Nowodwory

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy osiedla w Warszawie. Zobacz też: Nowodwory (województwo podlaskie), Szczyty-Nowodwory (województwo podlaskie).
Herb Warszawy Nowodwory
Część miasta Warszawy
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Białołęka
W granicach Warszawy 1951
Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie
52°20′10″N 20°56′28″E/52,336111 20,941111
Portal Portal Polska

Nowodwory – osiedle i jednocześnie obszar Miejskiego Systemu Informacji w warszawskiej dzielnicy Białołęka.

Jest to drugie pod względem powierzchni po Tarchominie i obecnie pierwsze już pod względem liczby mieszkańców osiedle (mała dzielnica) Białołęki, które zamieszkuje ponad 35 000 mieszkańców (na Tarchominie mieszka obecnie ok. 33 000 mieszkańców)[potrzebny przypis].

Nowodwory-Bialoleka facing N.jpg

Historia[edytuj]

Nowodwory, a wcześniej Nowy Dwór, Nowo-Dwory[1], to dawniej wieś oraz folwark. Ksiądz Franciszek Czajkowski w książce wydanej w 1785 tak opisuje te tereny: Nowydwór – folwark Imć pana Ossolińskiego, wojewody podlaskiego – pół ćwierci mili na zachód letni, położony nad łachą wiślaną[potrzebny przypis].

Zarówno w okresie zaborów, jak i potem, podczas I wojny światowej, w okresie II Rzeczypospolitej, II wojny światowej i przez pierwsze lata PRL Nowodwory były podwarszawską wsią, wchodzącą w skład gminy Jabłonna w ówczesnym powiecie warszawskim[1]. Już w okresie międzywojennym wieś była średniej wielkości, znajdowała się tu m.in. Siedmioklasowa publiczna szkoła powszechna w Nowodworach.

Nowodwory zostały włączone do granic Warszawy w 1951 roku, wraz z kilkoma innymi sąsiednimi wsiami. Były wtedy osiedlem przy granicy miasta. Dopiero w 1976 roku, po kolejnej korekcie granic włączono następne wsie i granica oddaliła się od Nowodworów.

Granice[edytuj]

Granice rzeczywiste[edytuj]

Nowodwory graniczą z Wisłą oraz z osiedlami: Tarchomin, Anecin, Winnica i Kępa Tarchomińska. Granica przebiega w przybliżeniu ulicami: Sprawną, Dzierzgońską, Leśnej Polanki, Mehoffera, Ciołkosza i dalej wzdłuż Wisły.

Niektórzy cały teren Białołęki, na której dominują bloki, nazywają zbiorczo Tarchominem, jednak jest to istotne uproszczenie. Nowodwory sąsiadują co prawda z Tarchominem, jednak oddziela je m.in. pas pozbawiony wysokiej zabudowy (przebiegają tędy linie energetyczne). Oficjalna granica między tymi osiedlami przebiega ulicą Mehoffera. Nowodwory, jako nowsza dzielnica, charakteryzują się dużą ilością nowoczesnej zabudowy wielorodzinnej. Tarchomin, jako obszar zabudowywany wcześniej, zwraca uwagę dużą ilością wysokich bloków z wielkiej płyty w otoczeniu mniejszej ilości nowoczesnej zabudowy.

Granice według Urzędu Dzielnicy Białołęka[edytuj]

Urząd Dzielnicy Białołęka w podziale na osiedla (i rady osiedli) nie uwzględnia istnienia m.in. takich osiedli jak Winnica i Kępa Tarchomińska, tak więc tu granice są szersze. Przebiegają w przybliżeniu Modlińską, linią między Aluzyjną i Sortową aż do Wisły, Wisłą, Stefanika, Nowoksiążkową i do Modlińskiej linią między Winorośli i Mehoffera.

Granice według MSI[edytuj]

Miejski System Informacji nie uwzględnia istnienia takich osiedli jak Winnica, Kępa Tarchomińska, Buków i Buchnik, tak więc oficjalnie te osiedla są częścią Nowodworów. Nie uwzględnia też istnienia osiedli Anecin i Tarchomin Kościelny ich obszar także częściowo został zaliczony do Nowodworów. Zatem według Miejskiego Systemu Informacji granice Nowodworów są jeszcze szersze zawierają się między: Wisłą, ul. Mehoffera, ul. Modlińską i granicami Warszawy. Na całym tym terenie tabliczki MSI podpisane są „Nowodwory”.

Komunikacja[edytuj]

Ulice[edytuj]

Ulica Światowida na odcinku pomiędzy ul. Książkową a rondem Ligi Morskiej i Rzecznej

Od kilku lat powoli, lecz systematycznie wydłużana jest na północ ul. Światowida. Jest to obecnie najważniejsza ulica osiedla. Gdy budowa zostanie ukończona, Nowodwory uzyskają dobre połączenie z ul. Modlińską w stronę północną. Pozostałe drogi biegnące z Nowodworów na północ są albo drogami gruntowymi, albo całkowicie zniszczonymi drogami asfaltowymi. Na Nowodworach jeszcze w 2006 miejscami występował chaos związany z wytyczaniem nowej drogi nie dokładnie po linii starej, jednak zachowując starą nazwę. Prowadziło to do sytuacji istnienia skrzyżowań, na których ulica przecinała się z drugą o tej samej nazwie.

W planach zagospodarowania przestrzennego przewidziano rezerwę gruntu pod planowane dwukrotne poszerzenie ulic Hanki Ordonówny (d. Topolowej) i Światowida oraz poprowadzenie wzdłuż tej drugiej linii tramwajowej. Natomiast rezerwy pod planowany dawniej Trakt Nadwiślański powoli są przeznaczane pod zabudowę i prawdopodobnie nie będzie on przebiegał przez teren Nowodworów kończąc się na Tarchominie.

Komunikacja miejska[edytuj]

W oficjalnych projektach budowy metra z lat 70. i 80., druga linia metra miała dotrzeć właśnie do Nowodworów. Stacja końcowa miała znajdować się w planowanej stacji przesiadkowej przy ul. Modlińskiej, między Winnicą a Dąbrówką Szlachecką. Z powodu konieczności prowadzenia linii w dużym stopniu przez tereny mało zamieszkane (m.in. Żerań) ostatecznie skrócono drugą linię metra i nie zostanie ona doprowadzona do Białołęki. Rezerwa terenowa ma zostać jednak wykorzystana do budowy linii tramwajowej, która miałaby łączyć się z istniejącą pętlą Żerań FSO oraz z planowaną linią na Moście Marii Skłodowskiej-Curie. Linia ma zostać zbudowana najpóźniej do 2012. Tymczasowym rozwiązaniem komunikacyjnym jest wytyczenie buspasa na ulicy Modlińskiej na odcinku od ulicy Światowida do zjazdu na Most Grota-Roweckiego.

W 2001, po wydłużeniu ul. Światowida do Nowodworów, usytuowano tu pętlę autobusową „Nowodwory”. W związku z ogromnym zapotrzebowaniem na miejsca w środkach komunikacji miejskiej w tak szybko rozwijającym się osiedlu, liczba linii krańcujących na pętli wynosi obecnie trzynaście: zwykłe dzienne (101, 126, 186), zwykła okresowa (314) trzy przyspieszone (509, 516, 518), podmiejska (741), ekspresowe (E-6 i E-8) oraz nocne (N01, N03, N13). Na przystankach przy ulicy Światowida i Hanki Ordonówny zatrzymują się ponadto linia nocna (N63) oraz linia zwykła dzienna (211). Liczba linii autobusowych umożliwia dobre połączenie zarówno z pozostałymi dzielnicami prawobrzeżnymi, jak i lewobrzeżną Warszawą. Kluczowym autobusem umożliwiającym dostanie się mieszkańców do południowych dzielnic Warszawy jest ekspresowy autobus E-8, który łączy Nowodwory ze stacją metra A23 Młociny. Jest to linia ekspresowa wydzielona z popularnej niegdyś linii E-4: obecnie trasa tej drugiej została skrócona do pętli Tarchomin tak, aby korzystali z niej wyłącznie mieszkańcy tego osiedla. Linia E-8 omija całkowicie przystanki na Tarchominie, dzięki czemu w autobusach nie zdarza się tłok uniemożliwiający skorzystanie z tego środka lokomocji. Obie linie E-4 i E-8 są liniami jednokierunkowymi (zabierają pasażerów tylko w kierunku Młocin) oraz kursują tylko w porannym szczycie; w szczycie popołudniowym komunikację od Młocin do Tarchomina i Nowodwórów zapewnia linia ekspresowa E-6, kursująca również jednokierunkowo (autobusy zabierają pasażerów tylko w kierunku Tarchomina i Nowodworów). Poza szczytem oraz w soboty, niedziele i dni świąteczne połączenie Tarchomina i Nowodworów z linią metra zapewnia linia 101.

Ścieżki rowerowe[edytuj]

Większość nowo powstających dróg na osiedlu budowana jest wraz ze ścieżką rowerową. Ze względu na fakt, że większość ulic, to nowo budowane drogi, osiedle ma pokaźną sieć ścieżek.

Most Marii Skłodowskiej-Curie[edytuj]

Mankamentem była szybkość połączenia w godzinach szczytu. Wyjechanie samochodem z Nowodworów w godzinach porannego szczytu nastręczało mieszkańcom ogromnych problemów. Ulica Modlińska stała się zbyt wąska dla tysięcy samochodów jadących z Nowodworów, Tarchomina oraz z miejscowości takich jak Jabłonna i Legionowo. Tym niemniej oczekuje się, że otwarty w marcu 2012 roku Most Skłodowskiej-Curie wpłynie na znaczną poprawę sytuacji komunikacyjnej. Aktualnie most zadziwia wszystkich kierowców – jak każdy most powinien się korkować a ten jest przejezdny niezależnie od pory dnia i nocy.

Prom na nowodworskiej przystani

Przystań[edytuj]

Na Nowodworach zlokalizowana jest jedyna w północnej Warszawie przystań wiślana. Najbliższa kolejna przystań zlokalizowana jest w Kanale Żerańskim, na Żeraniu, czyli ponad 5 km na południowy wschód. Nowodworska przystań została zbudowana w połowie odległości między ulicami Hanki Ordonówny oraz Książkową. Dojście do przystani jest często utrudnione, gdyż znajduje się ona na terenie zalewowym i nie zawsze jest dostępna. Poza tym aby do niej dojść należy przejść około 500 m wałami wiślanymi albo od ul. Grzymalitów, albo od ul. Ciołkosza. Identyczna przystań zlokalizowana jest na przeciwległym brzegu Wisły w Łomiankach. W okresie sezonu letniego odbywają się wahadłowe, codzienne kursy promu, który przewozi ludzi oraz m.in. rowery.

Kultura i rekreacja[edytuj]

Jedna z tablic przyrodniczych

Nowodwory są typową warszawską sypialnią, są tu blokowiska, osiedla domków jednorodzinnych, sklepy, szkoły i przedszkola, istnieje Białołęcki Ośrodek Kultury oraz Białołęcki Ośrodek Sportu, na którego terenie powstało sztuczne lodowisko czynne w sezonie zimowym. Powstają małe skwery. Upalne dni wielu mieszkańców spędza zatem m.in. na terenach zielonych położonych w okolicy wału wiślanego, na obszarze zalewowym. Okolice wałów są masowo oblegane przez mieszkańców. W 2008 r. na terenie zalewowym pojawiły się tablice informacyjne dotyczące przyrody, m.in. Nadrzeczne łęki czy Bobry – niestrudzeni architekci. Na tablicach jest także fragment planu okolicy z proponowaną trasą spacerową/rowerową. Na terenie osiedla znajduje się też kilka terenów leśnych otoczonych obecnie zabudową. Tereny te, mimo że o stosunkowo niewielkiej powierzchni oraz otoczone gęstą zabudową, zachowały charakter dużych kompleksów leśnych i bywają miejscem spacerów.

Architektura[edytuj]

Architektura, to głównie nowe osiedla o wysokiej gęstości zabudowy. Pojedyncze zespoły budynków budowane przez różne przedsiębiorstwa nie stanowią żadnej zwartej całości w sensie urbanistycznym. Prawie każde osiedle jest ogrodzone i stanowi odrębny „ekosystem”. Publiczne ciągi komunikacyjne zredukowane są do kilku ulic.

Instytucje[edytuj]

Nowodwory mają dwie rady osiedla. Przewodniczącym południowej części jest Marek Procki, a północnej (większej) – Waldemar Siemiątkowski[potrzebny przypis].

Na terenie Nowodworów znajdują się 2 kościoły katolickie:

  • pw. św. Franciszka z Asyżu, przy ulicy Strumykowej;
  • pw. św. Łukasza, przy ulicy Sprawnej.

Na Nowodworach jest jeden urząd pocztowy. Jest to RUP nr 139 przy ul. Odkrytej 44c.

Ciekawostki[edytuj]

Słup od strony ulicy Światowida

Na terenie Nowodworów znajduje się najwyższy słup energetyczny w Polsce. Jego wysokość wynosi 127 m i jest to 60. co do wysokości budowla w Polsce. Tak duża wysokość wynika odległości między dwoma słupami, które stoją przy Wiśle – linia 220 kV w tym miejscu musi przekraczać koryto rzeki oraz wały i tereny zalewowe. Stoją w największej w Polsce odległości – dokładnie 963 metry. Słup po drugiej stronie Wisły, w Łomiankach, jest nieco niższy, ma 121 m wysokości. Aby ostrzec przelatujących w pobliżu pilotów (niedaleko znajduje się Lotnisko Warszawa-Babice), na słupie umieszczono czerwone światła. Na przewodach odgromowych linii energetycznej 110 kV, biegnącej kilkadziesiąt metrów obok, umieszczono także charakterystyczne, czerwone kule.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 czerwca 1939 r. o rozciągnięciu przepisów policyjno-budowlanych dla gmin miejskich na niektóre osiedla gmin wiejskich na obszarze województwa warszawskiego, Dz.U. z 1939 r. Nr 62, poz. 408.

Linki zewnętrzne[edytuj]