pierwotne wymiary i prostą stewę dziobową[12].

Załoga etatowo składała się początkowo ze 173 osób, w tym 9 oficerów, a do początku II wojny światowej wzrosła do 224 osób, w tym 12 oficerów[13].

„Nicoloso da Recco” był napędzany przez dwa zespoły turbin parowych z przekładniami, poruszające dwie trzyłopatowe śruby o średnicy 3,56 m[14]. Podobnie jak drugi okręt budowy stoczni CNR został wyposażony w turbiny akcyjno-reakcyjne Tosi oraz cztery kotły wodnorurkowe Odero, o ciśnieniu roboczym 22 atmosfer[14]. Moc projektowa wynosiła 55 000 KM[14]. Projektowa prędkość maksymalna wynosiła 38 węzłów[14]. Typowo okręty tego typu rozwijały podczas służby prędkość 33–36 węzłów[15].

Zapas paliwa po pierwszej modernizacji w 1931 roku został ograniczony z pierwotnego 485–580 ton do 460 ton[12]. Pierwotnie zasięg był przewidywany na 3800 mil morskich przy prędkości 18 węzłów; po modernizacji był mniejszy[12]. Podczas II wojny światowej „Nicoloso da Recco” i „Antoniotto Usodimare”, z uwagi na brak drugiej modernizacji, pozostały szybsze od innych okrętów typu, mając jednak nieco gorszą dzielność morską i mniejszy zasięg[12].

Uzbrojenie i jego zmiany

[edytuj | edytuj kod]

Główną artylerię stanowiło sześć armat kalibru 120 mm Ansaldo model 1926 o długości lufy 50 kalibrów (L/50) umieszczonych na trzech dwudziałowych podstawach[16]. Podwójne stanowiska dział z maskami ochronnymi umieszczone były: na pokładzie dziobowym i na niskich nadbudówkach przed drugim kominem i na rufie[17]. Kąt podniesienia lufy wynosił od -10° do +45° i umożliwiał też strzelanie amunicją rozpryskową do nisko lecących samolotów[16]. Działa strzelały pociskami o masie 23,15 kg z prędkością początkową 920 m/s na odległość do 19 600 m[16]. Amunicja była łuskowa rozdzielnego ładowania[16]. Szybkostrzelność wynosiła do 6–7 strzałów/min, lecz na dłuższą metę była ograniczona do czterech salw przez możliwości systemu podawania amunicji[16]. Zapas amunicji wynosił etatowo 1200 pocisków bojowych (408 przeciwpancernych, 672 burzące i 120 zapalających) oraz 100 oświetlających – przy czym można było zabrać do komór 250 pocisków więcej[16].

Uzbrojenie przeciwlotnicze początkowo stanowiły dwa działka automatyczne kalibru 40 mm Vickers-Terni model 1917 o długości lufy L/39, umieszczone na burtach na tylnych końcach pokładu dziobowego[16]. Ich zapas amunicji wynosił 3000 nabojów[16]. Uzupełniały je dwa podwójnie sprzężone wielkokalibrowe karabiny maszynowe kalibru 13,2 mm Breda na mostku[16]. W latach 1933–1934 montowano dwa dalsze podwójnie sprzężone wkm-y na platformie za drugim kominem[16]. Dla karabinów maszynowych przewidywano początkowo 3000 nabojów[16]. Pod koniec 1941 roku na wszystkich ocalałych okrętach zamieniono działka kalibru 40 mm i karabiny maszynowe na siedem pojedynczych działek automatycznych kalibru 20 mm, przy czym na „Da Recco” jako jednym z dwóch zastosowano działka 20 mm Oerlikon L/70 z zapasem 2400 nabojów na lufę[18][b]. Montowano je parami na skrzydłach mostka, tylnych końcach pokładu dziobowego i platformie po zdjętym dalmierzu za drugim kominem oraz jedną pojedynczą za pierwszym kominem[18]. Na przełomie 1942/1943 roku na miejscu rufowego aparatu torpedowego dodano platformę z dwoma działkami przeciwlotniczymi kalibru 37 mm Breda model 1939 z zapasem 3060 nabojów[19]. Podczas remontu po uszkodzeniu w 1943 roku liczbę działek 20 mm zwiększono do dziewięciu, dodając dwa działka 20 mm Oerlikon na pokładzie rufowym[19].

Uzbrojenie torpedowe stanowiło pierwotnie sześć wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm w dwóch potrójnych aparatach torpedowych[20]. Z uwagi jednak na ograniczoną dostępność torped kalibru 533 mm, w środkowych wyrzutniach stosowano wkładki kalibru 450 mm i etatowy zapas obejmował początkowo cztery torpedy kalibru 533 mm i dwie kalibru 450 mm[20]. Już w latach 1932–1933 środkowe wyrzutnie zostały jednak zdemontowane, pozostawiając cztery wyrzutnie torped kalibru 533 mm[13]. Na przełomie 1942/1943 roku rufowy aparat torpedowy został zdemontowany dla zwiększenia uzbrojenia przeciwlotniczego, lecz na początku 1943 roku pozostawiony dziobowy aparat torpedowy został zamieniony na trzyrurowy SI 1929 P/3×533,4 z układem rur w formie piramidki[19].

Okręty początkowo przenosiły po 14 bomb głębinowych na dwóch zrzutniach na rufie, w tym cztery duże bomby o masie 100 kg i 10 małych o masie 50 kg[20]. Podczas II wojny światowej stosowano także niemieckie bomby głębinowe oraz montowano na okrętach tego typu dwa lub cztery miotacze bomb głębinowych i zwiększano ich zapas[19]. Pod koniec wojny „Da Recco” zabierał 40 bomb głębinowych (30 typu WBD i 10 modelu 1941/30T)[19]. W 1931 roku okręty otrzymały holowane torpedy przeciw okrętom podwodnym Ginocchio model 1927/46T, wodowane za pomocą żurawika w części rufowej[20]. „Nicoloso da Recco” z uwagi na powiększoną nadbudówkę rufową jako jedyny okręt nie był wyposażony w tory minowe na pokładzie[20].

Wyposażenie i jego zmiany

[edytuj | edytuj kod]

Po pierwszej modernizacji w 1930 roku „Nicoloso da Recco” na dachu nadbudówki dziobowej miał standardowy dla okrętów tego typu dalocelownik z dwoma dalmierzami optycznymi o bazie 3 m[16]. Na platformie przed masztem znajdował się inklinometr służący do oceny kąta kursowego celu[16]. Trzeci 3-metrowy dalmierz, rezerwowy dla artylerii oraz służący do strzelań torpedowych, był w zakrytej wieży na platformie nadbudówki za kominem rufowym[16]. Dane były przetwarzane w centrali artyleryjskiej w dolnej kondygnacji nadbudówki, wyposażonej w przelicznik artyleryjski[17]. Dalmierz ten był zdemontowany w 1941 roku przy instalacji działek kalibru 20 mm[19]. Na początku 1943 roku usunięto na tym niszczycielu maszt rufowy, mocując anteny rozciągające się z masztu dziobowego na wytykach na drugim kominie[18].

Okręty tego typu miały po pierwszej modernizacji jeden reflektor średnicy 90 cm na platformie na maszcie rufowym[21]. Na początku 1943 roku przeniesiono na „Nicoloso da Recco” reflektor na platformę na nadbudówce śródokręcia za drugim kominem[18]. W skład wyposażenia wchodziła aparatura w kominach do stawiania zasłony dymnej (czarnej albo białej)[20]. W 1940 roku okręty wyposażono w trały kontaktowe na rufie, o szerokości trałowania 200 m, lecz do połowy 1942 roku zostały zdjęte[22].

„Nicoloso da Recco” jako jedyny z okrętów typu był przewidziany na okręt flagowy i miał dodatkowe pomieszczenia dla oficerów sztabu w poszerzonej nadbudówce na rufie, w tym apartament admiralski[12]. Jako jeden z pięciu okrętów typu został wyposażony w październiku 1942 roku w stację hydrolokacyjną[18]. Został też wyposażony latem 1943 roku we włoski radar EC./ter Gufo, lecz po kilku wyjściach w morze został on zdemontowany, ponieważ antena na nadbudówce dziobowej pogarszała stateczność[23].

Malowanie

[edytuj | edytuj kod]

Początkowo okręty włoskie były malowane w części nadwodnej na kolor jasnoszary, z ciemnoszarym pokładem[24]. Od końca 1938 roku malowano na burtach czerwone litery identyfikacyjne DR[4][8]. Latem 1940 roku pokłady dziobowe włoskich niszczycieli zostały pomalowane w biało-czerwone ukośne pasy identyfikacyjne dla lotnictwa[24]. Wiosną 1942 roku „Nicoloso da Recco” otrzymał kontrastowy kamuflaż w standardowych kolorach: z ciemnoszarymi plamami na popielatoszarym kolorze zasadniczym, z brudnobiałą dziobnicą, z tym że zastosowano na nim tylko nieliczne ciemne plamy, wydłużone na kadłubie przy linii wodnej[24]. Od jesieni tego roku zrezygnowano z brudnobiałego dzioba i zmodyfikowano rysunek[24]. W czerwcu 1943 roku wyjątkowo na tym okręcie pojawił się także kolor błękitny w górnej części burt na dziobie oraz na lewej stronie nadbudówki i prawej przedniego komina[24]. Po przejściu na stronę aliantów w 1944 roku otrzymał ciemnoszary kadłub i jasnoszare nadbudówki, podobne do kamuflażu amerykańskiego[24]. Po wojnie powrócił do jednolitego malowania popielatoszarego[24].

Służba

[edytuj | edytuj kod]

Okres międzywojenny

[edytuj | edytuj kod]

Okręt wcielono do służby w Regia Marina 20 maja 1930 roku[5]. Już między 31 sierpnia a 10 października 1930 roku przeprowadzono modernizację okrętu w stoczni Ansaldo w Genui, polegającą przede wszystkim na obniżeniu nadbudówki i zmniejszeniu zapasu paliwa dla polepszenia stateczności[25]. Jesienią 1930 roku „Nicoloso da Recco” został okrętem flagowym Dywizji Lekkiej (Divisione Leggera) kontradmirała Umberto Bucchi(inne języki), grupującej okręty typu Navigatori[26]. Od 1 grudnia 1930 do lutego 1931 roku wchodził w skład zespołu niszczycieli tego typu zabezpieczających trasę grupowego przelotu transatlantyckiego 12 wodnosamolotów gen. Italo Balbo[27]. Bazował wówczas w Las Palmas pod flagą kontradmirała Bucchi, operując w składzie 1. grupy na środkowym Atlantyku[26]. Odbył następnie wizytę w Brazylii, po czym razem z „Ugolino Vivaldim” pozostawał w pływaniu zagranicznym, powracając 27 maja 1931 roku[26]. 5 września 1931 roku podczas sztormu na Morzu Liguryjskim woda zmyła dwóch członków załogi „Da Recco”, a pięciu odniosło obrażenia[26]. 8 grudnia 1931 roku w Genui okręt otrzymał banderę bojową ufundowaną przez miejscowość Recco[28]. W 1933 roku złożył wizytę w Aleksandrii[28].

Podczas hiszpańskiej wojny domowej pełnił służbę na wodach Hiszpanii, udzielając wsparcia stronie nacjonalistów[28]. Między 1937 a 1939 okiem trzy razy konwojował statki z Włoch z zaopatrzeniem dla włoskich wojsk interwencyjnych (CTV)[29]. W sierpniu 1937 roku odbył także dwa patrole w Cieśninie Sycylijskiej w ramach włoskiej blokady morskiej w celu przechwytywania radzieckich statków z bronią dla republiki[29]. We wrześniu 1938 roku, po przeklasyfikowaniu na niszczyciel, został przydzielony do 16. dywizjonu niszczycieli[28][30]. W marcu 1939 roku, w związku z obawą próby przedarcia się floty republikańskiej do ZSRR, „Da Recco” pod flagą kontradmirała Iachino został przejściowo okrętem flagowym (liderem) sformowanej flotylli w składzie czterech dywizjonów torpedowców, operującej na Morzu Śródziemnym[29]. W kwietniu 1939 roku „Da Recco” wziął udział w zajęciu Albanii[29][c].

II wojna światowa

[edytuj | edytuj kod]

1940

[edytuj | edytuj kod]

„Nicoloso da Recco” nie zdążył być poddany drugiej modernizacji przed przystąpieniem Włoch do II wojny światowej i później prac w tym kierunku już nie prowadzono[19]. W chwili przystąpienia Włoch do wojny wchodził nadal w skład 16. dywizjonu niszczycieli, podporządkowanego 1. Eskadrze w Tarencie, wraz z „Antoniotto Usodimare”, „Luca Tarigo” i „Emanuele Pessagno”[30]. Okręt wchodził w skład sił włoskich przed bitwą koło przylądka Stilo, wychodząc w morze 7 lipca, lecz 9 lipca rano niszczyciele 16. dywizjonu zostały odesłane do Augusty w celu uzupełnienia paliwa i nie wzięły w starciu udziału[30]. Od września 1940 roku niszczyciel wraz z 16. dywizjonem bazował w Tarencie w związku z osłoną konwojów po inwazji na Grecję[31]. 28 listopada ostrzeliwał wraz z innymi okrętami w celu wsparcia oddziałów włoskich z niszczycielami i torpedowcami pozycje greckie na Korfu[32][d]. 18 grudnia ponownie z krążownikami ostrzeliwał pozycje greckie pod Lukovë[e].

1941

[edytuj | edytuj kod]

28 marca 1941 roku „Nicoloso da Recco” wziął udział wraz z „Emanuele Pessagno” w pierwszej fazie bitwy pod Matapanem, osłaniając krążowniki lekkie 8. dywizjonu w boju dziennym, lecz później okręty te zostały odesłane do Tarentu i nie brały udziału w walce nocnej, zakończonej klęską Włochów[31]. Między 19 a 24 kwietnia 1941 roku osłaniał dwukrotnie operacje stawiania zagrody minowej S.1 przez krążowniki 7 dywizjonu kontradmirała Casardiego(inne języki) i niszczyciele w Cieśninie Sycylijskiej[35][f]. 1 maja natomiast osłaniał stawianie zagrody minowej T u brzegów Afryki, w takim samym zespole[35]. Między 4 a 7 maja wchodził z trzema krążownikami i czterema niszczycielami w skład dalszej osłony konwoju Victoria, składającego się z siedmiu statków oraz konwoju powrotnego pięciu statków[36][37]. Między 8 a 13 maja ponownie uczestniczył w dalekiej osłonie konwoju sześciu statków do Trypolisu[37]. Latem 1941 roku „Nicoloso da Recco” w dalszym ciągu osłaniał także operacje minowania, począwszy od operacji stawiania zagrody minowej 3 czerwca na północny wschód od Trypolisu (na której pół roku później 19 grudnia zatonął brytyjski krążownik HMS „Neptune” i niszczyciel HMS „Kandahar” oraz uszkodzony został krążownik HMS „Aurora”)[g]. 28 czerwca uczestniczył jako eskorta w operacji stawiania w Cieśninie Sycylijskiej zagrody minowej S-2, a 7 lipca zagród S-31 i S-32[38][h].

W drugiej połowie 1941 roku niszczyciel brał intensywny udział w osłonie dalszych konwojów do Afryki. Między innymi, 19–20 sierpnia eskortował cztery duże transportowce wojska z Neapolu do Trypolisu, z których, na skutek odszyfrowania włoskiej korespondencji radiowej, „Esperia”(inne języki) została zatopiona przez okręt podwodny HMS „Unique”[39][i]. Niszczyciele uratowały 1139 ocalałych[39]. 1 września „Da Recco” wypłynął jako okręt flagowy konwoju pięciu statków z Neapolu do Trypolisu, z pięcioma innymi niszczycielami, lecz 3 września w nocy statek „Andrea Gritti” został zatopiony, a drugi uszkodzony przez niewykryte samoloty torpedowe Fairey Swordfish z Malty[40][j]. Między 5 a 8 września okręt wchodził w skład eskorty konwoju powrotnego trzech statków z Trypolisu, z którego na północ od Pantellerii brytyjskie samoloty torpedowe uszkodziły statek „Ernesto”[41][k]. Od 16 września natomiast eskortował wraz z innymi niszczycielami tego typu statki pasażerskie transportujące wojsko „Vulcania”, „Neptunia” i „Oceania” z Tarentu do Trypolisu[41][l]. Wywiad brytyjski rozszyfrował informacje o konwoju i wysłano tam okręty podwodne; niszczyciele udaremniły 18 września atak HMS „Upright”, ale „Neptunia” i „Oceania” zostały zatopione przez okręt podwodny HMS „Upholder”, po czym „Nicoloso da Recco” uratował 2083 rozbitków[42][41]. W dniach 12–15 października ponownie osłaniał konwój dwóch statków z Trypolisu, z których jeden został zatopiony przez lotnictwo brytyjskie[42]. 13 grudnia 1941 roku „Da Recco” wraz z „Antoniotto Usodimare” wyszedł z Tarentu w eskorcie statków w ramach większej operacji konwojowej M.41, lecz jeszcze rano w Zatoce Tarenckiej okręt podwodny HMS „Upright” zatopił dwa statki: „Fabio Filzi” i „Carlo del Greco”, po czym niszczyciele uratowały 432 ludzi[43]. Po szeregu nieudanych operacji, między 16 a 19 grudnia „Da Recco” wchodził w skład bezpośredniej eskorty trzech statków z Tarentu, w ramach dużej operacji konwojowej M.42, która zakończyła się pomyślnie[43][m]. 23 grudnia „Da Recco”, „Usodimare” i „Vivaldi” wyszły z Augusty do Trypolisu transportując na pokładzie beczki z benzyną[43].

1942

[edytuj | edytuj kod]
„Nicoloso da Recco” w kamuflażu z sierpnia 1942 roku

Od 3 do 6 stycznia 1942 roku „Da Recco” eskortował jeden z konwojów w ramach operacji M.43, która przebiegła pomyślnie[42][n]. W dalszym ciągu w pierwszej połowie roku niszczyciel eskortował konwoje do Afryki. Dowódcą wówczas był kmdr por. Aldo Cocchia(inne języki)[44]. 20 czerwca wyszedł w eskorcie konwoju statków „Rosolino Pilo” i „Reichenfels” (7744 BRT) z Neapolu do Trypolisu z niszczycielem „Strale” i torpedowcem „Centauro”, jednakże „Strale” wszedł po północy na mieliznę koło przylądka Bon i został utracony, a torpedowiec pozostał dla jego asysty[45]. „Da Recco” odpierał następnie samotnie nalot 9 samolotów torpedowych Bristol Beaufort i 6 Bristol Beaufighter z 830 Dywizjonu RAF z Malty, które zatopiły niemiecki transportowiec „Reichenfels”, lecz niszczyciel zestrzelił trzy samoloty (zgłaszając ogółem zestrzelenie 4–5)[44].

17 sierpnia niszczyciele „Da Recco”, „Saetta” i trzy torpedowce eskortowały konwój dwóch statków transportujących z Benghazi do Pireusu 2800 alianckich jeńców wojennych, z którego brytyjski okręt podwodny HMS „Turbulent” storpedował i uszkodził w pobliżu Kithiry transportowiec „Nino Bixio”(inne języki), przy czym zginęło 326 jeńców[46][o]. 27 sierpnia okręt podwodny P.35 („Umbra”)(inne języki) zatopił eskortowany przez „Da Recco” i torpedowce „Climene” i „Polluce” do Tobruku transportowiec „Manfredo Campiero” koło przylądka Bon[44][46][p]. W dniach 12–14 października eskortował z Brindisi do Benghazi statek „D’Annunzio”, z niszczycielem „Folgore” i torpedowcami „Clio” i „Ardito”, docierając do celu mimo kilkukrotnych ataków lotnictwa[47]. 2 listopada, podczas rejsu z zaopatrzeniem na pokładzie do Tobruku, „da Recco” został celnie zaatakowany przez samolot torpedowy, lecz torpeda zrzucona z bliskiej odległości nie uzbroiła się i odbiła się od burty nie wybuchając, a samolot został zestrzelony przez „da Recco”[48].

2 grudnia 1942 roku „Nicoloso da Recco”, płynący w eskorcie konwoju H z Palermo do Bizerty, został poważnie uszkodzony przez brytyjskie krążowniki zespołu Q: HMS „Aurora”, „Sirius” i „Argonaut”(inne języki) w bitwie koło Ławicy Skerki[49]. Zginęło 118 członków załogi, a część została ranna lub poparzona na skutek pożaru[50]. Ciężko poparzony został dowódca kmdr por. Aldo Cocchia(inne języki), odznaczony następnie złotym Medalem za Męstwo Wojskowe[50]. Okręt został po tym odholowany do Trypolisu przez niszczyciel „Antonio Pigafetta”[50]. W bitwie zatopiono także niszczyciel „Folgore” i wszystkie cztery statki[51][q].

1943–1946

[edytuj | edytuj kod]

Niszczyciel był prowizorycznie naprawiony w Trypolisie, a od 9 stycznia do 26 czerwca 1943 roku był remontowany w Tarencie[50][r]. Podczas remontu wzmocniono też lekkie uzbrojenie przeciwlotnicze[19]. 15 sierpnia 1943 roku po powrocie do służby „da Recco” został okrętem flagowym 15. dywizjonu niszczycieli[52]. Przed kapitulacją Włoch osłaniał okręty stawiające miny na Morzu Jońskim[52]. Po kapitulacji, w dniach 9–10 września przeszedł z Tarentu na brytyjską Maltę w zespole admirała da Zary razem z pancernikami „Andrea Doria”, „Caio Duilio” i krążownikami „Luigi di Cadorna” i „Pompeo Magno”(inne języki)[52]. W czasie wojny we włoskiej służbie po stronie państw Osi wychodził w morze 176 razy, w tym 70 w celu eskorty lub osłony statków, i przepłynął 68 318 mil morskich w czasie 4256 godzin[53]. Pod względem pokonanego dystansu był na trzecim miejscu wśród niszczycieli tego typu[53]. 402 doby spędził w remoncie (czwarty najdłuższy okres wśród niszczycieli tego typu)[53].

14 września 1943 roku włoskie okręty przeszły na postój do Aleksandrii[52]. Po wypowiedzeniu wojny Niemcom przez rząd włoski, 16 października „da Recco” wrócił do Tarentu[52]. Do końca wojny służył po stronie aliantów, eskortując konwoje na wschodniem Morzu Śródziemnym i przewożąc ładunki i personel oraz zaopatrując internowane na Jeziorze Gorzkim włoskie pancerniki „Italia” i „Vittorio Veneto”[52]. 5 lutego 1944 roku został odstawiony do remontu w Tarencie, wracając do służby 26 października[52]. W służbie alianckiej do końca wojny w Europie odbył 54 rejsy, w tym 24 transportowe i 10 eskortowych, przechodząc 22 233 mile morskie[52]. W charakterze szybkiego transportowca niszczyciel służył do 8 lutego 1946 roku, po czym został przeniesiony do rezerwy w Tarencie[52].

Po II wojnie światowej

[edytuj | edytuj kod]

1 marca 1948 roku „Nicoloso da Recco” został przywrócony do służby w powojennej włoskiej marynarce republikańskiej Marina Militare[50]. Do 30 listopada 1950 roku był okrętem flagowym dowództwa sił trałowych w Tarencie, ale nie wychodził już w morze[52]. Od 1 stycznia 1951 roku był okrętem flagowym 1. Dywizji Morskiej[52]. Otrzymał NATO-wski numer burtowy D 555[54]. Służył do 15 lipca 1954 roku, kiedy został rozbrojony, a 30 lipca został skreślony z listy i następnie złomowany[50][52]. Był jedynym niszczycielem typu Navigatori, który przetrwał wojnę i służył nadal po niej[50].

Uwagi

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Odmiennie Patianin 2011 ↓, s. 4 podaje datę wejścia do służby 10 marca 1930 roku, być może omyłkowo (taką samą jak dla „Emanuele Pessagno”).
  2. ↑ Odmiennie według Pachmurin 2010 ↓, s. 10 zastosowano na nim typowe działka 20 mm Breda L/65, a dwa Oerlikony dodano w 1943 roku.
  3. ↑ Według Trubicyn 2002 ↓, s. 20 i Pachmurin 2010 ↓, s. 30 od października 1939 do kwietnia 1940 roku „Da Recco” operował na wodach Morza Egejskiego, lecz nie potwierdza tego Patianin 2011 ↓, s. 34–35.
  4. ↑ Niszczyciele: „Antonio Pigafetta”, „Nicoloso da Recco”, „Emanuele Pessagno”, „Augusto Riboty” i torpedowce: „Angelo Bassini” i „Generale Marcello Prestinari”[32][33].
  5. ↑ Krążowniki: „Eugenio di Savoia” i „Raimodo Montecuccoli” i niszczyciele „Antonio Pigafetta”, „Nicoloso da Recco”, „Emanuele Pessagno”, „Augusto Riboty”[34][33].
  6. ↑ Operację minowania 19–23 i 23–24 kwietnia 1940 (zagroda S.1 w składzie odcinków: S.11, S.12, S.13) przeprowadził zespół krążowników: „Eugenio di Savoia”, „Duca d’Aosta”, „Raimondo Montecuccoli”(inne języki), „Muzzio Attendolo” i niszczycieli (typu Navigatori): „Antonio Pigafetta”, „Nicolò Zeno”, „Alvise da Mosto”, „Giovanni da Verrazzano”, „Nicoloso da Recco” i „Emanuele Pessagno” – przy czym miny stawiały tylko krążowniki i niszczyciele: „da Mosto” i „da Verrazzano” (Trubicyn 2002 ↓, s. 14, Patianin 2011 ↓, s. 39–40).
  7. ↑ Operację minowania 3 czerwca 1941 roku przeprowadził zespół w składzie 7. i 4. dywizjonów krążowników pod flagą kontradmirała Casardi z krążownikami: „Eugenio di Savoia”, „Duca d’Aosta”, „Muzzio Attendolo” , „Alberto di Giussano”, „Giovanni delle Bande Nere”(inne języki) i niszczyciele: „Pigafetta”, „da Mosto”, „da Verrazzano”, „da Recco”, „Usodimare” (typu Navigatori), „Gioberti” (typu Poeti/Oriani) i „Scirocco”(inne języki) (typu Venti/Maestrale) – przy czym z niszczycieli miny stawiały tylko „da Mosto” i „da Verrazzano” (Patianin 2011 ↓, s. 39–40).
  8. ↑ Według Trubicyn 2002 ↓, s. 21–22, „Da Recco” także uczestniczył w stawianiu między 12 a 23 sierpnia 1941 roku zagród: S-41, S-42, S-43, lecz nie potwierdza tego Patianin 2011 ↓, s. 40.
  9. ↑ Transportowce: „Marco Polo”(inne języki), „Esperia”(inne języki), „Neptunia”(inne języki) i „Oceania”, eskortowane przez niszczyciele: „Ugolino Vivaldi”, „Nicoloso da Recco”, „Vincenzo Gioberti”, „Alfredo Oriani” i torpedowiec „Dezza”[39]
  10. ↑ Statki: „Andrea Gritti” (zatopiony), „Rialto”, „Vettor Pisani”, „Francesco Barbaro” (uszkodzony), „Sebastiano Venier”, eskortowane przez niszczyciele: „Da Recco”, „Folgore”, „Dardo”, „Strale”, później także „Ascari” i „Lanziere”[41]. Według Trubicyn 2002 ↓, s. 21 w skład eskorty wchodził też „Freccia”, czego nie potwierdza Rohwer.
  11. ↑ Statki: „Ernestò”, „Col di Lana” i „Pozarica” eskortowane przez niszczyciele „Nicoloso da Recco”, „Freccia”, „Folgore”, „Strale” i torpedowiec „Circe”[41].
  12. ↑ Niszczyciele: „Nicoloso da Recco”, „Antonio da Noli”, „Emanuele Pessagno”, „Antoniotto Usodimare” oraz „Vincenzo Gioberti” (typu Poeti/Oriani)[41].
  13. ↑ W skład bezpośredniej eskorty statków: „Monginevro”, „Napoli” i „Vettor Pisani” wchodziły niszczyciele: „Ugolino Vivaldi”, „Antonio da Noli”, „Nicoloso da Recco”, „Lanzerotto Malocello”, „Emanuele Pessagno”, „Nicolò Zeno”, a z Neapolu dołączył niemiecki statek „Ankara” z niszczycielem „Saetta” i torpedowcem „Pegaso”. W czasie operacji doszło do nierozstrzygniętej bitwy sił osłony z flotą brytyjską pod Syrtą (Patianin 2011 ↓, s. 45).
  14. ↑ W skład eskorty konwoju M.43 wchodziły niszczyciele: „Antoniotto Usodimare”, „Ugolino Vivaldi”, „Nicoloso da Recco” typu Navigatori, „Bersagliere”(inne języki), „Fuciliere”(inne języki) (typu Soldati), „Freccia” (typu Freccia) i cztery torpedowce, ponadto główne siły floty tworzyły grupę osłony. (Patianin 2011 ↓, s. 45).
  15. ↑ Statki „Nino Bixio” i „Sestiere” eskortowane przez niszczyciele: „Nicoloso da Recco”, „Saetta” i torpedowce: „Castore”, „Orione” i „Polluce”[46]. Według niektórych publikacji, okręty eskorty uratowały 1664 jeńców (np. Patianin 2011 ↓, s. 50), ale „Nino Bixio” nie zatonął, lecz został odholowany przez niszczyciel „Saetta”.
  16. ↑ Według Trubicyn 2002 ↓, s. 23, „Da Recco” doprowadził w dniach 24–26 sierpnia dwa statki z Pireusu do Tobruku, przy czym „Proserpina” stał się ostatnim tankowcem jaki przybył do tego portu przed jego ponownym zdobyciem przez aliantów – jednakże jest to niespójne czasowo z informacją w tym samym źródle o eskortowaniu „Manfredo Campiero” do Tobruku 27 sierpnia.
  17. ↑ Statki: „Aventino”, „Puccini”, „Aspromonte” i KT 1 (niemiecki)[51]
  18. ↑ Według Patianin 2011 ↓, s. 55, był początkowo remontowany w Trapani.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b Pachmurin 2010 ↓, s. 2.
  2. ↑ a b c Pachmurin 2010 ↓, s. 3.
  3. ↑ Trubicyn 2002 ↓, s. 19, 31.
  4. ↑ a b Patianin 2011 ↓, s. 4–5.
  5. ↑ a b c d Ando 1978 ↓, s. 16, Whitley 1997 ↓, s. 156, Trubicyn 2002 ↓, s. 19, Pachmurin 2010 ↓, s. 30
  6. ↑ Trubicyn 2002 ↓, s. 19.
  7. ↑ Patianin 2011 ↓, s. 8–9.
  8. ↑ a b Trubicyn 2002 ↓, s. 13.
  9. ↑ Patianin 2011 ↓, s. 19.
  10. ↑ Pachmurin 2010 ↓, s. 9.
  11. ↑ Trubicyn 2002 ↓, s. 5.
  12. ↑ a b c d e Pachmurin 2010 ↓, s. 8–10.
  13. ↑ a b Pachmurin 2010 ↓, s. 8.
  14. ↑ a b c d Pachmurin 2010 ↓, s. 6.
  15. ↑ Trubicyn 2002 ↓, s. 11.
  16. ↑ a b c d e f g h i j k l m n Pachmurin 2010 ↓, s. 4.
  17. ↑ a b Trubicyn 2002 ↓, s. 9.
  18. ↑ a b c d e Patianin 2011 ↓, s. 22–23.
  19. ↑ a b c d e f g h Pachmurin 2010 ↓, s. 10.
  20. ↑ a b c d e f Pachmurin 2010 ↓, s. 5.
  21. ↑ Patianin 2011 ↓, s. 13.
  22. ↑ Patianin 2011 ↓, s. 12.
  23. ↑ Pachmurin 2010 ↓, s. 11.
  24. ↑ a b c d e f g Patianin 2011 ↓, s. 23–27.
  25. ↑ Pachmurin 2010 ↓, s. 8, 30.
  26. ↑ a b c d Patianin 2011 ↓, s. 28.
  27. ↑ Pachmurin 2010 ↓, s. 12.
  28. ↑ a b c d Trubicyn 2002 ↓, s. 20.
  29. ↑ a b c d Patianin 2011 ↓, s. 31–34.
  30. ↑ a b c Patianin 2011 ↓, s. 35.
  31. ↑ a b Pachmurin 2010 ↓, s. 14.
  32. ↑ a b Jürgen Rohwer: Seekrieg 1940, November. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. wlb-stuttgart.de, 2020-01-25. (niem.).
  33. ↑ a b Patianin 2011 ↓, s. 37.
  34. ↑ Jürgen Rohwer: Seekrieg 1940, Dezember. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. wlb-stuttgart.de, 2021-11-15. (niem.).
  35. ↑ a b Patianin 2011 ↓, s. 39–40.
  36. ↑ Patianin 2011 ↓, s. 41.
  37. ↑ a b Jürgen Rohwer: Seekrieg 1941, Mai. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. 2021-11-15. (niem.).
  38. ↑ Patianin 2011 ↓, s. 40.
  39. ↑ a b c Jürgen Rohwer: Seekrieg 1941, August. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. 2022-11-07. (niem.).
  40. ↑ Trubicyn 2002 ↓, s. 21.
  41. ↑ a b c d e f Jürgen Rohwer: Seekrieg 1941, September. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. wlb-stuttgart.de, 2021-09-15. (niem.).
  42. ↑ a b c Trubicyn 2002 ↓, s. 22.
  43. ↑ a b c Patianin 2011 ↓, s. 44–45.
  44. ↑ a b c Patianin 2011 ↓, s. 50.
  45. ↑ Jürgen Rohwer: Seekrieg 1942, Juni. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. 2021-04-25. (niem.).
  46. ↑ a b c Jürgen Rohwer: Seekrieg 1942, August. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. 2022-01-06. (niem.).
  47. ↑ Jürgen Rohwer: Seekrieg 1942, Oktober. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. 2021-04-24. (niem.).
  48. ↑ Patianin 2011 ↓, s. 52.
  49. ↑ Trubicyn 2002 ↓, s. 23–24.
  50. ↑ a b c d e f g Trubicyn 2002 ↓, s. 24.
  51. ↑ a b Jürgen Rohwer: Seekrieg 1942, Dezember. [w:] Chronik des Seekrieges 1939-1945 [on-line]. 2022-01-06. (niem.).
  52. ↑ a b c d e f g h i j k l Patianin 2011 ↓, s. 60–61.
  53. ↑ a b c Patianin 2011 ↓, s. 63.
  54. ↑ Jane’s Fighting Ships 1953-54. Raymond Blackman (red.). Londyn: Sampson Low, Marston & Co. Ltd., 1954, s. 243. (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Elio Ando: The Italian Navigatori class. W: Robert Gardiner (red.): Super destroyers. Greenwich: Conway Maritime Press, 1978, seria: Warship Special. 2. ISBN 0-85177-131-9. (ang.).
  • Ju. Pachmurin: Eskadriennyje minonoscy tipa «Nawigatori» [Эскадренные миноносцы типа «Навигатори»]. Moskwa: 2010, seria: Morskaja Kollekcyja. nr 9(132)/2010. (ros.).
  • Siergiej Patianin. Eskadriennyje minonoscy tipa «Nawigatori» [Эскадренные миноносцы типа «Навигатори»]. „Morskaja Kampanija”. Nr 8/2011 (45), grudzień 2011. Moskwa: WERO Press. (ros.). 
  • Jürgen Rohwer: Chronik des Seekrieges 1939-1945. Württembergische Landesbibliothek Stuttgart. (niem.).
  • Siergiej Trubicyn: Eskadriennyje minonoscy tipa «Nawigatori» [Эскадренные миноносцы типа «Навигатори»]. Petersburg: 2002, seria: Bojewyje Korabli Mira. (ros.).
  • M.J. Whitley: Zerstörer im Zweiten Welkrieg. Stuttgart: Motorbuch Verlag, 1997. ISBN 3-613-01426-2. (niem.).
Niszczyciele typu Navigatori

Regia Marina

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicoloso_da_Recco_(1930)&oldid=79066129”