Nowe Miasto (Toruń)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowe Miasto w Toruniua
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
602945 Toruń dzielnica Starego Miasta z kat. J. Chrzciciela 07.JPG
Fragment Nowego Miasta
Państwo  Polska
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 835
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1997
na 21. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Stare Miasto
Stare Miasto
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Stare Miasto
Stare Miasto
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Miasto
Stare Miasto
Ziemia53°00′41,112″N 18°36′41,903″E/53,011420 18,611640
Stare Miasto zaznaczone zostało kolorem żółtym, Nowe Miasto niebieskim
Herby Starego i Nowego Miasta Torunia na fasadzie kamienicy przy ul. św. Katarzyny 4

Nowe Miasto w Toruniu – najmłodsza część Zespołu Staromiejskiego w Toruniu.

Zespół Staromiejski 16 września 1994 roku uznany zostało za pomnik historii[1], natomiast 4 grudnia 1997 roku, podczas XXI plenarnej sesji Komitetu Dziedzictwa Światowego UNESCO w Neapolu, wpisano go na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO[2].

29 grudnia 1952 roku Nowe Miasto zostało wpisane do rejestru zabytków[3].

Historia[edytuj]

Nowe Miasto zostało lokowane 13 sierpnia 1264 r. Rozplanowano je na wschód od Starego Miasta, w przeciwieństwie do niego nie miało bezpośredniego dostępu do Wisły. Bloki zabudowy są tutaj bardziej regularne, z ulicami o przebiegu ukośnym względem głównych stron świata. Centrum stanowi rynek, na którym w XIV w. powstał murowany ratusz. W części północno-zachodniej znajduje się teren klasztoru dominikanów, lokowanych tutaj w 1263, z pozostałościami zabudowań klasztornych i kościoła św. Mikołaja. W bloku narożnym na wschód od rynku stoi dawny nowomiejski kościół farny św. Jakuba, który zaczęto budować w 1309 r. Od razu po lokacji przystąpiono do wznoszenia murów miejskich, w których obwodzie znalazły się 3 bramy: św. Jakuba, św. Katarzyny i Prosta. Stare i Nowe miasto były rozdzielone murami i fosą, nad którą prowadziły dwa mosty zakończone bramami (Paulińską i Kotlarską). Nowe Miasto było uboższe od Starego, a jego mieszkańcami byli głównie rzemieślnicy.

Herb Nowego Miasta przedstawiał umieszczoną na belkowanej wieży strażnicę, po której dwóch stronach znajdowały się symetrycznie godła zakonne (tarcze krzyżackie), nad którymi widniały dwie gwiazdy; trzecia natomiast znajdowała się między podporami wieży[4].

Zabytki[edytuj]

Zabytki na terenie Nowego Miasta[5]:

  • średniowieczny układ urbanistyczny, z prostokątną siatką ulic i kwadratowym Rynkiem Nowomiejskim
  • kościół św. Jakuba
  • teren dawnego klasztoru dominikanów i kościoła św. Mikołaja
  • fragmenty murów miejskich (wzdłuż ul. Międzymurze i przy terenie klasztoru dominikanów, krótki odcinek na tyłach kamienicy przy ul. Wola Zamkowa)
  • kamienice:
    • gotyckie przy ul. Małe Garbary 6, Wielkie Garbary 7, Sukienniczej 26, Królowej Jadwigi 9 (przebudowana w XIX w., z zachowanym układem wnętrza i gotyckimi malowidłami), Apteka Pod Lwem (pierwotnie gotycka kamienica, przebudowana w XIX w.)
    • renesansowe przy ul. Małe Garbary 7, Rynku Nowomiejskim 23, Królowej Jadwigi 3
    • barokowe przy Rynku Nowomiejskim 5 i 17
    • klasycystyczna przy ul. Prostej 5
    • zespół historyzujących kamienic przy ul. św. Katarzyny 4, 6, 8 i 10
  • dawny zbór ewangelicki, zbudowany na pocz. XIX w. na miejscu ratusza
  • neorenesansowa siedziba Towarzystwa Naukowego w Toruniu z 1881 r.
  • neogotycki budynek dawnego gimnazjum (obecnie I Liceum Ogólnokształcące) przy ul. Zaułek Prosowy
  • kamienice secesyjne przy ul. Wielkie Garbary 17 i Prostej 10

Turystyczne nagrody i wyróżnienia[edytuj]

Galeria[edytuj]

Fragmenty Nowego Miasta[edytuj]

Mała architektura na terenie Nowego Miasta[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 422)
  2. Toruń na liście UNESCO | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-09-28] (pol.).
  3. Konserwator - Rejestr zabytków nieruchomych, www.torun.wkz.gov.pl [dostęp 2017-10-13] (ang.).
  4. Nowe Miasto w Toruniu
  5. Toruń – oficjalna strona miejska
  6. Wyniki naszego plebiscytu: oto siedem cudów Polski. Rzeczpospolita / Presspublica, 2007-09-20. [dostęp 2011-08-31].
  7. National Geographic.
  8. 10 najciekawszych miast według The Huffington Post. Jest Toruń! (pol.). torun.gazeta.pl. [dostęp 2015-05-01].

Linki zewnętrzne[edytuj]