Novi Pazar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w Serbii. Zobacz też: Nowi Pazar – miasto w Bułgarii.
Novi Pazar
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Serbia
Okręg raski
Burmistrz Meho Mahmutović
Powierzchnia 742 km²
Populacja (2013)
• liczba ludności

66 527[1]
Nr kierunkowy +381 20
Kod pocztowy 36300
Tablice rejestracyjne NP
Położenie na mapie Serbii
Mapa lokalizacyjna Serbii
Novi Pazar
Novi Pazar
Ziemia43°09′N 20°31′E/43,150000 20,516667
Strona internetowa

Novi Pazar (cyr. Нови Пазар, bośn. Novi Pazar) – miasto w Serbii, w regionie Serbia Centralna, w okręgu raskim.

Położenie[edytuj]

Novi Pazar położony jest w krainie historycznej Sandżak, w południowo-zachodniej Serbii, na terenie Gór Dynarskich, przy granicy z Czarnogórą i z nieuznawanym przez władze w Belgradzie Kosowem[2]. Współrzędne geograficzne to 43° 09" N, 20° 31" E. Przez miasto przepływa rzeka Raška.

Historia[edytuj]

Novi Pazar

Osadnictwo na terenie dzisiejszego Novego Pazaru rozwijało się już od czasów prehistorycznych[2]. W późniejszym okresie ziemie te zamieszkiwane były m.in. przez Ilirów[2]. Od VII wieku miał miejsce napływ ludności słowiańskiej[2]. W średniowieczu miasto należało do Serbii Nemaniczów[2]. Około 1450 roku zostało zdobyte przez Turków osmańskich[2]. Nadali oni mu nazwę Jeni Bazar[2]. Nową lokację przeprowadził Isa-Beg Isaković, który nadał Novemu Pazarowi orientalny charakter[2]. Wybudowano wiele meczetów, łaźni miejskich oraz haremów. Miasto stało się centrum kupieckim[2].

Około 1689 roku ludność miasta liczyła 30 tysięcy obywateli[2]. W tym samym czasie w trakcie V wojny austriacko-tureckiej zostało ono doszczętnie spalone[2]. Do Imperium Osmańskiego należało do 1912 roku[2], kiedy to wskutek I wojny bałkańskiej znalazło się w granicach Królestwa Serbii. W latach 1918–1929 należało najpierw do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, w latach 1929–2003 do Jugosławii, a następnie w latach 2003–2006 do Serbii i Czarnogóry. Od 2006 roku jest częścią Serbii.

W 2004 roku, w odwecie za ataki na cerkwie i kościoły na terenie Kosowa, zaatakowano nowopazarskie meczety[3].

Demografia[edytuj]

Liczba ludności wynosi 66 527 mieszkańców, z czego 55 428 jest narodowości boszniackiej[1]. Za Serbów uważa się 6576 osób[1].

Narodowość Liczba ludności  %
Boszniacy 55 428 83,32
Serbowie 6576 9,88
Muzułmanie 2824 4,24
Gorani 240 0,36
Albańczycy 162 0,24
Jugosłowianie 64 0,10
Macedończycy 7 0,01
Bułgarzy 4 0,01
Węgrzy 4 0,01

Zabudowa[edytuj]

Centralnym placem miasta jest Žitni Trg (cyr. Житни Трг)[2]. Obok niego znajduje się park miejski z twierdzą z czasów osmańskich[2]. W jej skład wchodzi zabytkowa wieża o nazwie Stara Izvidnica (cyr. Стара Извидница)[2]. Nieopodal zlokalizowany jest meczet o nazwie Arap Džamija (cyr. Арап Џамија) oraz łaźnia miejska z XV wieku[2].

Pozostałe zabytki i atrakcje[edytuj]

  • Đurđevi stupovi (cyr. Ђурђеви ступови) – prawosławny monastyr z XII wieku, położony w pobliżu miasta
  • meczet Altum-Alem z XV w.
  • łaźnia turecka
  • zajazd Amir-Aga (prawdopodobnie XVII w.)

W pobliżu znajdują się cenne zabytki zaliczane od 1979 roku przez UNESCO do światowego dziedzictwa kulturalnegoStari Ras i Sopoćani[4].

Oświata i nauka[edytuj]

Uniwersytet w Novym Pazarze

W Novim Pazarze funkcjonują dwa uniwersytety: Państwowy Uniwersytet w Novym Pazarze (cyr. Државни универзитет у Новом Пазару; Državni Univerzitet u Novom Pazaru) i Uniwersytet w Novym Pazarze (cyr. Универзитет у Новом Пазару; Univerzitet u Novom Pazaru).

Państwowy Uniwersytet w Novim Pazarze został założony 26 października 2006[5]. Jego władze deklarują, że jako jedyny w całej Serbii oferuje studia na kierunkach filozoficznym, ekonomiczno-prawnym i nauk technicznych oraz że jako jedyny serbski uniwersytet naucza zgodnie z zasadami procesu bolońskiego[5]. Druga z nowopazarskich uczelni została założona w 2002 roku[6]. Współpracuje ze szkołami wyższymi z wielu krajów, np. z Bośni i Hercegowiny, Macedonii, Stanów Zjednoczonych, czy Węgier[6].

Sport[edytuj]

W mieście funkcjonuje klub piłkarski o nazwie FK Novi Pazar.

Ludzie urodzeni w Novim Pazarze[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie urodzeni w Novim Pazarze.

W mieście urodzili się m.in. Adem Ljajić, serbski piłkarz, reprezentant kraju oraz zawodnik włoskich klubów oraz Aćif Hadžiahmetović, jeden z dowódców Muzułmańskiej milicji Sandżaku, która powstała w trakcie II wojny światowej po upadku Królestwa Jugosławii.

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d Nacionalna pripadalnost (serb.). popis2011.stat.rs. [dostęp 2017-11-25].
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p praca zbiorowa: Bałkany. Bośnia i Hercegowina, Serbia, Macedonia, Kosowo : przewodnik. Helion, 2013, s. 249. ISBN 978-83-246-5827-5.
  3. praca zbiorowa: Bałkany. Bośnia i Hercegowina, Serbia, Macedonia, Kosowo : przewodnik. Helion, 2013, s. 250. ISBN 978-83-246-5827-5.
  4. Stari Ras sa Sopoćanima (serb. • ang. • fr.). serbia.travel. [dostęp 2017-11-26].
  5. a b Istorijat Univerziteta (serb.). Državni Univerzitet u Novom Pazaru. [dostęp 2017-11-25].
  6. a b O univerzitetu – Univerzitet u Novom Pazaru (serb.). Univerzitet u Novom Pazaru. [dostęp 2017-11-25].

Linki zewnętrzne[edytuj]