Nonanal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nonanal
Nonanal
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C9H18O
Inne wzory CH3(CH2)7CHO
Masa molowa 142,24 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 124-19-6
PubChem 31289[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Nonanal (aldehyd pelargonowy), CH3(CH2)7CHOorganiczny związek chemiczny z grupy aldehydów występujący naturalnie w niektórych olejkach eterycznych, m.in. w olejku cynamonowym, olejku cytronelowym, olejku cytrynowym i olejku różanym[6], oraz wytwarzany przez ludzkie ciało. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis wykazały, że związek ten najsilniej wabi komary pospolite i działa synergicznie z dwutlenkiem węgla[7].

Można go otrzymać poprzez katalityczne odwodornienie nonanolu lub hydroformylowanie 1-oktenu, a także w reakcji kwasu mrówkowego z kwasem pelargonowym na katalizatorze z tlenku tytanu(IV)[6].

W syntezie chemicznej może służyć m.in. do otrzymywania alkoholu izostearylowego[8] i dekanalu. Znajduje także zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nonanal – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 3-398. ISBN 9781420090840.
  3. 3,0 3,1 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 6-65. ISBN 9781420090840.
  4. Nonanal (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2013-06-08].
  5. Nonanal (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2013-06-08].
  6. 6,0 6,1 6,2 Christian Kohlpaintner, Markus Schulte, Jürgen Falbe: Aldehydes, Aliphatic and Araliphatic. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. Wyd. 6. Weinheim: Viley-VCH, s. 11–12. ISBN 9783527303854.
  7. Zainulabeuddin Syed, Walter S. Leal. Acute olfactory response of Culex mosquitoes to a human- and bird-derived attractant. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 106 (44), s. 18803–18808, 2009. DOI: 10.1073/pnas.0906932106. PMID: 19858490. PMCID: PMC2767364. 
  8. Jürgen Falbe, Helmut Bahrmann, Wolfgang Lipps: Alcohols, Aliphatic. W: Ullmann's Encyclopedia of Chemical Industrial Chemistry. Wyd. 6. Weinheim: Viley-VCH, s. 17. ISBN 9783527303854.