Nikołaj Kryłow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nikołaj Iwanowicz Kryłow
Николай Иванович Крылов
ilustracja
marszałek Związku Radzieckiego marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia 16 kwietnia 1903
Galiajewka
Data i miejsce śmierci 9 lutego 1972
Moskwa
Przebieg służby
Lata służby 19191972
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Stanowiska d-ca: Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego, Uralskiego OW,
Leningradzkiego OW,
Moskiewskiego OW,
głównodowodzący Wojskami Rakietowymi Przeznaczenia Strategicznego ZSRR,
z-ca Ministra Obrony ZSRR
Główne wojny i bitwy wojna domowa w Rosji,
II wojna światowa:

operacja kwantuńska

Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy Order Kutuzowa I klasy Medal 100-lecia urodzin Lenina Medal za Obronę Odessy Medal za Obronę Sewastopola Medal za Obronę Stalingradu Medal za Zdobycie Królewca Medal za Zwycięstwo nad Japonią Medal za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Medal 20-lecia zwycięstwa nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 Medal „30 lat Radzieckich Sił Zbrojnych” Medal „40 lat Radzieckich Sił Zbrojnych” Medal „50 lat Radzieckich Sił Zbrojnych” Krzyż Komandorski Legii Honorowej (Francja)

Nikołaj Iwanowicz Kryłow ros. Николай Иванович Крылов, ur. 16 kwietnia 1903 we wsi Galiajewka w guberni penzeńskiej, zm. 9 lutego 1972 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1962), głównodowodzący Wojskami Rakietowymi Przeznaczenia Strategicznego ZSRR i z-ca Ministra Obrony ZSRR, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1945, 1945), Członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8 kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Służbę w Armii Czerwonej rozpoczął w kwietniu 1919. W 1920 ukończył kurs czerwonych dowódców. W 1928 ukończył kurs doskonalenia kadr dowódczych „Wystrieł” w Sołniecznogorsku. Nie posiadał wyższych studiów wojskowych.

Pełnił funkcje dowódczo-sztabowe na stanowiskach: dowódca plutonu, kompanii oraz batalionu – do września 1920, uczestnik wojny domowej na Froncie Południowym, na Zakaukaziu oraz na Dalekim Wschodzie. Następnie był pomocnikiem szefa oraz szefem sztabu pułku – do czerwca 1927. Z kolei – funkcje sztabowe w rejonie umocnionym na Dalekim Wschodzie – do listopada 1936, szef sztabu Dunajskiego rejonu umocnionego – do czerwca 1941.

W czasach wojny z Niemcami był szefem oddziału operacyjnego Armii Nadmorskiej, broniącej Odessy i Sewastopola, gdzie został ciężko ranny – do sierpnia 1941, szefem sztabu 62 Armii, przemianowanej na 8 Armię Gwardii – do maja 1943, dowódca 21 Armii, następnie – 5 Armii, która brała udział w walkach w Prusach Wschodnich, następnie na Dalekim Wschodzie – do listopada 1945.

Po wojnie był zastępcą dowódcy szeregu okręgów wojskowych, m.in. Nadmorskiego oraz Dalekowschodniego – do stycznia 1947, następnie dowodził Dalekowschodnim Okręgiem Wojskowym – do kwietnia 1953. Kolejne funkcje to: dowódca armii – do września 1953, pierwszy zastępca dowódcy Dalekowschodniego Okręgu Wojskowego – do stycznia 1956, Dowódca Uralskiego Okręgu Wojskowego – do listopada 1957, Dowódca Leningradzkiego Okręgu Wojskowego – do października 1960, Dowódca Moskiewskiego Okręgu Wojskowego – do marca 1963. Następnie został Głównodowodzącym Wojsk Rakietowych Strategicznego Przeznaczenia ZSRR i Zastępcą Ministra Obrony ZSRR, po śmierci poprzednika Siergieja Biriuzowa w wypadku lotniczym. Funkcję tę zachował po przejęciu władzy na Kremlu przez ekipę Leonida Breżniewa i pełnił ją do śmierci.

Od 1927 członek WKP(b), od 1961 członek Komitetu Centralnego KPZR, deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 2 do 8 kadencji.

Był autorem kilku tomów wspomnień z okresu służby wojskowej. Zmarł nagle w Moskwie w lutym 1972. Pochowany z honorami pod murem kremlowskim przy Placu Czerwonym w Moskwie. W pogrzebie udział wzięła delegacja PRL z wiceministrem obrony narodowej, gen. dyw. Tadeuszem Tuczapskim na czele.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolesław Potyrała, Hieronim Szczegóła, Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Zielona Góra: Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, 1997, ISBN 83-86832-23-1, OCLC 835148265.
  • Bolesław Potyrała, Władysław Szlufik, Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Częstochowa: WSP, 2001, ISBN 83-7098-662-5, OCLC 831020923.
  • Mała Encyklopedia Wojskowa, t. III, Wyd. MON, Warszawa 1971
  • Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
  • (ros.) W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
  • (ros.) K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
  • (ros.) Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. III, Moskwa
  • (ros.) Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 13, s. 508, Moskwa 1969-1978
  • (ros.) Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
  • Николай Иванович Крылов – Герои страны (ros.)
  • Николай Иванович Крылов – Проект ХРОНОС (ros.)