Nowosiółki (powiat tomaszowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowosiółki
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat tomaszowski
Gmina Telatyn
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-652
Tablice rejestracyjne LTM
SIMC 0901625
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Nowosiółki
Nowosiółki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowosiółki
Nowosiółki
Ziemia 50°31′37,45″N 23°55′04,52″E/50,527069 23,917922
Widok w Nowosiółkach

Nowosiółki (także Pokropiwne[1]) – rozległa wieś na wschodzie Polski, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn, dzieląca się na kilka części (Nowosiółki-Osada, Nowosiółki-Kolonia, Majdan). Przez wieś przepływa rzeka Kmiczynka.

Wieś leży przy drodze nr 852.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zamojskiego.

Historia[edytuj]

Kościół[edytuj]

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej. Znajduje się w niej kościół (dawna cerkiew unicka, następnie prawosławna) wzniesiony około 1800 roku z fundacji Ludwika Rastawieckiego, którego ciało po śmierci w 1847 roku spoczeło w podziemiach cerkwi. W latach 1860-64 budynek świątyni został gruntownie wyremontowany przez Edwarda Rastawieckiego. Po roku 1870 świątynia została przejęta przez wyznawców prawosławia do roku 1919, kiedy to po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku, budynek został oddany w ręce kościoła rzymsko-katolickiego, jednakże ze względu na zawiłości historyczne kościół pozostawał zamknięty i opieczentowany, aż do roku 1938, kiedy to uroczyście erygowano parafię Przemienienia Pańskiego. Równocześnie w tym samym roku założono cmentarz grzebalny i ofiarowano na plebanię z fundacji 9 pułku piechoty legionów z Zamościa dawy budynek rządcówki znajdującej się nieopodal kościoła[1]. W okresie II wojny światowej dach budynku uległ całkowitemu zniszczeniu, a wnętrze doszczętnie spalono. Kościół ze względu na zniszczenia, przez lata pozostawał nieczynny. Remont budynku rozpoczął się w 1948 roku, wtedy to wyremontowano cześciowo dach, a w latach 1959-64 odrestaurowano wnętrze światyni.

Dwór[edytuj]

Nieopodal kościoła znajdował się folwark, który przez lata stanowił majątek rodzin Rostworowskich oraz Trębińskich. W okresie kiedy właścicielem majatku był Ludwik Rastawiecki, folwark przeszedł gruntowny remont. Wybudowany został wtedy murowany dwór w którym w 1804 roku urodził się Edward Rastawiecki. Po śmierci ojca Edward Rastawiecki sprzedał cały folwark Mieczysławowi Epstein. W późniejszym czasie folwark należał do Czesława Świeżawskiego. Ostatecznie całość folwarku wraz z dworem została spalona przez odddziały UPA w 1944 roku.

We wsi znajduę się zabytkowy prawosławny cmentarz[2].

W sąsiedztwie znajdują się Nowosiółki SHR – utworzone po wojnie z dawnych majątków dworskich, wchodzące w skład PGR Poturzyn (obok SHR Kościaszyn, SHR Suszów). Do lat 80. prężnie działające gospodarstwo zajmujące się uprawą zbóż, hodowlą bydła. Mieszkańców ok. 300, dawniej przedszkole, klub, sklep. Obecnie spółka pracownicza.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Ponorama Nowosiółek .jpg