Nimrod (twierdza)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Twierdza Nimrod
Nimrod-S-224.jpg
Ruiny twierdzy Nimrod
Położenie Wzgórza Golan,  Izrael
Data utworzenia 1968
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Twierdza Nimrod
Twierdza Nimrod
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Twierdza Nimrod
Twierdza Nimrod
Ziemia 33°15′10″N 35°42′53″E/33,252778 35,714722
Strona internetowa parku

Nimrod (hebr.: מבצר נמרוד, Miwcar Nimrod; arab. al-Subeiba Qala’at, Kal’at al-Subeiba lub al-Subayba lub Qala’at Namrud, „zamek na wielkim urwisku”) – średniowieczna twierdza w północnej części Wzgórz Golan, na grzbiecie sięgającym około 800 m n.p.m. Jest ozdobą stoków pasma górskiego Antylibanu. Rozciąga się z niego widok na całą Dolinę Hula aż po Jezioro Galilejskie oraz na szczyt Hermon wznoszący się na północy pasma.

Nazwa i legendy[edytuj]

Żydzi nazywali ją Nimrod od jednej z biblijnych postaci – potomka Noego, który zgodnie z tradycją mieszkał na szczycie: Kusz zaś zrodził Nimroda, który był pierwszym mocarzem na ziemi. Był on też najsławniejszym na ziemi myśliwym. Stąd powstało przysłowie: „Dzielny jak Nimrod, najsławniejszy na ziemi myśliwy” (Księga Rodzaju 10:8-9).

Z nazwą związane są dwie legendy. Jedna opowiada o wielkim myśliwym Nimrodzie, który w tym miejscu ukarał Allaha wkładając mu do głowy komara i doprowadzając go tym samym do szaleństwa. Inna legenda mówi, że Nimrod zbudował tu zamek i za pomocą swej długiej ręki wyciągał wodę z Banias.

Budowa[edytuj]

Twierdza Nimrod jest jedną z największych i najbardziej imponujących fortec na terenie Izraela, która przetrwała od średniowiecza. Została wzniesiona, by kontrolować jedną z głównych dróg tego regionu prowadzącą z Tyru nad Morzem Śródziemnym, poprzez dolinę Hula i Banias do Damaszku. Twierdza swą długą, wąską strukturą została idealnie dopasowana do warunków topograficznych. Praktycznie ze wszystkich stron jest otoczona stromymi urwiskami, a jednak posiada trzy bramy dwie na południu i jedną na zachodzie. Składa się m.in. z donżonu i dziedzińca. Cały kompleks twierdzy liczy 420 m długości i 150 m szerokości i jest zbudowany z dużych, starannie ociosanych kamieni. Wzdłuż murów postawiono liczne prostokątne i półokrągłe wieże, kryte zaostrzonymi łukami.

Historia[edytuj]

W źródłach istnieją rozbieżne opinie co do tego kiedy i przez kogo została zbudowana twierdza Nimrod: krzyżowców czy Ajjubidów[1].

Część historyków identyfikuje fortecę jako cytadelę pobliskiego miasta krzyżowcówBanias, wzmiankowaną w kronikach z XII w. W 1129 roku sekta asasynów oddała Banias królowi Baldwinowi II, który powierzył miasto Rejnierowi z Brus. Rejnier zdecydował się na zbudowanie fortecy mimo, że nie miała ona wpływu na bezpieczeństwo miasta. W 1132 roku miasto zdobyli Damasceńczycy, ale już pięć lat później utracili je na korzyść Zengiego, atabega Mosulu i Aleppo, zdecydowanego zostać władcą Damaszku. Ponieważ stanowił on zagrożenie także dla krzyżowców, dlatego 1139 roku połączone siły krzyżowców i Damasceńczyków odbiły miasto. W 1154 roku do zamku przybyli Joannici, którzy rozbudowali fortecę. Jesienią 1164 roku nastąpił atak Nur ad-Dina, który kilka lat wcześniej przejął władzę nad Damaszkiem. Twierdza Nimrod nie miałaa wystarczających sił zbrojnych, aby powstrzymać atak i uległ w walce. Twierdza w następnych latach została umocniona. Dwie próby odbicia twierdzy Nimrod przez krzyżowców w latach 1174 i 1253 nie udały się.

Według innych źródeł[2] (ta wersja jest obecnie prezentowana w miejscowych przewodnikach[3]), twierdza została wybudowana około 1229 przez sułtana Al-Aziz Usmana, siostrzeńca Saladyna i młodszego syna Al-Adila I, aby zapobiec wszelkim próbom dotarcia krzyżowców do Damaszku podczas VI wyprawy krzyżowej. W 1230 została rozbudowana obejmując całe wzgórze. Po 1260 roku sułtan Bajbars wzmocnił ją i dodał większe wieże. Zamek otrzymał Bilik, jeden z dowódców Bajbarsa. Nowy gubernator rozpoczął szeroką działalność budowlaną. Kiedy budowa została zakończona, Bilik uwiecznił swoje dzieło i wielbił imię sułtana 1275 napisami. Po śmierci Bajbarsa, jego syn zlecił zamordowanie Bilika, obawiając się jego potęgi.

Pod koniec XIII wieku, po podboju Akki i końcu panowania krzyżowców w Ziemi Świętej, twierdza straciła znaczenie strategiczne i popadła w ruinę. Po podboju tych ziem przez Turków Osmańskich w 1517, twierdzy używano jako luksusowego więzienia dla szlachty osmańskiej, zsyłanej do Palestyny. Twierdza została opuszczona pod koniec XVI wieku i tylko lokalni pasterze i ich stada od czasu do czasu gościli w jej murach. Twierdza została zniszczona przez trzęsienie ziemi w XVIII wieku.

Stan obecny[edytuj]

Dziś zwiedzający mogą podziwiać odkryte i odrestaurowane części twierdzy. Wchodzi się od strony wschodniej przez sieć „tajnych korytarzy” z krętymi schodami i podziemnymi cysternami na wodę z nadal widocznymi fragmentami pierwotnych tynków. Widać wiele przykładów otworów strzelniczych – specjalnych okien, wąskich na zewnątrz, ale szerokich w środku. Zostały one zaprojektowane specjalnie do strzelania z łuków i kusz, dając obrońcy wewnątrz twierdzy dużo miejsca, a napastnikowi tylko wąską szczelinę jako cel. W centralnej części, która jest dostępna przez drogę wewnątrz twierdzy, znajdują się szczątki donżonu otoczonego przez duże prostokątne wieże. W zachodniej części znajdują się pozostałości najstarszej części zamku – wewnętrznej „twierdzy w twierdzy”, chronionej fosą i mostem zwodzonym.

W 1998 roku odkryto wielki kamień z wykutym wizerunkiem pantery – heraldycznym symbolem Bajbarsa.

W pobliżu znajduje się żydowskie osiedle (moszaw) Nimrod zamieszkiwane przez 6 rodzin i utrzymujące się z turystyki.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Zob. Kennedy: Crusader castles., op.cit.
  2. R. Ellenblum: Who built Qal’at al-Subayba? Dumbarton Oaks Papers 43, 1989, S. 103-12.
  3. Israel Nature and Parks Authority: Nimrod Fortress National Park (Qal‘at Namrud).

Bibliografia[edytuj]

  • Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia - Jerozolima i Ziemia Święta. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 185. ISBN 978-837-575-640-1.
  • Kennedy, Hugh: Crusader Castles. Cambridge University Press, 2000. ISBN 0-521-79913-9.
  • Murphy-O’Connor J., Przewodnik po Ziemi Świętej, Warszawa 1999, Wydawnictwo Vocatio, 429 s.