Dominicantes i communicantes w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zgodnie z uchwałą Konferencji Episkopatu Polski, co roku przeprowadzane są badania niedzielnych praktyk religijnych (dominicantes i communicantes). Wskaźnik dominicantes oblicza się dla każdej parafii jako odsetek wiernych (przy założeniu, że wierni to ok. 96% polskiego społeczeństwa) przybyłych na niedzielną mszę św., w odniesieniu do ogólnej liczby zobowiązanych. Dla wszystkich parafii przyjęto to samo założenie, że zobowiązani do uczęszczania na niedzielną mszę św. stanowią 82% wiernych. Pozostałe 18% to dzieci do lat siedmiu, chorzy, ludzie starsi itp. – nie zobowiązani do uczestnictwa w niedzielnej mszy św. Tak więc za podstawę obliczania wskaźnika dominicantes przyjmuje liczbę zobowiązanych, do których odnosi się liczbę uczestniczących w mszy św. w dniu badania. Ponieważ wśród osób uczestniczących w niedzielnej mszy św. jest zawsze grupa wiernych, którzy przystępują również do Komunii Świętej, jest możliwość ustalenia drugiego wskaźnika religijności: jest to liczba tych wiernych odniesiona do liczby zobowiązanych, co wyrażone w odsetkach daje wskaźnik communicantes.

Wykres Dominicantes i Communicantes w latach 1980-2014

Na przestrzeni ostatnich lat badania wykazują systematyczną, choć dość powolną, tendencję spadkową dominicantes oraz stabilizację communicantes po ok. dwukrotnym wzroście do końca lat 90. XX w., a także znaczne zróżnicowanie regionalne. Badania wskaźników religijności przeprowadza się raz w roku w wybraną niedzielę października lub listopada. Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC przekazuje parafiom, poprzez kurie diecezjalne, kwestionariusz, który powinien być wypełniony dla wszystkich ośrodków sakralnych na terenie parafii. Za zorganizowanie i przeprowadzenie badań odpowiedzialny jest, zgodnie z instrukcją, proboszcz. Organizuje on ekipy osób liczących, którzy we wszystkich wejściach do świątyni zliczają wiernych, przybywających na każdą mszę niedzielną. Ponadto, do kwestionariusza wpisuje się ogólną liczbę wiernych w parafii w celu określenia na jej podstawie liczby zobowiązanych do uczestnictwa w mszy św. niedzielnej, oraz liczbę przystępujących do Komunii Świętej Wszystkie te dane nie mają więc charakteru subiektywnego i są niezależne od opinii proboszcza. Kwestionariusze wypełnione w parafiach trafiają poprzez kurie do Instytutu.

Na badanie mogą mieć wpływ warunki atmosferyczne w danym dniu, np. 23 listopada 2008 r. nastąpił gwałtowny atak zimy. Podczas tak masowego liczenia dużych grup wiernych mogą się zdarzyć różne pomyłki i braki. Dla określenia wiarygodności uzyskiwanych w ten sposób danych, Instytut przeprowadza badania kontrolne w wybranych parafiach, niezależnie od proboszcza.

Badania religijności i częstości praktyk religijnych przeprowadza też Centrum Badania Opinii Społecznej. Wyniki podawane przez CBOS wykazują ogromną stabilność religijności i praktyk w ciągu ostatnich 20 lat, ale są to badania deklaracji ankietowanych osób. Badania kościelne nie są wykonywane przez zawodowych socjologów (poza opracowaniem danych), ale dotyczą nie deklaracji, lecz zachowań i są prowadzone na całej populacji, a nie tylko reprezentatywnej próbce.

Wyniki badań[edytuj]

Rok Dominicantes Communicantes
1980 51,0% 7,8%
1981 52,7% 8,1%
1982 57,0% 9,6%
1983 51,2% 8,6%
1984 52,2% 8,9%
1985 49,9% 9,1%
1986 52,9% 10,4%
1987 53,3% 11,1%
1988 48,7% 10,7%
1989 46,7% 9,9%
1990 50,3% 10,7%
1991 47,6% 10,8%
1992 47,0% 14,0%
1993 43,1% 13,0%
1994 45,6% 13,1%
1995 46,8% 15,4%
1996 46,6% 14,5%
1997 46,6% 15,2%
1998 47,5% 17,6%
1999 46,9% 16,3%
2000 47,5% 19,4%
2001 46,8% 16,5%
2002 45,2% 17,3%
2003 46,0% 16,9%
2004 43,2% 15,6%
2005 45,0% 16,5%
2006 45,8% 16,3%
2007 44,2% 17,6%
2008 40,4% 15,3%
2009 41,5% 16,7%
2010 41,0% 16,4%
2011 40,0% 16,1%
2012 40,0% 16,2%
2013 39,1% 16,3%
2014 39,1% 16,3%
2015 39,8% 17,0%

Dominicantes i communicantes 2014 według diecezji (w %)[edytuj]

Dominicantes2014
Communicantes2014
Diecezja Dominicantes Communicantes
białostocka 43,8 19,4
bielsko-żywiecka 48,6 19,0
bydgoska 36,5 16,0
częstochowska 34,3 14,0
drohiczyńska 45,9 18,8
elbląska 28,5 12,3
ełcka 31,4 16,6
gdańska 38,7 18,4
gliwicka 39,1 17,0
gnieźnieńska 39,5 16,9
kaliska 44,1 19,2
katowicka 40,0 19,2
kielecka 41,3 17,8
koszalińsko-kołobrzeska 25,8 10,8
krakowska 50,7 17,7
legnicka 29,9 13,1
lubelska 38,4 18,4
łomżyńska 42,8 19,9
łowicka 32,2 14,7
łódzka 24,8 11,3
opolska 47,0 21,1
ordynariat polowy 33,3 13,5
pelplińska 48,8 20,9
płocka 31,3 11,6
poznańska 39,8 18,4
przemyska 59,6 16,5
radomska 39,2 16,0
rzeszowska 64,6 18,1
sandomierska 39,2 14,6
siedlecka 47,1 19,3
sosnowiecka 27,5 11,0
szczecińsko-kamieńska 24,9 11,3
świdnicka 30,2 13,4
tarnowska 70,1 24,3
toruńska 35,2 15,2
warmińska 28,7 13,4
warszawska 30,4 14,6
warszawsko-praska 31,4 14,3
włocławska 34,5 12,9
wrocławska 33,4 14,8
zamojsko-lubaczowska 44,8 21,1
zielonogórsko-gorzowska 30,1 13,2

Linki zewnętrzne[edytuj]