Nowosady (powiat hajnowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi Nowosady k. Hajnówki. Zobacz też: Nowosady.
Nowosady
Nowosady
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat hajnowski
Gmina Hajnówka
Liczba ludności (2012) 280
Strefa numeracyjna (+48) 85
Kod pocztowy 17-200
Tablice rejestracyjne BHA
SIMC 0029848
Położenie na mapie gminy Hajnówka
Mapa lokalizacyjna gminy Hajnówka
Nowosady
Nowosady
Położenie na mapie powiatu hajnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu hajnowskiego
Nowosady
Nowosady
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Nowosady
Nowosady
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowosady
Nowosady
Ziemia52°47′55″N 23°36′47″E/52,798611 23,613056

Nowosadywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka[1], o zabudowie typu ulicowego. Od północy styka się bezpośrednio ze wsią Zwodzieckie, od wschodu ze wsią Sorocza Nóżka.

Wieś królewska ekonomii brzeskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego[2]. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa białostockiego.

Wzdłuż wsi rozciąga się (obecnie nieczynna) stacja kolejowa Nowosady. W Nowosadach mieści się zbór Kościoła Zielonoświątkowego i tartak, ponadto w pobliżu wsi znajdowało się Zespołowe Gospodarstwo Rolne.

Położenie[edytuj]

Przez wieś biegnie droga wojewódzka nr 685 prowadząca z Hajnówki do Białegostoku.[3]

Historia[edytuj]

Wjazd do dawnego ZGR

Pierwsze wzmianki o wsi Nowosady w pobliżu wsi Dubiny pochodzą z 1703 roku (Rękopis Nr D.A. 11518, Wilno 1786). Do roku 1795 Nowosady wchodziły w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego będącego częścią I Rzeczypospolitej, w latach 1795-1807 należały do Królestwa Prus, 1807-1920 – do Carskiej Rosji, a następnie do Polski. W latach 1939-1941 była okupowana przez Związek Radziecki, a w latach 1941-1944 przez III Rzeszę Niemiecką. Podczas II wojny światowej wieś nie była pacyfikowana[3].

W XIX wieku Nowosady należały do gminy Masiewo.

Wieś zamieszkana głównie przez Podlaszuków wyznania prawosławnego. Wieś należy do parafii w Dubinach[potrzebny przypis].

W roku 1936 pojawili się we wsi zielonoświątkowcy[4].

Demografia[edytuj]

Wjazd od strony Hajnówki (2012)

W roku 1786 w Nowosadach było 93 mieszkańców. W spisie z 1861 roku było 300 mieszkańców, a w roku 1911 – 470 mieszkańców[3].

Według spisu ludności z 30 września 1921 roku w Nowosadach mieszkało 308 osób w 81 domach, 146 osób podało narodowość polską, 159 – białoruską, 3 – narodowość żydowską[5]. 300 osób było wyznania prawosławnego, 2 osoby były wyznania rzymsko-katolickiego, 6 zadeklarowało przynależność do wyznania mojżeszowego[5].

Według stanu z 31 grudnia 2012 w Nowosadach mieszkało 282 stałych mieszkańców[6].

Zabytki[edytuj]

W ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wpisane zostały następujące obiekty:[7]

  • drewniany dom nr 48 z częścią gospodarczą, 4 ćw. XIX w.
  • drewniany dom nr 67, 4 ćw. XIX w.
  • drewniany dom 91 z 1905 r.
  • drewniany dom nr 94 z lat 20 XX w.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Strona Internetowa Urzędu Gminy Hajnówka. Urząd Gminy Hajnówka. [dostęp 2013-09-13].
  2. Вялiкi гicтарычны атлас Беларусi Т.2, Mińsk 2013, s. 106.
  3. a b c Portret wsi Nowosady, Kurier Hajnowski, 4 kwietnia 2006, s. 6.
  4. Leszek Jańczuk. Chrześcijanie Wiary Ewangelicznej na Podlasiu w latach 1928-1953. „Studia Theologica Pentecostalia”. 1, s. 116-117, 2013. WSTS. ISSN 2300-729X. 
  5. a b Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 5, Województwo białostockie, 1924, s. 9.
  6. Statystyka ludności na 31 grudnia 2012 r.. Urząd Gminy Hajnówka. [dostęp 2013-09-15].
  7. Gmina Hajnówka Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Biała Podlaska: Gmina Hajnówka, 1998-1999, s. 45.

Linki zewnętrzne[edytuj]