Nowe Brzesko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nowe Brzesko
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kościół Wszystkich Świętych
Herb Flaga
Herb Nowego Brzeska Flaga Nowego Brzeska
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat proszowicki
Gmina Nowe Brzesko
Prawa miejskie 1279–1870; 2011
Burmistrz Jan Chojka
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

1667[1]
229,6 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-120
Tablice rejestracyjne KPR
Położenie na mapie gminy Nowe Brzesko
Mapa lokalizacyjna gminy Nowe Brzesko
Nowe Brzesko
Nowe Brzesko
Położenie na mapie powiatu proszowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu proszowickiego
Nowe Brzesko
Nowe Brzesko
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Nowe Brzesko
Nowe Brzesko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowe Brzesko
Nowe Brzesko
Ziemia50°08′14″N 20°23′05″E/50,137222 20,384722
TERC (TERYT) 1214034
SIMC 0329705
Strona internetowa

Nowe Brzeskomiasto[2] w Polsce położone na lewym brzegu Wisły w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Nowe Brzesko, której jest siedzibą. Miasto jest położone przy drodze krajowej nr 79.

Prawa miejskie w latach 1279–1870 i od 2011.

Miasto opactwa norbertanów w Hebdowie w powiecie proszowickim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[3]. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie krakowskim, obwodzie miechowskim województwa krakowskiego[4]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Nowym Brzesku pochodzą z XIII w. Początkowo wieś była własnością biskupów krakowskich. W 1223 r. opat brzeski Florian nadał ją klasztorowi norbertanów w Hebdowie. W 1279 r. Gotfryd de Glesin uzyskał przywilej założenia miasta na prawie magdeburskim.

Historia Nowego Brzeska ściśle łączy się z historią klasztoru w Hebdowie. Za czasów Jana Długosza Nowe Brzesko miało 40 łanów miejskich, z których opłacało czynsz klasztorowi. Znajdowały się w nim dwa młyny na Wiśle, jeden należący do klasztoru, drugi do wójta miasteczka. W 1449 r. król Kazimierz Jagiellończyk potwierdził przywilej lokacyjny Nowego Brzeska. Przywileje zostały później potwierdzone jeszcze dwa razy: 17 kwietnia 1674 przez króla Jana Sobieskiego oraz 4 października 1767 przez Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Po III rozbiorze Polski w 1795 roku Nowe Brzesko znalazło się w Nowej Galicji (zabór austriacki), w 1809 r. w granicach Księstwa Warszawskiego, a od roku 1815 w Królestwie Kongresowym (zabór rosyjski). Gdy zgromadzenie zakonne norbertanów w Hebdowie zostało rozwiązane w 1818 r., miasto przeszło na własność rządu. W 1827 r. w Nowym Brzesku było 151 domów i 904 mieszkańców. 1 stycznia 1870 Nowe Brzesko utraciło prawa miejskie[5].

Do 1954 roku Nowe Brzesko było siedzibą gminy Gruszów.

W dniu 27 lipca 2010 Rada Ministrów nadała miejscowości Nowe Brzesko status miasta od dnia 1 stycznia 2011[2].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Nowego Brzeska w 2014 roku[1].
Piramida wieku Nowe Brzesko.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kapliczka św. Floriana

Ludzie związani z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Nowe_Brzesko, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Dz.U. z 2010 r. Nr 138, poz. 929.
  3. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103.
  4. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 45.
  5. Postanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s. 425).
  6. Michał Zalewski: Brogowa kapliczka św. Floriana w Nowym Brzesku (pol.). Kapliczki, krzyże i figury przydrożne, 2014. [dostęp 2017-07-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1885.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]