Nogal brunatny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nogal brunatny
Alectura lathami[1]
J. E. Gray, 1831
Nogal brunatny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd grzebiące
Rodzina nogale
Rodzaj Alectura[2]
Latham, 1824
Gatunek nogal brunatny
Podgatunki
  • A. l. purpureicollis (Le Souef, 1898)
  • A. l. lathami J. E. Gray, 1831
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Nogal brunatny (Alectura lathami) – gatunek ptaka z rodziny nogali (Megapodiidae). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Alectura[4].

Systematyka[edytuj]

Wyróżniono dwa podgatunki A. lathami[5][6]:

  • A. lathami purpureicollis – północno-wschodni Queensland.
  • A. lathami lathami – wschodnia Australia.

Występowanie[edytuj]

Nogal brunatny występuje głównie w Australii. Najczęściej są to wilgotne lasy, zarośla, ale również zaniedbane ogrody. Można je również znaleźć w pobliżu miast na wschodnim wybrzeży kontynentu.

Dane liczbowe[edytuj]

  • długość ciała: 70 cm.
  • czas inkubacji: 50 dni.

Opis[edytuj]

Jajo nogala brunatnego

Nogal brunatny na wierzchu ciała ma upierzenie czekoladobrunatne, dziób szary, głowa podobna do głowy sępa, natomiast nogi są brązowe. Na czerwonawej szyi ptak ten posiada zgrubienie skórne - żółte "korale". Nogal brunatny charakteryzuje się bardzo silnymi nogami i stopami oraz szarym łukowaniem na brzuchu. Posiada wachlarzowaty ogon.

Ekologia[edytuj]

Nogal brunatny jest gatunkiem osiadłym zamieszkującym lasy tropikalne, bądź lasy strefy umiarkowanej ciepłej. Prowadzi naziemny tryb życia, spędza dni na poszukiwaniu pożywienia na łąkach, pastwiskach oraz w podszycie lasu. Dziób przystosowany jest do dziobania materiału roślinnego, ale może również odżywiać się pokarmem zwierzęcym, np. termitami. Silne nogi oraz dobrze rozwinięte stopy przystosowanie są do grzebania w ziemi w poszukiwaniu pożywienia.

Pożywienie[edytuj]

Nogal brunatny odżywia się owadami i ich larwami, bezkręgowcami, nasionami, jagodami oraz owocami.

Rozmnażanie[edytuj]

Inkubacja jaj w przypadku nogali jest nietypowa. Gniazdo to zagłębienie w ziemi, bądź kopiec, w którym ze względu na gwałtowny proces gnicia w klimacie równikowym temperatura jest sprawdzana i dostosowywana przez samca poprzez usuwanie lub dodawanie materiału. Samiec kontroluje temperaturę dziobem. Gdy temperatura jest odpowiednia samiec dopuszcza samicę, aby złożyła jaja. Jaja następnie są zostawiane – ciepło do rozwoju bierze się z rozkładu liści lub energii geotermalnej – jaja nie są wysiadywane. Po wykluciu pisklę nie ma opieki rodziców – musi się wykopać z kopca gnijących liści oraz samo szuka pożywienia.

Znaczenie w gospodarce i dla środowiska[edytuj]

Brak znacznego znaczenia dla gospodarki globalnej. Dla mieszkańców rejonów, na których żyje nogal brunatny, jaja tego gatunku są przysmakiem lokalnym. Zbyt duże zagęszczenie gatunku Alectura lathami powoduje znaczną redukcję masy ściółki leśnej oraz gęstości nasion sadzonek. Nogal brunatny nie jest gatunkiem zagrożonym, ale jego liczebność cały czas spada.

Bibliografia[edytuj]

  • Benstead P., 2007. Grzebiące. In: Burnie D., Hoare B., DiCostanzo J. Encyklopedia Ptaki. Wydawnictwo Naukowe PWN.Warszawa: 107-108.
  • Eiby Y., Booth D., 2009. The effects of incubation temperature on the morphology and composition of Australian Brush-Turkey (Alectura lathami) chicks. Journal of Comparative Physiology B 179: 875-882.
  • Enjoyaus, 2016. http://www.enjoyaus.com/ticket/details/257
  • Jackson J. A., Bock W. J., Olendrof D., 2003. Grzimek’s Animal Life Encyclopedia. Second Edition, vol. 8, Birds I. The Gale Group, Inc., a division of Thomson Learning Inc.
  • Liliana D'Alba, Rafael Maia, Mark E. Hauber, Matthew D. Shawkey, 2016. The evolution of eggshell cuticle in relation to nesting ecology. Proceedings of Royal Society B 283.
  • The IUCN Red List of Threatened Species, 2012. http://www.iucnredlist.org/details/22678551/0
  • Warnken J., Hodgkison S., Wild C., Jones D., 2004. The localized environment al degradation of protected areas adjacent to Bird feeding stations: a case study of Australian brush-Turkey Alectura lathami. Journal of Environmental Managment 70: 109-118.

Przypisy

  1. Alectura lathami, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Alectura, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 21 lipca2012]
  3. BirdLife International 2012, Alectura lathami, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.1 [dostęp 2015-06-18] (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Megapodiidae Lesson, 1831 - nogale - Megapodes (wersja 2015-02-09). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-06-18].
  5. Frank Gill, David Donsker: Megapodes, guans, guineas & New World quail (ang.). IOC World Bird List: Version 5.2. [dostęp 2015-06-18].
  6. Australian Brush-turkey (Alectura lathami) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 21 lipca 2012].