Niewydolność nerek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ostra niewydolność nerek
insufficientia renum, uraemia
ICD-10 N17
N17.0 Ostra niewydolność nerek z martwicą cewek
N17.1 Ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kory nerek
N17.2 Ostra niewydolność nerek z martwicą w części rdzeniowej
N17.8 Inna ostra niewydolność nerek
N17.9 Ostra niewydolność nerek, nieokreślona
Przewlekła niewydolność nerek
ICD-10 N18
N18.0 Schyłkowa niewydolność nerek
N18.8 Inna przewlekła niewydolność nerek
N18.9 Przewlekła niewydolność nerek, nie określona
Nieokreślona niewydolność nerek
ICD-10 N19
DiseasesDB 26060
MeSH D017095

Niewydolność nerek – stan upośledzenia nerek ponad możliwości fizjologiczne ich kompensacji. Wyróżnia się stan przewlekły i ostry.

Ostra niewydolność nerek[edytuj]

ONN lub ARF (ang. Acute Renal Failure) jest potencjalnie odwracalnym stanem nagłego pogorszenia czynności wydalniczej nerek.

Typy ONN[edytuj]

Wyróżnia się następujące typy ONN:

Patomechanizm ONN[edytuj]

W pojedynczych nefronach spada filtracja, jednakże nie dochodzi do redukcji ich liczby.

Nerka próbuje utrzymać odpowiedni stan płynów ustrojowych poprzez dwie drogi:

  1. wzrost transportu kanalikowego (poprzez aldosteron czy wazopresynę)
  2. wzrost krążenia wewnątrznerkowego krwi (nefrony przyrdzeniowe oszczędzają wodę)

Przy niezachodzącej resorpcji, ale oszczędzając wodę (tylko 2 droga) procesy kompensacyjne prowadzą do oligurii (skąpomoczu) czy też nawet anurii (bezmoczu), co z kolei prowadzi bardzo szybko do azotemii.

Gdy zawiodą obydwa procesy, najpierw u pacjenta z ONN w tym stadium pojawi się poliuria (wielomocz), bez azotemii, a następnie (np. po zatruciu glikolem) kolejno poliurii, anurii i azotemii.

Cały zespół objawów ONN podzielić można na 4 fazy:

  • faza wstępna (zadziałanie czynnika uszkadzającego) - trwa zazwyczaj kilka godzin
  • faza skąpomoczu lub bezmoczu (oligurii lub anurii) - trwa od kilku do kilkunastu dni
  • faza wielomoczu (poliurii) - trwa koło tygodnia
  • faza reparacji - długotrwały okres powrotu prawidłowej funkcji nerek, trwający wiele miesięcy[1]

Leczenie ONN[edytuj]

Leczenie opiera się na zatosowaniu dializy. Wybór jej rodzaju zależy od stanu ogólnego pacjenta i wyników badań. W przypadku gdy mocznica nie rozwija się gwałtownie i głównym objawem jest przewodnienie stosowana jest dializa otrzewnowa, a w wypadku hiperkaliemii i kwasicy metabolicznej hemodializa. Wskazaniem do hemodializy jest obecność takich objawów jak: niepokój, senność, wymioty i biegunka, porażenna niedrożność jelit, skaza krwotoczna, długotrwały skąpomocz lub bezmocz, śpiączka i żółtaczka[1].

Przewlekła niewydolność nerek[edytuj]

Stan nieodwracalnego uszkodzenia kłębuszków nerkowych, która wymaga leczenia nerkozastępczego dla utrzymania chorego przy życiu. Dla oceny stopnia i zaawansowania przewlekłej niewydolności nerek stosuje się metody oceniające stopień zmniejszenia filtracji kłębuszkowej (GFRang. glomerular filtration rate).

Najczęstsze przyczyny[edytuj]

Patomechanizm i jego konsekwencje[edytuj]

W PNN następuje stopniowa redukcja liczby czynnych nefronów (w przeciwieństwie do ONN, gdzie następowało jedynie upośledzenie ich funkcji wydalniczej).

W konsekwencji mniejsza liczba czynnych nefronów prowadzi do następujących zaburzeń:

Stadia przewlekłej choroby nerek[edytuj]

Na podstawie GFR określa się V stadiów przewlekłej choroby nerek[4]:

Stadia przewlekłej choroby nerek
Stadium Nazwy opisowe Charakterystyka[1. 1] GFR [ml/min/1,73 m2] Częstość występowania w USA[1. 2]
I choroba nerek z prawidłowym GFR uszkodzenie nerek z prawidłowym lub zwiększonym GFR ≥ 90 3,32%
II wczesna PNN[1. 3] utajona PNN uszkodzenie nerek z niewielkim lub zmniejszonym GFR 60–89 3%
III umiarkowana PNN wyrównana PNN umiarkowane zmniejszenie GFR 30–59 4,32%
IV ciężka PNN niewyrównana PNN duże zmniejszenie GFR 15–29 0,2%
V schyłkowa przewlekła choroba nerek (ESRD, z ang. end stage renal disease[3]) mocznica niewydolność nerek[1. 4] <15 lub leczenie dializami 0,15%
  1. według Kidney Disease Outcomes Quality Instytute
  2. według NHANES II
  3. Przewlekła niewydolność nerek
  4. ang. kidney faliure - schyłkowa niewydolność nerek

Leczenie[edytuj]

Jako leczenie nerkozastępcze stosowana jest hemodializa, dializa otrzewnowa oraz transplantacja nerki.

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Witold S. Gumułka., Wojciech Rewerski, Encyklopedia zdrowia, wyd. 6, t. I, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 771, ISBN 83-01-11680-3.
  2. Ricardo Leão, Bruno Jorge Pereira i Hugo Coelho: Benign Prostate Hyperplasia and Chronic Kidney Disease (ang.). Urology Department, Centro Hospitalar de Coimbra Portugal. [dostęp 2016-04-04].
  3. a b Jasmine Lew Quan-Lan. Red Meat Intake and Risk of ESRD. „Journal of the American Society of Nephrology”. ASAP, 2016. DOI: 10.1681/ASN.2016030248. PMID: 27416946. 
  4. Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom II. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, s. 1263. ISBN 83-7430-031-0.

Linki zewnętrzne[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.