Nieżyt nosa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy medycyny. Zobacz też: inne znaczenia słowa katar.

Nieżyt nosa, potocznie katar (łac. rhinitis, corryza) – pojęcie dotyczące objawów zapalenia błony śluzowej nosa (niekiedy także zatok przynosowych).

Do objawów należą: kichanie, „drapanie” w nosie i gardle, kaszel, pieczenie spojówek, wyciek płynnej wydzieliny z nosa, zatkany nos, ogólne osłabienie, ból głowy, stan podgorączkowy.

Przyczyny nieżytu nosa[edytuj | edytuj kod]

Alergiczne[edytuj | edytuj kod]

Nieżyt nosa może mieć podłoże uczuleniowe o przebiegu sezonowym lub przewlekłym. Alergiczny nieżyt nosa występuje jako reakcja na alergen oddziałujący drogą wziewną. Do czynników alergizujących zalicza się pyłki roślinne, roztocze kurzu domowego, zarodniki pleśni, sierść i naskórek zwierząt. W przypadku alergii na pyłki roślinne ryzyko wystąpienia alergicznego nieżytu nosa wzrasta w okresach podwyższonego stężenia pyłków roślinnych w powietrzu (luty–październik). W przypadku uczulenia na roztocze kurzu domowego objawy trwają przez cały rok, nasilając się w okresie grzewczym.

Infekcyjne[edytuj | edytuj kod]

Najczęstszą przyczyną wystąpienia kataru są zakażenia wirusowe szerzące się drogą kropelkową. Z tego względu należy unikać kontaktów z chorymi, ograniczyć przebywanie w większych skupiskach ludzi w okresach nasilania zachorowań (wiosna, jesień).

Inne przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Istnieją również inne przyczyny nieżytu nosa: idiopatyczne (niealergiczny nieżyt nosa z eozynofilią[1]), zawodowe, hormonalne, polekowe, emocjonalne[potrzebne źródło], seksualne.

Nierzadko spotyka się również tak zwany smakowy nieżyt nosa: wyciek wodnistej wydzieliny z nosa wywoływany przez gorące lub ostro przyprawione potrawy[2].

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie zależy od przyczyny wywołującej, najczęściej jest objawowe. Przy ostrym nieżycie stosuje się krople zmniejszające obrzęk błony śluzowej nosa poprzez obkurczanie drobnych naczyń krwionośnych: ksylometazolinę, oksymetazolinę, nafazolinę. Leki z tej grupy są dostępne również w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (pochodne pseudoefedryny). Bez porady lekarza specyfików tych nie powinno się stosować dłużej niż 3–4 dni, gdyż mogą prowadzić do wtórnego nieżytu nosa opornego na leczenie (rhinitis medicamentosa). Przy katarze pomocne są środki powszechnie stosowane w leczeniu przeziębienia, które podwyższają odporność organizmu, w szczególności cynk.

W przypadku leczenia nieżytu nosa o podłożu alergicznym stosuje się leki przeciwhistaminowe II generacji, na przykład azelastynę. Jej działanie polega na hamowaniu dystrybucji mediatorów odczynu zapalnego: histamin, prostaglandyn i leukotrienów, które są odpowiedzialne za wywoływanie alergicznego procesu zapalnego w organizmie. Azelastyna z chlorowodorkiem w postaci sprayu do nosa to przeznaczony do stosowania miejscowego preparat przeciwhistaminowy do terapii pierwszego rzutu. Miejscowa aplikacja daje możliwość podania wyższego stężenia roztworu, który lepiej się wchłania niż leki ogólnoustrojowe i wykazuje wyższą skuteczność. Aplikowanie leku miejscowo daje również korzystny profil bezpieczeństwa, ponieważ minimalizuje ryzyko braku tolerancji organizmu i wejścia w niepożądane reakcje z innymi przyjmowanymi lekami. Pełny efekt donosowo podanej azelastyny uzyskuje się już po kilkunastu minutach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Alergiczny nieżyt nosa i jego wpływ na astmę. medycyna praktyczna dla lekarzy, 12.08.2002. [dostęp 2015-06-30].
  2. A. Grzanka et al.. Wątpliwości nomenklaturowe i klasyfikacyjne niealergicznych nieżytów nosa. „Otorynolaryngologia”. 9 (2), s. 45–49, 2010. [dostęp 2013-10-16]. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.