Normobaria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tzw. „normobaria” jest stosowana w placówkach medycyny alternatywnej

Normobaria – termin medyczny oznaczający ciśnienie atmosferyczne[1][2][3], między hiperbarią a hypobarią[4][5][6][7].

W reklamach placówek niemedycznych jest błędnie używana przy opisach zabiegów o niejasnych parametrach, których skuteczność nie została zweryfikowana naukowo, lub jest mylona np. z hiperbarią lub terapią tlenową. Twórcy „normobarii” twierdzą, że zachowuje ona korzyści płynących ze stosowania tlenoterapii hiperbarycznej[8]. Komory „normobaryczne” funkcjonują w wielu miejscach w Polsce[9].

Proponowany mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Przebywanie w środowisku o wyższym stężeniu tlenu prowadzi do zwiększenia poziomu utlenowania krwi[10], a zwiększenie ilości dwutlenku węgla wykorzystuje Efekt Bohra w celu zmniejszenia powinowactwa hemoglobiny do tlenu, ułatwiając jego dostarczanie do komórek[11]. Większa ilość wodoru cząsteczkowego wykorzystuje jego właściwości antyoksydacyjne w celu neutralizacji wolnych rodników hydroksylowych i zmniejszania stanów zapalnych[12].

Wpływ na organizm człowieka[edytuj | edytuj kod]

W małym (17 uczestników), pilotażowym, jednogrupowym badaniu[a] u przebywających w normobarycznej atmosferze ze zwiększonym udziale tlenu stwierdzono statystycznie istotne różnice pomiędzy wartościami części z mierzonych funkcji poznawczych (przetwarzanie informacji wizualnych, funkcjonowanie uwagi, epizodyczna pamięć werbalna), a także wszystkich tych funkcji – razem[13]. Nie wiadomo czy zaobserwowane różnice nie były jedynie wynikiem efektu praktyki[b] (nie podano informacji czy efekt był kontrolowany)[14][15]. Z badanych parametrów biochemicznych (stresu oksydacyjnego i poziomu neurotrofin), wykazano również zmianę wartości większości np. dysmutazy ponadtlenkowej miedzi i cynku (CuZn-SOD-1), syntazy tlenku azotu 2 (NOS-2) i neurotrofiny-4 (NT 4), ale nie – syntazy tlenku azotu 3 (NOS-3) i neurotrofiny-3 (NT 3). Mierzono też wiele innych parametrów hemodynamicznych i autonomicznych układu sercowo-naczyniowego (generalnie brak zmian) oraz składu ciała (zmiana tylko w wadze ciała i procentowym udziale tkanki tłuszczowej)[13]. Podczas porównań poszczególnych zmiennych zignorowano problem porównań wielokrotnych[c], co w rezultacie zwiększa ryzyko, że wykazane różnice w pomiarach są nieistotne statystycznie[16][17][18].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Brak badań naukowych, które potwierdzałyby skuteczność normobarii jako metody terapeutycznej.

Propagator „normobarii” (Jan Pokrywka) reklamuje również inne niesprawdzone lub pseudonaukowe metody[19][20], jak dieta Budwig[21][22], terapia magnesami[23][24], techniki wykorzystujące wiarę w energię życiową Qi, ćwiczenia Qigong i inne wywodzące się z tradycyjnej medycyny chińskiej[25][26][27].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Interwencja składała się z 10 dwugodzinnych sesji wykonywanych przez 10 dni. Pomiar dokonany został przed pierwszą sesją i po ostatniej (bez ponownego pomiaru po czasie testującego efekty długoterminowe).
  2. Efekt praktyki (ang. practice effect, testing effect) polega na poprawie wyników testu, która jest skutkiem rozwiązywania przez osobę badaną tego samego lub podobnego zadania. Problem ten, w szczególnym stopniu, dotyczy badań z powtarzanym pomiarem, w których nie ma grupy kontrolnej.
  3. Do weryfikacji każdej z hipotez każdorazowo użyto testu t-Studenta lub testu Wilcoxona (bez zastosowania poprawki poziomu α).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Peter Kranke i inni, Hyperbaric oxygen therapy for chronic wounds, „The Cochrane Database of Systematic Reviews”, 2015 (6), 2015, CD004123, DOI10.1002/14651858.CD004123.pub4, ISSN 1469-493X, PMID26106870, PMCIDPMC7055586 [dostęp 2021-10-06].
  2. Lindell K. Weaver, Hyperbaric Oxygen Therapy Indications, „Undersea and Hyperbaric Society”, Cytat: Tissue oxygen measurements with respect to soft-tissue wound healing with normobaric and hyperbaric oxygen.
  3. A. Ledwozyw, Wplyw liposomalnych preparatow dysmutazy nadtlenkowej i katalazy na indukowane dotchawiczym podaniem bleomycyny i hiperoksja normobaryczna zwloknienie pluc u szczurow, „Rozprawy Naukowe. Akademia Rolnicza w Lublinie”, 186, 1995, ISSN 0860-4355 [dostęp 2021-10-06] (pol.).
  4. Susan M. Deneke, Barry L. Fanburg, Normobaric Oxygen Toxicity of the Lung, 5 czerwca 2009, DOI10.1056/nejm198007103030204 [dostęp 2021-10-06] (ang.).
  5. W. Knaupp i inni, Erythropoietin response to acute normobaric hypoxia in humans, „Journal of Applied Physiology”, 73 (3), 1992, s. 837–840, DOI10.1152/jappl.1992.73.3.837, ISSN 8750-7587 [dostęp 2021-10-06].
  6. Jacek Piechocki, Tomasz Janus, Robert Galazkowski, 1,4-DIAMINOBENZENE AND DIPHENYLAMINE-INDUCED SEVERE METHEMOGLOBINAEMIA TREATED BY HYPERBARIC OXYGEN THERAPY--CASE REPORT/ZASTOSOWANIE TLENOTERAPII HIPERBARYCZNEJ W CIEZKIEJ METHEMOGLOBINEMII WYWOLANEJ ZATRUCIEM 1,4-DIAMINOBENZENEM I DIFENYLOAMINA--OPIS PRZYPADKU, „Medycyna Pracy”, 69 (3), 1 maja 2018, s. 345–351 [dostęp 2021-10-06], Cytat: wysokoprzepływowa tlenoterapia normobaryczna..
  7. Younès Benzidi i inni, Evaluation of pressure in water-filled endotracheal tube cuffs in intubated patients undergoing hyperbaric oxygen treatment, „Diving and hyperbaric medicine”, 50 (3), 2020, s. 230–237, DOI10.28920/dhm50.3.230-237, ISSN 2209-1491, PMID32957124, PMCIDPMC7819727 [dostęp 2021-10-06].
  8. Hiperbaria tlenowa i normobaria, drpokrywka.pl [dostęp 2021-07-25].
  9. Normobaria – katalog – Akademia Długowieczności [dostęp 2020-03-31] (pol.).
  10. R M Leach, P J Rees, P Wilmshurst, Hyperbaric oxygen therapy, „BMJ: British Medical Journal”, 317 (7166), 1998, s. 1140–1143, DOI10.1136/bmj.317.7166.1140, ISSN 0959-8138, PMID9784458, PMCIDPMC1114115 [dostęp 2020-03-31].
  11. Aakash K. Patel, Andrew Benner, Jeffrey S. Cooper, Physiology, Bohr effect, „StatPearls [Internet]”, Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, 2020, PMID30252284.
  12. Y. Hong, S. Chen, J.-M. Zhang, Hydrogen as a selective antioxidant: a review of clinical and experimental studies, „The Journal of International Medical Research”, 38 (6), 2010, s. 1893–1903, DOI10.1177/147323001003800602, ISSN 1473-2300, PMID21226992 [dostęp 2020-03-31].
  13. a b Sławomir Kujawski i inni, Autonomic and cognitive function response to normobaric hyperoxia exposure in healthy subjects. Preliminary study, „Medicina”, 56 (4), 2020, s. 172, DOI10.3390/medicina56040172.
  14. Gary R. VandenBos (red.), APA dictionary of psychology, wyd. 2, Washington, DC 2015, s. 817, ISBN 978-1-4338-1944-5, OCLC 898086816.
  15. test sophistication, [w:] Andrew M. Colman, A dictionary of psychology, wyd. 4, Oxford: Oxford University Press, 2015, ISBN 978-0-19-174435-8, OCLC 910673118.
  16. Rene Weber, Responses to Matsunaga: to adjust or not to adjust alpha in multiple testing: that is the question. Guidelines for alpha adjustment as response to O’Keefe’s and Matsunaga’s Critiques, „Communication Methods and Measures”, 1 (4), 2007, s. 281–289, DOI10.1080/19312450701641391, ISSN 1931-2458.
  17. Yoav Benjamini, Simultaneous and selective inference: Current successes and future challenges, „Biometrical Journal”, 52 (6), 2010, s. 708–721, DOI10.1002/bimj.200900299.
  18. Mark Rubin, Do p values lose their meaning in exploratory analyses? It depends how you define the familywise error rate, „Review of General Psychology”, 21 (3), 2017, s. 269–275, DOI10.1037/gpr0000123, ISSN 1089-2680.
  19. John Cover, Porozmawiajmy o akupunkturze, wyd. 3. popr, Wrocław: Beta-druk, 2004, ISBN 83-921659-2-6, OCLC 749510355.
  20. drpokrywka.pl [dostęp 2021-08-10].
  21. Budwig diet, www.cancerresearchuk.org, 21 grudnia 2018.
  22. Karolina Dobrowolska, Bożena Regulska-Ilow, The legitimacy and safety of using alternative diets in cancer, „Roczniki Panstwowego Zakladu Higieny”, 71 (3), 2020, s. 241–250, DOI10.32394/rpzh.2020.0120, ISSN 0035-7715, PMID32938166.
  23. Robert L. Park, Voodoo science: the road from foolishness to fraud, Oxford: Oxford University Press, 2002, s. 58–63, ISBN 0-19-860443-2, OCLC 47893462.
  24. American Cancer Society, American Cancer Society complete guide to complementary and alternative cancer therapies, wyd. 2, Atlanta, Ga.: American Cancer Society, 2009, s. 215–217, ISBN 978-0-944235-71-3, OCLC 150366165.
  25. Stephen Barrett, Be wary of acupuncture, Qigong, and „chinese medicine”, quackwatch.org, 12 stycznia 2011.
  26. Steven Novella, What Is traditional chinese medicine?, sciencebasedmedicine.org, 25 stycznia 2012.
  27. Traditional chinese medicine: what you need to know, NCCIH, kwiecień 2019.

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.