Norweski ruch oporu podczas II wojny światowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Norweski ruch oporu)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Prom SF „Hydro”, który został zatopiony przy udziale norweskiego ruchu oporu w 1943, podczas przewożenia ładunku ciężkiej wody
Brytyjski żołnierz wita się z trzema członkami norweskiego ruchu oporu 11 maja 1945 w Oslo

Norweski ruch oporu podczas II wojny światowej (norw. Norsk motstandsbevegelse under andre verdenskrig) – całokształt działań podjętych przez norweskie społeczeństwo przeciwko niemieckim okupantom i ich kolaborantom z Nasjonal Samling Vidkuna Quislinga podczas II wojny światowej.

Geneza[edytuj]

Norwegia została zajęta przez Niemców w czerwcu 1940. Rząd premiera Johana Nygaardsvolda i król Haakon VII ewakuowali się do Wielkiej Brytanii. Norwegowie nie odparli napaści przez słabość swojej armii i nieprzygotowanie do wojny (kraj był neutralny). Mimo to dobrze widoczna była powszechna wola walki – to pospolite ruszenie wzięło na siebie główny ciężar obrony. Wobec tego tuż po kapitulacji Norwegii rozpoczęło się formowanie oddziałów paramilitarnych i obywatelskie nieposłuszeństwo wobec zarządzeń władz okupacyjnych.

Walka zbrojna[edytuj]

Ze względu na braki w uzbrojeniu i warunki geograficzne (surowy klimat, wysokogórski teren, trudna linia brzegowa) zbrojne działania ruchu oporu były mocno ograniczone. Największą podziemną organizacją militarną był Milorg, zbrojne ramię Frontu Ojczyźnianego (Hjemmefronten) – głównego ośrodka politycznego ruchu oporu. Milorg ściśle współpracował z norweską sekcją Special Operations Executive (SOE), a jego członkowie byli zaangażowani między innymi w sabotowanie produkcji ciężkiej wody (w 1965 powstał film Bohaterowie Telemarku poświęcony tym wydarzeniom) i działania rajdowe brytyjskich komandosów (operacje Claymore, Anklet i Archery). Ważną rolę odgrywała także Norweska Partia Komunistyczna dokonując sabotażu i przeprowadzając akcje partyzanckie.

Upamiętnienie[edytuj]

W Twierdzy Akershus w Oslo znajduje się muzeum poświęcone norweskiemu ruchowi oporu podczas II wojny światowej[1].

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Norwegian government (1998). „NOU 1998.12: Alta bataljon (aka „The Eitinger Report”) – section 11.6.2: Sivorg” (in Norwegian). Norges offentlige utredninger.