Nowe Miasto nad Pilicą

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Nowe Miasto nad Pilicą (ujednoznacznienie).
Nowe Miasto nad Pilicą
Rynek w Nowym Mieście nad Pilicą
Rynek w Nowym Mieście nad Pilicą
Herb
Herb Nowego Miasta nad Pilicą
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat grójecki
Gmina Nowe Miasto nad Pilicą
gmina miejsko-wiejska
Data założenia 1400
Prawa miejskie 27 grudnia 1400
Burmistrz Mariusz Dziuba (2014)
Powierzchnia 11,25[1] km²
Wysokość 146-158 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3 852[2]
342,4 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 48
Kod pocztowy 26-420
Tablice rejestracyjne WGR
Położenie na mapie powiatu grójeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grójeckiego
Nowe Miasto nad Pilicą
Nowe Miasto nad Pilicą
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Nowe Miasto nad Pilicą
Nowe Miasto nad Pilicą
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowe Miasto nad Pilicą
Nowe Miasto nad Pilicą
Ziemia51°37′00″N 20°34′44″E/51,616667 20,578889
TERC
(TERYT)
1406084
SIMC 0973725
Urząd miejski
pl. Koźmińskiego 1/2
26-420 Nowe Miasto nad Pilicą
Strona internetowa

Nowe Miasto nad Pilicąmiasto w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, położone w Dolinie Białobrzeskiej, nad rzeką Pilicą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nowe Miasto nad Pilicą. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, wcześniej do woj. łódzkiego.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z grudnia 2014 roku miasto miało 3890 mieszkańców[1].

W obecnych granicach miasta położone jest lotnisko Nowe Miasto nad Pilicą, na terenie którego do roku 2010 miało powstać miasteczko filmowe[3][4].

Demografia[edytuj]

Nowe Miasto nad Pilicą – liczba ludności miasta w wybranych latach

Na podstawie danych z Głównego Urzędu Statystycznego w Nowym Mieście zanotowano najwyższy spośród miast w Polsce procentowy spadek liczby ludności pomiędzy rokiem 2000 a 2001 – aż o 6,36%. Natomiast w okresie wieloletnim, pomiędzy rokiem 1995 a 2007 dwunasty największy spadek ludności spośród miast w Polsce – aż o 15,19%. Było to spowodowane rozwiązaniem i zamknięciem działalności Jednostki Wojskowej nr 1540.

  • Piramida wieku mieszkańców Nowego Miasta nad Pilicą w 2014 roku[2].


Piramida wieku Nowe Miasto Nad Pilica.png

Historia[edytuj]

Przekrój przez nieistniejącą obecnie synagogę w Nowym Mieście nad Pilicą

Nowe Miasto nad Pilicą zostało lokowane na części gruntów wsi o nazwie Pobiedna. Znaleziono tu także wiele pozostałości osad neolitycznych i kości mamuta włochatego. Nowe Miasto nad Pilicą leżało przy szlakach handlowych łączących Toruń ze Lwowem i Warszawę z Krakowem. Było własnością szlachty herbu Rawicz, która przyjęła nazwisko Nowomiejskich jeszcze w XVI w.

Od 1873 przez następne 40 lat funkcjonowało tu uzdrowisko doktora Jana Bielińskiego[5], które przyciągało wybitne postacie polskiej kultury i polityki.

W Nowym Mieście funkcjonuje także znany klasztor kapucynów. Na przełomie XIX/XX w. przebywał w nim bł. o. Honorat Koźmiński (1829–1916). W muzeum przy klasztorze znajdują się jego rzeczy codziennego użytku, pióro, kosmyk włosów, relikwie i szaty. Od 1997 roku o. Honorat Koźmiński jest patronem miasta.

W okresie II wojny światowej w Nowym Mieście funkcjonowały lokalne struktury Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich. Armia Czerwona dotarła do Nowego Miasta wieczorem 16 stycznia, a ostatecznie je zajęła rano 17 stycznia 1945 r.

Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Góra.

13 maja 1958 r. przez miasto przeszedł huragan (być może trąba powietrzna), który spowodował znaczne szkody w mieście i okolicach (m.in. wywrócił autobus, raniąc przy tym 9 osób)[6].

12 października 2010 na wiodącej przez miasto szosie doszło do tragicznego wypadku drogowego. W wyniku zderzenia samochodu wiozącego pracowników sezonowych z ciężarówką zginęło 18 osób, mieszkańców położonej na południe od Nowego Miasta gminy Drzewica[7].

Z Nowym Miastem jest związany senator RP dr Stanisław Karczewski. W Nowym Mieście nad Pilicą urodzili się: Edward Lipiński, ekonomista, opozycjonista czasów PRL-u; Kazimierz Gawęda, aktor Teatru Żydowskiego oraz wieloletni wykładowca dykcji w warszawskiej PWST.

W pobliskiej wsi Gostomia w 1899 roku urodził się polski lekarz, od 1952 docent Akademii Medycznej w Warszawie, polityk Franciszek Litwin, który w latach 1945–1947 był ministrem zdrowia w rządach Edwarda Osóbki-Morawskiego. Między innymi za jego wstawiennictwem wybudowano w Nowym Mieście nad Pilicą szpital[8].

Studia filmowe[edytuj]

13 czerwca 2007 roku podpisano zobowiązanie o budowie do końca 2009 roku miasteczka filmowego z 10 halami produkcyjnymi w Nowym Mieście nad Pilicą. Koszt budowy miał wynieść około 100 milionów euro. O projekcie na spotkaniu z dziennikarzami mówili: Agnieszka Odorowicz, dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, były premier Jarosław Kaczyński, Jacek Bromski, prezes Stowarzyszenia Filmowców Polskich, były Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski oraz był Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło. W miasteczku planowano wybudowanie Zakładu Budowy Dekoracji, stajni, obiektu dla małych zwierząt, szklarni, wypożyczalni kostiumów, broni, pojazdów, rekwizytów i studia castingowe. Całość projektu miała osiągnąć powierzchnię 467 hektarów[4]. Projekt nie zostanie zrealizowany.

Sport[edytuj]

W mieście działa klub piłkarski KS Pilica Nowe Miasto nad Pilicą. Od sezonu 2012/2013 występuje on w rozgrywkach radomskiej Ligi Okręgowej, ale w czasach świetności grał nawet w III lidze (obecna II liga). Było to w sezonie 1992/1993 w Grupie Lublin[9].

W drugiej połowie 2008 roku częściowo przebudowano stadion miejski. Całkowity remont zakończył się w 2011. Inauguracyjny mecz odbył się 22 maja 2011 roku. Obecnie stadion liczy 592 miejsca siedzące.

Zabytki[edytuj]

Zabytki chronione prawnie:

  • kościół Opieki MB Bolesnej, 1856, nr rej.: 550/A/97 z 15.12.1997
  • zespół klasztorny kapucynów z 2. połowy XVIII w., obejmujący kościół pw. św. Kazimierza (1780-1785, 1815 poświęcony), nr rej. 263/A z 27.12.1967 oraz 92/A z 15.03.1981 i klasztor – nr rej. 776/A z 27.12.1967 oraz 91/A z 15.03.1981
  • zespół pałacowy, XVIII-XX: obejmujący pałac[10], nr rej. 421-XI-16 z 1948, 264 z 27.12.1967 oraz 119/A z 07.07.1981 i park, nr rej. 191-XI-5 z 1948, 778 z 27.12.1967 oraz 551/A z 12.02.1998
  • drewniany dom przy pl. Koźmińskiego 15, z 1. połowy XIX wieku

Turystyka[edytuj]

Miasto posiada na swojej stronie internetowej zbiór baz wypoczynkowych[11].

Bardzo popularną formą turystyki w mieście są spływ kajakowe. Przepływająca przez gminę rzeka Pilica jest najdłuższym pierwszym dopływem Wisły, jej długość wynosi 319 km.

Nowe Miasto nad Pilicą położone jest przy ujściowym odcinku Pilicy. Ta część rzeki odznacza się asymetrią doliny. Dno doliny jest podmokłe z licznymi starorzeczami. Szerokość koryta rzeki dochodzi do 100 m, stanowi więc idealne miejsce dla spływów kajakowych. Wiele osób korzysta z tego rodzaju spędzania wolnego czasu ze względu na otoczenie przez las i malownicze łąki samej rzeki[12].

W mieście, przy placu Koźmińskiego 1/2 funkcjonuje niewielkie Muzeum Regionalne[13].

Transport[edytuj]

W mieście swój początek ma droga wojewódzka nr 707 do Skierniewic. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 728 relacji GrójecJędrzejów. Na terenie miasta znajduje się nieczynne lotnisko wojskowe. Znajduje się tu również nieczynna stacja kolei wąskotorowej.

Wspólnoty religijne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2014 r.. [dostęp 8.07.2015].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Nowe_Miasto_Nad_Pilica, w oparciu o dane GUS.
  3. Tu na razie jest ściernisko, ale będzie Hollywood. PAP, 2007-06-13. [dostęp 2010-08-14].
  4. a b Pollywood, czyli fabryka snów nad Pilicą. film.onet.pl. [dostęp 2010-08-14].
  5. Ignacy Chodorowicz. Nowe-Miasto i zakład hydroterapeutyczny dra Bielińskiego. „Tygodnik Ilustrowany”. Nr 392-417. Tom XVI. Seria 2, s. 200,214-215, 1875. Warszawa: Gebethner i Wolff. 
  6. Agnieszka Napiórkowska. 50. rocznica kataklizmu – tornado 1958. „Gość Łowicki”, s. 4, 2008-05-11. 
  7. 18 osób zginęło w zderzeniu busa z ciężarówką. Jedna z największych tragedii drogowych
  8. Zygmunt Hemmerling. Franciszek Litwin (1889–1965). „Rocznik Mazowiecki”. 7, 1979. Mazowieckie Towarzystwo Naukowe. ISSN 0080-3529. 
  9. Poland Final Tables (3rd level) 1983–2000
  10. Nowe Miasto n/Pilicą (pałac); dworypalace.travel.pl
  11. Serwis turystyczny; nowemiasto.pl
  12. Spływy kajakowe w Nowym Mieście nad Pilicą
  13. Muzeum Regionalne w Nowym Mieście nad Pilicą
  14. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (http://www.jw.org) z 6 kwietnia 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]