Nowoczerkask

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nowoczerkask
Новочеркасск
Ilustracja
Sobór Wniebowstąpienia nocą
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  rostowski
Burmistrz Anatolij Wołkow
Powierzchnia 100 km²
Populacja (2005)
• liczba ludności

180 800
Nr kierunkowy +7 86352
Kod pocztowy 3464xx
Tablice rejestracyjne 61, 161
Położenie na mapie obwodu rostowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu rostowskiego
Nowoczerkask
Nowoczerkask
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Nowoczerkask
Nowoczerkask
Ziemia47°26′09″N 40°05′55″E/47,435833 40,098611
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Nowoczerkask (ros. Новочеркасск) – miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, nad Aksajem (dopływ Donu). Około 180,8 tys. mieszkańców (2005).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nowoczerkask na początku XX w.

Miasto zostało założone w roku 1805 jako centrum administracyjne obwodu kozaków dońskich. Budową miasta kierowali ataman kozacki Matwiej Płatow i niderlandzki architekt François Sainte de Wollant.

W pierwszych miesiącach wojny domowej w Rosji Nowoczerkask był jednym z głównych ośrodków białych, to w tym mieście oraz w Rostowie nad Donem gen. Ławr Korniłow i gen. Michaił Aleksiejew rozpoczęli tworzenie Armii Ochotniczej[1]. Chcąc zniszczyć tę siłę w zarodku, rząd Lenina skierował nad Don zgrupowanie pod dowództwem Władimira Antonowa-Owsiejenki, co zmusiło białych do opuszczenia miasta w końcu lutego 1918 r.[2] Nowoczerkask znalazł się w granicach Dońskiej Republiki Radzieckiej, która przetrwała do maja tego samego roku[3]. Następnie, po obaleniu republiki wskutek antybolszewickiego powstania Kozaków, stał się stolicą Republiki Dońskiej. Został ostatecznie zajęty przez Armię Czerwoną 7 stycznia 1920 r.[4]

Podczas II wojny światowej miasto okupowane było przez wojska niemieckie od 24 lipca 1942 do 13 lutego 1943.

2 czerwca 1962 w miejscowych Zakładach Budowy Lokomotyw Elektrycznych (NEWZ) miał miejsce protest pracowników, związany z podwyżką cen żywności, który został krwawo stłumiony przez władze z użyciem armii[5][6].

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Polacy w Nowoczerkasku[edytuj | edytuj kod]

Kościół Wniebowzięcia NMP

Według danych carskich w 1897 w Nowoczerkasku mieszkało 190 Polaków, stanowiąc 0,37% miejskiej populacji[7]. W XIX w. tutejsze gimnazjum ukończył filozof Władysław Mieczysław Kozłowski. W XX w. studia na Dońskim Instytucie Politechnicznym w Nowoczerkasku podjęli Władysław Weryho i Józef Dubiski, a profesorem i dziekanem na uczelni był Antoni Rogiński.

W Nowoczerkasku urodzili się:

W latach 1902–1906 Polacy wznieśli kościół katolicki pw. Wniebowzięcia NMP(ros.), zaprojektowany przez Bronisława Brochwicza-Rogoyskiego.

Podczas II wojny światowej w 1941 w mieście przebywał Tadeusz Pióro.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. P. Kenez, Red Attack, White Resistance: Civil War in South Russia 1918, Washington DC: New Academia Publishing, 2004. ISBN 0-9744934-4-9, s. 69.
  2. P. Kenez, Red Attack..., s. 95.
  3. P. Kenez, Red Attack..., s. 118.
  4. J. D. Smele, The "Russian" Civil Wars 1916-1926. Ten Years That Shook the World, Hurst&Company, London 2015, ISBN 9781849047210, s. 135.
  5. Taubman, William (2003), Khrushchev: The Man and His Era, s.519–523. W.W. Norton & Co., ​ISBN 978-0-393-32484-6
  6. Jacek Hugo-Bader: W rajskiej dolinie wśród zielska. 2010. ISBN 978-83-7536-117-9.
  7. Demoscope Weekly - Annex. Statistical indicators reference, www.demoscope.ru [dostęp 2018-04-11].