Niewiadoma (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie mazowieckim. Zobacz też: niewiadoma - pojęcie matematyczne.
Artykuł 52°28′14″N 22°18′36″E
- błąd 38 m
WD 52°28'N, 22°18'E
- błąd 2293 m
Odległość 849 m
Niewiadoma
wieś
Ilustracja
Główna ulica wsi
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat sokołowski
Gmina Sabnie
Liczba ludności (2011) 98[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 08-331[3]
Tablice rejestracyjne WSK
SIMC 0685647[4]
Położenie na mapie gminy Sabnie
Mapa lokalizacyjna gminy Sabnie
Niewiadoma
Niewiadoma
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Niewiadoma
Niewiadoma
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Niewiadoma
Niewiadoma
Położenie na mapie powiatu sokołowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sokołowskiego
Niewiadoma
Niewiadoma
Ziemia52°28′14″N 22°18′36″E/52,470556 22,310000

Niewiadomawieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sabnie[4][5]. Leży nad rzeką Cetynią.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni wyznania rzymskokatolickiego zamieszkali w miejscowości należą do parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Niecieczy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość znajduje się w Polsce, we wschodniej części województwa mazowieckiego, na Południowym Podlasiu, w północno-zachodniej części Wysoczyzny Siedleckiej. Leży w dolinie rzeki Cetynii.

Jest położona w odległości:

"Wały Jaćwingowskie"[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi leżą zabytkowe "Wały Jaćwingowskie" będące pozostałością średniowiecznego grodziska z ok. XI-XII wieku. Wykopaliska archeologiczne wykluczyły obecność na terenie grodziska Jaćwingów i jedyne znaleziska należy łączyć z ludnością słowiańską. Z funkcjonowaniem grodu związane były pobliskie nieobronne osady oraz cmentarzysko w grobami w obstawie kamiennej. W pierwszej fazie gród najprawdopodobniej nie był zamieszkany i pełnił jedynie funkcję schronienia dla mieszkańców okolicznych osad otwartych w sytuacji zagrożenia, o czym świadczy brak bardziej intensywnych śladów osadniczych. Ślady użytkowania grodziska w tej fazie uchwytne są na terenie wysuniętej najbardziej na zachód części cypla bronionej przez fosę o szerokości ok. 2,5 m i głębokości zachowanej do ponad 1 m.

W drugiej fazie zniwelowano powierzchnię starego grodu zasypując fosę od strony pól i zbudowano nowe wały szczególnie potężne od strony wschodniej pozbawionej naturalnych walorów obronnych. Tutaj istniał podwójny wał oddzielony dwoma fosami od wału okalającego. Wały wzniesiono w konstrukcji rusztowej, a po kolejnym pożarze szczyt wału podwyższono kamieniami, a całość oblepiono od zewnątrz gliną. U podstawy wału znajdowała się wzmocniona pojedynczymi kamieniami ława. Wejście na gród znajdowało się po stronie południowej i miało szerokość ok. 2 m. Wymiary tego powiększonego grodu wynosiły 175 m x 140 m.

W badanych nawarstwieniach widoczne są ślady wielokrotnych pożarów. Osadnictwo skupiało się na wysuniętym ku rzece cyplu. Podczas badań odkryto relikty budynków o konstrukcji zrębowej, w nich zaś paleniska układane z kamieni polnych, relikty podłogi z dranic oraz ślady pożarów. Na grodzisku odkryto też piec, wiązany przez badaczy z hutnictwem żelaza.

Kres funkcjonowania grodu nastąpił w XII wieku. Badacze wiążą go z najazdem Jaćwingów lub walkami toczonymi o te tereny pomiędzy książętami polskimi i ruskimi. Inna teoria wskazuje na stopniowe oddalanie się szlaków handlowych i wydarzeń politycznych. Grodzisko było badane przez archeologów w latach 1968, 1974 oraz 1976[6].

Obecnie na terenie Wałów znajduje się las, który często służy za miejsce odpoczynku i rekreacji. Do dziś można tam znaleźć szczątki osady (np. fragmenty glinianych naczyń). Niedaleko Wałów znajdują się tzw. "mogiłki", miejsce uważane za cmentarzysko z czasów średniowiecznych.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kuźnia z XIX wieku, która została przeniesiona z folwarku w Grodzisku.
  • Młyn - dawniej wodny - nad rzeką Cetynią.
  • Grodzisko

Niewiadomscy[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości korzenie ma rodzina Niewiadomskich, pieczętująca się herbem "Prus" o przydomku "Goleń", której historia sięga XVI wieku, znanym jej przedstawicielem był Eligiusz Niewiadomski.

Zbiornik Niewiadoma[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi Niewiadoma, Nieciecz Włościańska, Kupientyn-Kolonia i Kupientyn na rzece Cetynii znajduje się Zbiornik Niewiadoma.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl [dostęp 2020-02-09]
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Niewiadoma-grodzisko, e-zabytek.nid.pl [dostęp 2016-04-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]