Nowodwory

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Nowodwory w innych znaczeniach tej nazwy.
Nowodwory
osiedle Białołęki
ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Białołęka
W granicach Białołęki 14 maja 1951[1]
Położenie na mapie Białołęki
Położenie na mapie
52°20′10″N 20°56′28″E/52,336111 20,941111
Portal Polska
Ulica Nowodworska w Nowodworach

Nowodwory – osiedle i obszar MSI[2] w warszawskiej dzielnicy Białołęka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nowodwory, a wcześniej Nowy Dwór, Nowo-Dwory[3], to dawniej wieś oraz folwark. Ksiądz Franciszek Czajkowski w książce wydanej w 1785 tak opisuje te tereny: Nowydwór – folwark Imć pana Ossolińskiego, wojewody podlaskiego – pół ćwierci mili na zachód letni, położony nad łachą wiślaną[potrzebny przypis].

Zarówno w okresie zaborów, jak i potem, podczas I wojny światowej, w okresie II Rzeczypospolitej, II wojny światowej i przez pierwsze lata PRL Nowodwory były podwarszawską wsią, wchodzącą w skład gminy Jabłonna w ówczesnym powiecie warszawskim[3]. Już w okresie międzywojennym wieś była średniej wielkości, znajdowała się tu m.in. Siedmioklasowa publiczna szkoła powszechna w Nowodworach.

Nowodwory zostały włączone do granic Warszawy w 1951 roku, wraz z kilkoma innymi sąsiednimi wsiami. Były wtedy osiedlem przy granicy miasta. Dopiero w 1976 roku, po kolejnej korekcie granic włączono następne wsie i granica oddaliła się od Nowodworów.

Granice[edytuj | edytuj kod]

Granice według PRNG[edytuj | edytuj kod]

Nowodwory graniczą z Wisłą oraz z osiedlami: Tarchomin, Anecin, Winnica i Kępa Tarchomińska. Granica przebiega w przybliżeniu ulicami: Sprawną, Dzierzgońską, Leśnej Polanki, Mehoffera, Ciołkosza i dalej wzdłuż Wisły.

Niektórzy cały teren Białołęki, na której dominują bloki, nazywają zbiorczo Tarchominem, jednak jest to istotne uproszczenie. Nowodwory sąsiadują co prawda z Tarchominem, jednak oddziela je m.in. pas pozbawiony wysokiej zabudowy (przebiegają tędy linie energetyczne). Oficjalna granica między tymi osiedlami przebiega ulicą Mehoffera. Nowodwory, jako nowsza dzielnica, charakteryzują się dużą ilością nowoczesnej zabudowy wielorodzinnej. Tarchomin, jako obszar zabudowywany wcześniej, zwraca uwagę dużą ilością wysokich bloków z wielkiej płyty w otoczeniu mniejszej ilości nowoczesnej zabudowy.

Granice według MSI[edytuj | edytuj kod]

Miejski System Informacji nie uwzględnia istnienia takich osiedli jak Winnica, Kępa Tarchomińska, Buków i Buchnik, tak więc oficjalnie te osiedla są częścią Nowodworów. Nie uwzględnia też istnienia osiedli Anecin i Tarchomin Kościelny – ich obszar także częściowo został zaliczony do Nowodworów. Zatem według Miejskiego Systemu Informacji granice Nowodworów są jeszcze szersze i zawierają się między: Wisłą, ul. Mehoffera, ul. Modlińską i granicami Warszawy. Na całym tym terenie tabliczki MSI podpisane są „Nowodwory”.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Ulice[edytuj | edytuj kod]

Ulica Światowida na odcinku pomiędzy ul. Książkową a rondem Ligi Morskiej i Rzecznej

Od kilku lat stopniowo jest wydłużana na północ ul. Światowida. Docelowo planowane jest jej połączenie z ul. Modlińską węzłem komunikacyjnym Winnica. Na Nowodworach jeszcze w 2006 miejscami występował chaos związany z wytyczaniem nowej drogi nie dokładnie po linii starej, jednak zachowując starą nazwę. Prowadziło to do sytuacji istnienia skrzyżowań, na których ulica przecinała się z drugą o tej samej nazwie.

W planach zagospodarowania przestrzennego przewidziano rezerwę gruntu pod planowane dwukrotne poszerzenie ulic Hanki Ordonówny (d. Topolowej) i Światowida oraz poprowadzenie wzdłuż tej drugiej linii tramwajowej. Natomiast rezerwy pod planowany dawniej Trakt Nadwiślański stopniowo są przeznaczane pod zabudowę i prawdopodobnie nie będzie on przebiegał przez teren Nowodworów kończąc się na Tarchominie.

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

W oficjalnych projektach budowy metra z lat 70. i 80. XX wieku, druga linia metra miała dotrzeć do Nowodworów. Stacja końcowa miała znajdować się w planowanej stacji przesiadkowej przy ul. Modlińskiej, między Winnicą a Dąbrówką Szlachecką. Z powodu konieczności prowadzenia linii w dużym stopniu przez tereny mało zamieszkane (m.in. Żerań) ostatecznie zaniechano budowy metra skrócono drugą linię metra. Natomiast rezerwę terenową zaplanowano do budowy linii tramwajowej, która miałaby połączyć pętlę Żerań FSO z linią na Moście Marii Skłodowskiej-Curie.

W 2001, po wydłużeniu ul. Światowida do Nowodworów, usytuowano tam pętlę autobusową „Nowodwory”.

Po zlikwidowaniu linii autobusowych E-8/E-6 i 101 na początku 2017 roku, transport do metra obsługuje linia tramwajowa 2 (Nowodowory <-> Metro Młociny), której kraniec usytuowany jest w rejonie pętli autobusowej. Dojeżdżają tu tylko tramwaje dwukierunkowe. Aktualnie trwa budowa przedłużenia linii do Winnicy.

Ścieżki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Trasy ścieżek rowerowych zostały wytyczone wzdłuż ulic Światowida oraz Hanki Ordonówny.

Most Marii Skłodowskiej-Curie[edytuj | edytuj kod]

Do momentu oddania do użytku mostu Skłodowskiej Nowodwory były uważane za osiedle słabo skomunikowane z centrum Warszawy, ze względu na bardzo wysokie natężenie ruchu w ulicy Modlińskiej, co w godzinach szczytu komunikacyjnego powodowało wielokilometrowe zatory.

Prom na nowodworskiej przystani

Przystań[edytuj | edytuj kod]

Na Nowodworach zlokalizowana jest jedyna w północnej Warszawie przystań wiślana. Najbliższa kolejna przystań zlokalizowana jest w Kanale Żerańskim, na Żeraniu, czyli ponad 5 km na południowy wschód. Nowodworska przystań została zbudowana w połowie odległości między ulicami Hanki Ordonówny oraz Książkową. Dojście do przystani jest często utrudnione, gdyż znajduje się ona na terenie zalewowym i nie zawsze jest dostępna. Poza tym aby do niej dojść należy przejść około 500 m wałami wiślanymi albo od ul. Grzymalitów, albo od ul. Ciołkosza. Identyczna przystań zlokalizowana jest na przeciwległym brzegu Wisły w Łomiankach. W okresie sezonu letniego odbywają się wahadłowe, codzienne kursy promu, który przewozi ludzi oraz m.in. rowery.

Kultura i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Jedna z tablic przyrodniczych

Nowodwory są typową warszawską sypialnią, są tu blokowiska, osiedla domków jednorodzinnych, sklepy, szkoły i przedszkola, istnieje Białołęcki Ośrodek Kultury oraz Białołęcki Ośrodek Sportu, na którego terenie powstało sztuczne lodowisko czynne w sezonie zimowym. Powstają małe skwery. Upalne dni wielu mieszkańców spędza zatem m.in. na terenach zielonych położonych w okolicy wału wiślanego, na obszarze zalewowym. Okolice wałów są bardzo popularne wśród mieszkańców. W 2008 r. na terenie zalewowym pojawiły się tablice informacyjne dotyczące przyrody, m.in. Nadrzeczne łęki czy Bobry – niestrudzeni architekci. Na tablicach jest także fragment planu okolicy z proponowaną trasą spacerową/rowerową. Na terenie osiedla znajduje się też kilka terenów leśnych otoczonych obecnie zabudową. Tereny te, mimo że o stosunkowo niewielkiej powierzchni oraz otoczone gęstą zabudową, zachowały charakter dużych kompleksów leśnych i bywają miejscem spacerów.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Architektura to głównie nowe osiedla o wysokiej gęstości zabudowy. Pojedyncze zespoły budynków budowane przez różne przedsiębiorstwa nie stanowią żadnej zwartej całości w sensie urbanistycznym. Prawie każde osiedle jest ogrodzone i stanowi odrębny „ekosystem”. Publiczne ciągi komunikacyjne zredukowane są do kilku ulic.

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Nowodwory mają dwie rady osiedla. Przewodniczącym południowej części jest Marek Procki, a północnej (większej) – Waldemar Siemiątkowski[potrzebny przypis].

Na terenie Nowodworów znajdują się 2 kościoły katolickie:

  • pw. św. Franciszka z Asyżu, przy ulicy Strumykowej;
  • pw. św. Łukasza, przy ulicy Sprawnej.

Na Nowodworach jest jeden urząd pocztowy. Jest to RUP nr 139 przy ul. Odkrytej 44c.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Słup od strony ulicy Światowida

Na terenie Nowodworów znajduje się najwyższy słup energetyczny w Polsce. Jego wysokość wynosi 127 m, i jest to 60. co do wysokości budowla w Polsce. Tak duża wysokość wynika z odległości między dwoma słupami, które stoją przy Wiśle – linia 220 kV w tym miejscu musi przekraczać koryto rzeki oraz wały i tereny zalewowe. Stoją w największej w Polsce odległości – dokładnie 963 metry. Słup po drugiej stronie Wisły, w Łomiankach, jest nieco niższy, ma 121 m wysokości. Aby ostrzec przelatujących w pobliżu pilotów (niedaleko znajduje się Lotnisko Warszawa-Babice), na słupie umieszczono czerwone światła. Na przewodach odgromowych linii energetycznej 110 kV, biegnącej kilkadziesiąt metrów obok, umieszczono także charakterystyczne, czerwone kule.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 1951 r. nr 27, poz. 199).
  2. Obszary MSI. Dzielnica Białołęka. W: Zarząd Dróg Miejskich [on-line]. zdm.waw.pl. [dostęp 2020-02-17].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 czerwca 1939 r. o rozciągnięciu przepisów policyjno-budowlanych dla gmin miejskich na niektóre osiedla gmin wiejskich na obszarze województwa warszawskiego, Dz.U. z 1939 r. nr 62, poz. 408.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]