Nornik lewantyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nornik lewantyński[1]
Microtus guentheri[2]
(Danford & Alston, 1880)
Nornik lewantyński[1]
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd gryzonie
Podrząd myszokształtne
Nadrodzina myszowe
Rodzina chomikowate
Podrodzina karczowniki[1]
Rodzaj nornik[1]
Podrodzaj Microtus[1]
Gatunek nornik lewantyński[1]
Synonimy
  • Microtus hartingi Barrett-Hamilton, 1903
  • Microtus lydius Blackler, 1916
  • Microtus mustersi Hinton, 1926
  • Microtus philistinus Thomas, 1917
  • Microtus guentheri shevketi Neuhäuser, 1936
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Nornik lewantyński[1], nornik śródziemnomorski[4] (Microtus guentheri) – gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych, występujący we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego[3][5].

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

Gatunek został opisany naukowo w 1880 roku przez Danforda i Alstona. Należy do podrodzaju nominatywnego Microtus, do grupy gatunków pokrewnych nornikowi towarzyskiemu (Microtus socialis), choć część autorów przypisywała go do podrodzaju Sumeriomys. Bywał łączony z M. socialis; gatunki te odróżniają cechy chromosomowe i budowy czaszki. Podobny do nornika lewantyńskiego nornik przedziwny (Microtus paradoxus) z Iranu i Turkmenistanu może w rzeczywistości reprezentować wschodnią populację tego gatunku. Nornik lewantyński bywa mylony z nornikiem perskim (M. irani)[3][5].

Reliktowa populacja w libijskiej Cyrenajce bywała klasyfikowana jako odrębny gatunek M. mustersi. Obecnie jest zaliczana do M. guentheri, ale jej status taksonomiczny nie jest jeszcze pewny. Są to jedyne karczowniki żyjące w Afryce; stanowią one zoogeograficzną zagadkę, jako że gatunek ten nie jest spotykany na wybrzeżu Egiptu, skąd najprawdopodobniej dostał się do Libii. Prawdopodobnie są to relikty polodowcowe: gryzonie te dotarły do Afryki Północnej w plejstocenie, gdy panował tam chłodniejszy klimat i wraz z jego ocieplaniem przenosiły się w coraz wyżej położone obszary, aż zostały odcięte na samotnym płaskowyżu[5].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Zwierzęta te występują w południowo-wschodniej części Półwyspu Bałkańskiego, w Turcji, Syrii, Libanie, Izraelu i na terytoriach palestyńskich, a także w odległej enklawie we wschodniej Libii. Występują w różnorodnych środowiskach, na większości obszaru występowania na wysokościach od 150 do 500 m n.p.m., choć libijska populacja zamieszkuje płaskowyż aż do 1500 m n.p.m. Umieją się zaadaptować do antropogenicznych zmian środowiska, na niektórych terenach (np. w Izraelu) są uznawane za szkodniki[3].

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Nornik lewantyński zamieszkuje rozległy obszar i wykazuje tolerancję wobec zmian środowiska, w związku z czym jest uznawany za gatunek najmniejszej troski. Jego azjatycka populacja jest liczna, choć jej liczebność fluktuuje w odpowiedzi na intensywne deszcze; w Azji Mniejszej w niektórych latach gryzonie te osiągały bardzo dużą liczebność. W Europie zwierzęta te tworzą rozproszone populacje, rejestrowane były znaczące spadki ich liczebności, aczkolwiek nie stwierdzono, aby gatunek lokalnie wymierał. Afrykańska populacja jest zagrożona wyginięciem[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Systematyka i nazwy polskie za: Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 237. ISBN 978-83-88147-15-9.
  2. Microtus guentheri, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  3. a b c d e Microtus guentheri. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. E. Keller, J.H. Reichholf, G. Steinbach, i inni: Leksykon zwierząt: Ssaki. Cz. 2. Warszawa: Horyzont, 2001. ISBN 83-7227-614-5.
  5. a b c Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Microtus (Microtus) guentheri. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 2015-09-06]