Nowa Wieś Królewska (Opole)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Opola Nowa Wieś Królewska
Dzielnica Opola
Ilustracja
Kościół pw. MB Nieustającej Pomocy
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Miasto Opole
Powierzchnia 7,72 km²
Populacja 
• liczba ludności

5033
• gęstość 651,94 os./km²
Nr kierunkowy 77
Kod pocztowy 45-554, 45-587, 45-073
Tablice rejestracyjne OP
Położenie na mapie Opola
Mapa lokalizacyjna Opola
Nowa Wieś Królewska
Nowa Wieś Królewska
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Nowa Wieś Królewska
Nowa Wieś Królewska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowa Wieś Królewska
Nowa Wieś Królewska
Ziemia 50°38′57″N 17°56′57″E/50,649167 17,949167
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Nowa Wieś Królewska (niem. Bolko[1], wcześniej Königlich Neudorf[2]) – jedna z początkowo planowych pięciu, a ostatecznie czterech dzielnic Opola. Stała się nią na mocy uchwały Rady Miasta z dnia 26 lutego 2009 roku.Dzielnica znajduje się między drogą krajową nr 94 i drogą wojewódzką nr 423. Do Nowej Wsi Królewskiej możliwy jest dojazd autobusami miejskimi linii nr 3, 7, 11, 12 i 14.

Nazwa[edytuj]

W łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Nova villa[3][4].

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Nowa wieś Królewska oraz nazwą niemiecką Königlich Neudorf[5]. Topograficzny podręcznik Górnego Śląska z 1865 roku notuje "Der polnische name ist Nowa Wieś Krolewska, die polnische sprache die herrschende." czyli "Polską nazwą jest Nowa Wieś Królewska, panuje tu polska mowa."[6].

W 1930 r. w miejsce nazwy Königlich Neudorf wprowadzono niemiecką nazwę Bolko – według jednej z teorii powodem była chęć usunięcia nawiązania do monarchii (Königlich)[7].

Historia[edytuj]

Zanim Nowa Wieś Królewska w wyniku procesów urbanizacyjnych stała się dzielnicą Opola była osobną wsią. Najstarsze znane wzmianki o miejscowości, wchodzącej wówczas w skład parafii św. Krzyża w Opolu, pochodzą z 1295 r[8]. W średniowieczu miejscowość występowała pod nazwą Nova Villa i została darowana przez księcia Bolka I opolskiego franciszkanom.

W 1901 r. w miejscowości erygowano parafię, a w latach 1902–1904 wybudowano neogotycki kościół, który w 1905 r. został konsekrowany przez kardynała Georga Koppa[8].

7 maja 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Nowa Wieś Królewska[1]. W latach 1945–1954 miejscowość była siedzibą gminy Nowa Wieś Królewska. Od 1955 r. jest dzielnicą Opola[7]. W Nowej Wsi Królewskiej budowane są osiedla: Arcadia Park, Bolko i Książęce.[potrzebny przypis]

Demografia[edytuj]

Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było 3271 osób, z czego 2899, ok. 88,6%, stanowili mieszkańcy (w tym 2785, ok. 85,1% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 3225 głosów (ok. 98,6% uprawnionych), w tym 3215 (ok. 99,7%) ważnych; za Niemcami głosowało 2474 osoby, a za Polską głosowało 741 osób[2].

W 1933 r. w miejscowości mieszkało 7944 osób, a w 1939 r. – 8351[9].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[10]:

  • zespół kościoła parafialnego, neogotycki, pl. Kościelny 2 a
  • cmentarz komunalny, ul. Zielona, z l. 1901-1902
    • kaplica
    • ogrodzenie
  • szkoła parafialna, pl. Kościelny, z 1899 r.

inne zabytki:

Ludzie związani z Nową Wsią Królewską[edytuj]

Przypisy

  1. a b Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
  2. a b Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W (niem.). [dostęp 201-04-03].
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  5. Johann Knie 1830 ↓, s. 502.
  6. Felix Triest 1830 ↓, s. 65.
  7. a b OPOLE. Nowa Wieś Królewska
  8. a b Alfabetycznie (pol.). DIGITA, 2011. [dostęp 2012-04-03].
  9. Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2012-04-03].
  10. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 31.12.2012]. s. 90-91.
  11. mapa. maps.google.pl. [dostęp 6.2.2013].
  12. Ryszard Hajduk: Nieznana karta tajnego frontu. Warszawa: MON, 1985. ISBN 8311072086. (pol.)

Bibliografia[edytuj]

  1. Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schliesen.... Breslau: Barth und Comp., 1830.
  2. Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.
  3. http://pogranicze.uni.opole.pl/biblioteka/docs/tom3/ociepa_t3n2.pdf

Linki zewnętrzne[edytuj]