Nikornik obrożny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nikornik obrożny
Apalis thoracica[1]
(Shaw, 1811)
Nikornik obrożny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina chwastówkowate
Rodzaj Apalis
Gatunek nikornik obrożny
Podgatunki
  • A. t. griseiceps Reichenow & Neumann, 1895
  • A. t. pareensis Ripley & Heinrich, 1966
  • A. t. murina Reichenow, 1904
  • A. t. uluguru Neumann, 1914
  • A. t. youngi Kinnear, 1936
  • A. t. whitei Grant & Mackworth-Praed, 1937
  • A. t. rhodesiae Gunning & Roberts, 1911
  • A. t. quarta Irwin, 1966
  • A. t. arnoldi Roberts, 1936
  • A. t. flaviventris Gunning & Roberts, 1911
  • A. t. spelonkensis Gunning & Roberts, 1911
  • A. t. drakensbergensis Roberts, 1937
  • A. t. lebomboensis Roberts, 1931
  • A. t. venusta Gunning & Roberts, 1911
  • A. t. thoracica (Shaw, 1811)
  • A. t. claudei Sclater, WL, 1910
  • A. t. capensis Roberts, 1936
  • A. t. griseopyga Lawson, 1965
  • A. t. flavigularis Shelley, 1893
  • A. t. fuscigularis Moreau, 1938
  • A. t. lynesi Vincent, 1933
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Nikornik obrożny[3] (Apalis thoracica) – gatunek małego ptaka z rodziny chwastówkowatych. Występuje w lasach i ogrodach we wschodniej i południowej Afryce.

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj]

Wyróżnia się ponad dwadzieścia podgatunków A. thoracica[4][3]:

  • A. t. griseiceps - nikornik szarogłowy – południowo-wschodnia Kenia do centralnej Tanzanii
  • A. t. pareensis - północno-wschodnia Tanzania
  • A. t. murina - nikornik myszaty – góry South Pare (płn.-wsch. Tanzania) do północnego Malawi i północno-wschodniej Zambii
  • A. t. uluguru - góry Uluguru (wschodnia Tanzania)
  • A. t. youngi - południowo-zachodnia Tanzania, północne Malawi i północno-wschodnia Zambia
  • A. t. whitei - wschodnia Zambia i południowe Malawi
  • A. t. rhodesiae - północno-wschodnia Botswana do centralnego Zimbabwe
  • A. t. quarta - góry Nyanga (płn.-wsch. Zimbabwe) i Gorongosa (zachodnio-centralny Mozambik)
  • A. t. arnoldi - wschodnie Zimbabwe i południowo-zachodni Mozambik
  • A. t. flaviventris - południowo-wschodnia Botswana i północna Afryka Południowa
  • A. t. spelonkensis - północno-wschodnia Afryka Południowa
  • A. t. drakensbergensis - wschodnio-centralna Afryka Południowa i zachodnie Suazi
  • A. t. lebomboensis - wschodnie Suazi, wschodnia Afryka Południowa i południowy Mozambik
  • A. t. venusta - wschodnia do południowo-wschodniej Afryka Południowa
  • A. t. thoracica - nikornik obrożny – płd.-wsch. Afryka Południowa
  • A. t. claudei - południowa Afryka Południowa
  • A. t. capensis - południowo-zachodnia Afryka Południowa
  • A. t. griseopyga - zachodnia Afryka Południowa
  • A. t. flavigularisnikornik żółtogardły – Malawi – takson o niepewnej pozycji systematycznej traktowany przez niektóre ujęcia jako odrębny gatunek[4]
  • A. t. fuscigularisnikornik ciemnogardły – Kenia – takson o niepewnej pozycji systematycznej traktowany przez niektóre ujęcia jako odrębny gatunek[4]
  • A. t. lynesinikornik śliniaczkowy – Mozambik – takson o niepewnej pozycji systematycznej traktowany przez niektóre ujęcia jako odrębny gatunek[4]

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 13 cm, masa ciała 12 g. U podgatunku youngi skrzydło ma długość 52 mm, dziób 15 mm, ogon 45 mm a stęp 21 mm[5]. Upierzenie głównie ciemnoszare; tęczówki żółte. Posiada biały śliniak i czarną półobrożę na piersi. Samica mniej kontrastowa, często z węższą półobrożą.

Pożywienie[edytuj]

Żywi się owadami łowionymi na ziemi, liściach lub w locie, a także owocami i nasionami.

Lęgi[edytuj]

Owalne gniazdo mieści się na gałęzi krzewu 1-3 metra nad ziemią. Budulec stanowi mech, trawy, korzonki i porosty, połączone pajęczynami. Składa 2-4 jaja. Obaj rodzice wysiadują przez 14-18 dni. Pisklęta pozostają w gnieździe 13-18 dni, potem nadal są karmione przez rodziców.[6]

Przypisy

  1. Apalis thoracica, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012. Apalis thoracica. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-02-21]
  3. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Eremomelinae Sharpe, 1883 - popielatki (wersja: 2015-10-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-02-21].
  4. a b c d F. Gill, D. Donsker: Grassbirds, Donacobius, Malagasy warblers, cisticolas & allies (ang.). IOC World Bird List: Version 6.1. [dostęp 2016-02-21].
  5. N.B. Kinnear. Description of a new race of Apalis, Aparis thoracica youngi, from Nyasaland. „Bulletin of the British Ornithologists' Club”. 57, 1937. 
  6. Apalis thoracica (Bar-throated Apalis). Biodiversity Explorer. [dostęp 2 maja 2013].

Bibliografia[edytuj]

  • David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 410. ISBN 978-83-01-15733-3.