Nikołaj Rudniew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Руднев Николай 1918 из Ист.УРСРт2 1967.jpg

Nikołaj Aleksandrowicz Rudniew (ur. 29 października/10 listopada 1894 r. w Lutoriczach, zm. 16 października 1918 r. w pobliżu stacji kolejowej Biekietowka) – rosyjski rewolucjonista, bolszewik, uczestnik wojny domowej w Rosji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny prawosławnego duchownego[1]. Był studentem Uniwersytetu Moskiewskiego, gdzie przyłączył się do kółka rewolucyjnego. W 1916 r. został powołany do armii rosyjskiej, a po ukończeniu przyspieszonego kursu otrzymał stopień podchorążego. Był dowódcą kompanii w 30 rezerwowym pułku piechoty stacjonującym w Tule i tam też w kwietniu 1917 r. wybrano go do komitetu pułkowego[2]. W 1917 r. wstąpił do partii bolszewickiej, od czerwca był członkiem jej komitetu miejskiego w Tule. Gdy jego pułk został skierowany do Charkowa, Rudniew rozpoczął działalność w tamtejszej radzie delegatów robotniczych i żołnierskich, w sierpniu 1917 r. został członkiem jej komitetu wykonawczego i sztabu ds. walki z kontrrewolucją[2]. Prowadził również agitację wśród charkowskich robotników, których znaczna część poparła jesienią 1917 r. bolszewików[3].

W czasie rewolucji październikowej dowodził oddziałem Czerwonej Gwardii, który rozbroił stacjonujące w mieście oddziały wierne ukraińskiej Centralnej Radzie i opanował kluczowe obiekty w mieście[2]. W końcu listopada 1917 r. konferencja bolszewików, kontrolujących sytuację w Charkowie, ogłosiła uznanie władzy Rady Komisarzy Ludowych[3]. Rudniew dowodził wojskami rejonu charkowskiego, sformowanego do walki z idącymi na wschód wojskami niemieckimi. W lutym 1918 r. został zastępcą komisarza spraw wojskowych Doniecko-Krzyworoskiej Republiki Radzieckiej, brał udział w tworzeniu oddziałów Armii Czerwonej[2]. W związku z upadkiem Republiki Doniecko-Krzyworoskiej wycofał się razem ze sztabem 5 Armii, którym kierował, z Ługańska do kontrolowanego przez czerwonych Carycyna[2].

Od lipca 1918 r. był szefem sztabu odcinka carycyńskiego Północnokaukaskiego Okręgu Wojskowego. We wrześniu został przeniesiony na stanowisko szefa oddziału odpowiedzialnego za zaciąg i szkolenie. Został śmiertelnie ranny w bitwie z białymi w pobliżu stacji kolejowej Biekietowka, dowodząc rezerwową brygadą czerwonych[2], zmarł w szpitalu[4]. Został pochowany początkowo w Carycynie, a następnie powtórnie w Charkowie[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Zniszczony w 2015 r. pomnik Nikołaja Rudniewa w Charkowie (fot. z 2013)

Placowi Skobielewa w Charkowie, gdzie pochowano rewolucjonistę, nadano następnie jego imię. W 1959 r. wzniesiono również jego pomnik, którego autorem był Wiktor Wołowik. W kwietniu 2015 r., po Euromajdanie, pomnik został zniszczony[5], zaś w listopadzie tego roku plac przemianowano na Plac Bohaterów Niebiańskiej Sotni[6]. W grudniu 2017 r. z inicjatywy organizacji "Korpus Wschodni" postanowiono ekshumować szczątki Rudniewa z placu i przenieść je na cmentarz miejski[7], jednak po otwarciu grobu okazało się, że był on pusty. Według historyka Eduarda Zuba zwłoki Rudniewa prawdopodobnie zostały odkopane i zniszczone już w 1919 r., podobnie jak grób innego rewolucjonisty Moisieja Tiewielewa, gdy Charków został zajęty przez Siły Zbrojne Południa Rosji[1] (27 czerwca 1919 r., miasto pozostawało w rękach białych do sierpnia tego roku[8]).

Pomnik Nikołaja Rudniewa został w 1968 r. odsłonięty w Wołgogradzie[9], ulice jego imienia znajdują się w Ługańsku[10] i w Tule[11].

Śmierć Rudniewa opisał Aleksiej Tołstoj w powieści Chleb, poświęconej w całości obronie Carycyna przez czerwonych[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Могила революционера Руднева в Харькове пуста — горсовет, „MediaPort” [dostęp 2018-08-31] (ros.).
  2. a b c d e f Руднев Николай Александрович, www.hrono.ru [dostęp 2018-08-31].
  3. a b red. M. Suprunenko i inni, Istorija Ukrajinśkoji RSR. Tom p'jatyj: Wełyka Żowtnewa socialistyczna rewolucija i hromadianśka wijna na Ukrajini (1917-1920), Naukowa Dumka, Kyjiw 1977, s. 186-187.
  4. a b Руднев Николай Александрович, герой Гражданской войны, newzz.in.ua [dostęp 2018-08-31].
  5. «Вы что творите?» Милиция обещает расследовать снос трёх памятников в Харькове, „MediaPort” [dostęp 2018-08-31] (ros.).
  6. Новые названия харьковских улиц: решение горсовета, „MediaPort” [dostęp 2018-08-31] (ros.).
  7. Останки революционера Руднева перезахоронят на одном из кладбищ Харькова, „MediaPort” [dostęp 2018-08-31] (ros.).
  8. J. D. Smele, The "Russian" Civil Wars 1916-1926. Ten Years That Shook the World, Hurst&Company, London 2015, ​ISBN 978-1-84904-721-0​, s. 123 i 126.
  9. Памятник Н. А. Рудневу, www.volgograd-history.ru [dostęp 2018-08-31].
  10. Сепаратист Руднев и организатор Голодомора Постышев: в честь кого названы харьковские улицы [dostęp 2018-08-31].
  11. Николая Руднева улица в Туле на карте - street-viewer.ru, street-viewer.ru [dostęp 2018-08-31] (ros.).