Nikołaj Polikarpow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nikołaj Polikarpow

Nikołaj Nikołajewicz Polikarpow (ros. Николай Николаевич Поликарпов, ur. 26 czerwca?/8 lipca 1892 w Orle, zm. 30 lipca 1944 w Moskwie) – radziecki konstruktor lotniczy zwany „Królem Myśliwców”, Bohater Pracy Socjalistycznej (1940).

Biografia[edytuj]

W 1911 roku rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki w Petersburgu. Wkrótce potem podjął pracę w zakładach lotniczych RBWZ, gdzie był współpracownikiem Igora Sikorskiego, pod którego kierunkiem pracował przede wszystkim przy opracowywaniu olbrzymiego bombowca Ilja Muromiec. W 1918 został kierownikiem technicznym Zakładów Lotniczych Nr 1, gdzie zorganizował między innymi licencyjną produkcję francuskich myśliwców SPAD VII.

W 1924 opracował projekt pierwszego własnego myśliwca – nowatorskiego dolnopłata I-1 z silnikiem rzędowym, który pomyślnie oblatano, ale ostatecznie nie rozpoczęto jego produkcji seryjnej. Dwa lata później Polikarpowa mianowano kierownikiem Oddziału Konstrukcji Samolotów Lądowych w Zakładzie Nr 25. Tam pod jego kierunkiem zaprojektowano i skonstruowano dwupłatowe myśliwce DI-1 i DI-2 (dwumiejscowe) oraz I-3 i I-6 (jednomiejscowe). Tam też w latach 1926-1928 powstał samolot U-2 (przemianowany później na Po-2 od nazwiska Polikarpowa), światowy rekordzista pod względem ilości wyprodukowanych egzemplarzy oraz łącznego czasu ich wykorzystywania.

Następnymi udanymi konstrukcjami Polikarpowa były myśliwiec I-5 z silnikiem gwiazdowym (który aż do 1940 roku pełnił funkcję podstawowego samolotu myśliwskiego ZSRR) oraz rozpoznawczo-szturmowy R-5.

Podczas stalinowskich czystek w październiku 1929 aresztowano go i skazano na karę śmierci. Po dwóch latach oczekiwania na wykonanie wyroku przeniesiono go do pracy w specjalnym biurze konstrukcyjnym OGPU, a wyrok złagodzono do 10 lat przymusowej pracy, jednak dzięki doskonałym wynikom nowych konstrukcji Polikarpowa złagodzono go jeszcze bardziej, zamieniając na wyrok w zawieszeniu. W lipcu 1931 Polikarpowa objęła amnestia. Stalin, będąc zadowolonym z jego projektów, zezwolił mu na założenie własnego biura konstrukcyjnego.

W latach 1933-1938 Polikarpow był kierownikiem Doświadczalnego Biura Konstrukcyjnego (OKB), w którym powstały dwupłatowe myśliwce I-15, I-152 (I-15bis) i I-153 oraz dolnopłatowe I-16, I-17 i I-80.

W 1940 Polikarpow skonstruował myśliwiec I-185 przewyższający maksymalną prędkością wszystkie ówczesne samoloty niemieckie. Nie skierowano go jednak do produkcji seryjnej.

Pod koniec lat 30. XX wieku pracowali u niego późniejsi wielcy konstruktorzy – Artiom Mikojan i Michaił Guriewicz, którzy z czasem przyćmili go sławą. W 1937 został deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR 1 kadencji. Tuż przed śmiercią, w 1943 otrzymał profesurę na Moskiewskim Instytucie Lotniczym.

Uchwałą Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 28 października 1940 otrzymał tytuł Bohatera Pracy Socjalistycznej. Dwukrotnie, w 1941 i 1943, otrzymał Nagrodę Stalinowską. Dwukrotnie również (w 1935 i 1940) otrzymał Order Lenina.

Bibliografia[edytuj]