Niebocko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niebocko
Wnętrze kościoła pw. św. Jana Kantego
Wnętrze kościoła pw. św. Jana Kantego
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Dydnia
Liczba ludności (2013) 1596[1]
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 36-207
Tablice rejestracyjne RBR
SIMC 0350898
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Niebocko
Niebocko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Niebocko
Niebocko
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Niebocko
Niebocko
Ziemia 49°40′41″N 22°06′26″E/49,678056 22,107222

Niebockowieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Dydnia.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Położenie i charakterystyka[edytuj]

Niebocko jest dobrze usytuowane komunikacyjnie. Przebiega przez nie droga wojewódzka łącząca takie miejscowości jak: Sanok i rejon bieszczadzki, Brzozów, Rymanów i Krosno, Dynów, Przemyśl i Dubiecko. Trasa ta była już od wieków wykorzystywana jako pewny i sprawdzony trakt komunikacyjny.

Niebocko sąsiaduje z takimi miejscowościami jak: Grabownica Starzeńska od strony południowo-zachodniej, Lalin od południa, Grabówka od południowego wschodu, Dydnia od wschodu i Jabłonka od północnego wschodu. Wieś ma kilka dzielnic: Mała Strona – przysiółki Potok, Górki i Poręby, Wielka Strona, Potoki, Przedmieście, Pasternik, Folusze, Za Dworem, Szałaszyska (Gadzia Wieś), Dział, Górka, Rzeki, Bośnia, Szypówki, Pod Lipą, Ksawerów. Niebocko jest jedną z 15 wsi wchodzących w skład gminy Dydnia (liczącej blisko 8,5 tysiąca mieszkańców).

Wieś Niebocko wcześniej w dokumentach historycznych miała następujące nazwy: Nyeboczko, Nyeboczsko, Nyeboczska Wolia, Nyewoczsko, Nieboczsko, Nieboczko i Biebocko – wzmiankowane w dokumentach od 1674 roku.

Dawna zabudowa Niebocka. Chałupa pogórzańska z roku 1892 przeniesiona do skansenu w Sanoku

Historia[edytuj]

Park i dwór w Niebocku na mapie z 1851
Opuszczony XIX-wieczny dwór Wiktorów i Krasińskich

Pierwszym, a zarazem najwcześniejszym śladem istnienia człowieka w rejonie brzozowskim to okres paleolitu. Świadczą o tym znalezione na podstawie prowadzonych prac wykopaliskowych przedmioty, tj. rylec, drapacz, grocik trzoneczkowaty oraz półtylczak. W epoce brązu na te tereny napłynęła ludność łużycka, która przyczyniła się do rozwoju osadnictwa. Okres rzymski to zagęszczenie osadnictwa głównie nad Sanem. Okres od VIII do XII wieku to rywalizacja o te ziemie różnych książąt: polskich, ruskich i węgierskich (ostatni okres wiąże się z rozbiciem dzielnicowym w Polsce). Wiek XIII to najazdy Tatarów pod wodzą Czyngis–chana i Batu-chana, a z tym związane ciągłe pustoszenia, palenia i grabieże tych terenów. Zapisało się pewne przysłowie: „Gdzie Tatar przeszedł, tam trawa już nie wyrośnie”. Następne lata to rządy Węgrów, a rok 1772 ostatecznie oddziela Ruś od Polski.

W połowie XIX wieku właścicielką posiadłości tybularnej w Niebocku była Aniela Kraińska[2].

Z XIX w. zachował się wraz z parkiem dwór Wiktorów i Krasińskich. Wybudowany był pod koniec XIX w., na XVIII-wiecznych piwnicach sklepionych kolebkowo. W otoczeniu dworu znajdują się resztki parku, założonego w pierwszej połowie XX w. Zachowały się stare dęby, lipy i wiązy, widoczne są także ślady alei i tarasów.

Okres międzywojenny to lata wystąpień chłopskich i walka o polepszenie bytu tutejszej ludności. Także lata powojenne długo jeszcze wiązały się z ciągłymi napadami i rabunkami oddziałów UPA oraz ludności cywilnej. Dopiero w latach pięćdziesiątych, powoli zaczęło się w pełni odradzać życie ludności we wszystkich płaszczyznach życia społecznego, gospodarczego, kulturalnego i politycznego.

Ukształtowanie powierzchni[edytuj]

Niebocko leży wśród rozmieszczonych symetrycznie wzniesień, w niecce. Od północnego zachodu ku południowo-wschodniej stronie ciągną się pasma wzgórz przedzielone doliną, przez którą przebiega trakt komunikacyjny łączący Brzozów z Dynowem. Wysokość tych pasm waha się w granicach około 245 m n.p.m. Budowa geologiczna to na przemian leżące warstwy skalne, tj.: łupki ilaste i margliste, mułowce, piaskowce i zlepieńce, powstałe na skutek długowiecznych oddziaływań mas górotwórczych powiązanych ze zmianami klimatycznymi występującymi na przestrzeni milionów lat. Obydwa pasma wzgórz stanowią dobrze rozwiniętą sieć hydrologiczną gleby.

Fauna i flora[edytuj]

Przez wieś przepływa potok zwany Niebockim Potokiem, kierujący się w Stronę Grabownicy, Humnisk i dalej Brzozowa. Brzegi tego potoku na całej jego długości w granicach wsi zostały uregulowane w roku 2005. Konieczność taka nastąpiła z uwagi na ciągłe wylewanie podczas gwałtownych opadów deszczu i zalewanie gospodarstw rolnych i niszczenie upraw. W potoku żyją zaledwie trzy gatunki ryb: brzany, płotki, ukleje. Coraz rzadziej nad potokami znaleźć można olchy i wierzby, ponieważ podczas regulacji potoku wszystkie drzewa były wycinane. Ze ssaków liczne są lisy, wiewiórki, łasice i myszy polne.

Gospodarka[edytuj]

Niebocko jest wsią o znacznym rozdrobnieniu gospodarstw rolnych. Rolników o areale gruntu powyżej 1 ha jest we wsi 214, najwięcej jest gospodarstw o powierzchni około 3 ha. Gospodarstw dużych jest tylko kilka – dla przykładu największe gospodarstwo to 14,5 ha gruntu. We wsi znajduje się obecnie prywatny zakład przetwórstwa drzewnego „Grabo” dający pracę mieszkańcom wsi oraz osobom z sąsiednich miejscowości.

Kultura i sztuka[edytuj]

W wybudowanym w latach osiemdziesiątych budynku remizy strażackiej znajduje się siedziba banku, sklepu „Hit”, biblioteki, klubu „Amazonka” oraz sala zabaw i okolicznościowych spotkań. Rozwijana jest działalność miejscowych artystów ludowych w dziedzinach: literackiej (Hermina Zubel — laureatka konkursów poezji ludowej); muzycznej (Zygmunt Podulka — kapelmistrz orkiestry dętej). We wsi działają: zespół wokalno-instrumentalny "Przepióreczka" oraz młodzieżowy zespół pieśni i tańca "Kalina".

Oświata[edytuj]

W Niebocku znajduje się nowo wybudowany Zespół Szkół, w którym mieści się szkoła podstawowa im. Władysława Jagiełły i gimnazjum im św. Jana Kantego, patrona parafii. Szkoła ma dobrze wyposażone i nowoczesne sale lekcyjne, pracownie nauczania języków obcych, salę sportową i gabinet lekarski. W budynku mieści się też przedszkole.

Religia[edytuj]

W Niebocku znajduje się kościół pw. św. Jana Kantego, wybudowany w latach 80. XX w. Kościół jest siedzibą parafii św. Jana Kantego.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]