Nowy Świętów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nowy Świętów
wieś
Ilustracja
Stacja kolejowa
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

nyski

Gmina

Głuchołazy

Wysokość

252–255 m n.p.m.

Liczba ludności (2016)

952[1]

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

48-340[2]

Tablice rejestracyjne

ONY

SIMC

0494781

Położenie na mapie gminy Głuchołazy
Mapa konturowa gminy Głuchołazy, u góry znajduje się punkt z opisem „Nowy Świętów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Nowy Świętów”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Nowy Świętów”
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa konturowa powiatu nyskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Nowy Świętów”
Ziemia50°22′25″N 17°21′36″E/50,373611 17,360000

Nowy Świętów (niem. Deutsch Wette[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Głuchołazy[4][5]. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na ziemi nyskiej. Położona jest na terenie Przedgórza Burgrabickiego, będącego częścią Przedgórza Paczkowskiego. Przepływa przez nią rzeka Biała Głuchołaska.

Częścią wsi jest Komorów[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 952 osoby[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 6 km od granicy z Czechami, na Przedgórzu Burgrabickim. Należy do Euroregionu Pradziad[6]. Przez granice administracyjne wsi przepływa rzeka Biała Głuchołaska. Leży na wysokości 252–255 m n.p.m. Wieś wielodrożnicowa.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

W Nowym Świętowie panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,0 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Nowego Świętowa wynoszą 602 mm. Dominują wiatry zachodnie[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś kolonizacyjna, wymieniona została po raz pierwszy w 1300 jako Swetow thewtonicalis[8]. Z drugiej połowy XIII wieku pochodzi kościół parafialny Chrystusa Króla[9].

W 1664 Nowy Świętów był własnością rodu Duchze. Po śmierci ostatniego męskiego przedstawiciela rodziny, Jana Pawła Duchze, jego córka Sabina Jadwiga wniosła majątek w wianie pułkownikowi Franciszkowi Józefowi von Maubeuge. Maubeugowie byli właścicielami wsi do 1945. W 1937 należała do Rosemarie, Hansa Helmutha i Petera Bonifatiusa von Maubeuge. Funkcje kuratora pełnił Helmuth von Maubeuge. Majątek liczył 226 ha[10].

W latach 1945–1950 Nowy Świętów należał do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dwór
Kościół par. pw. Chrystusa Króla

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[11]:

  • kościół par. pw. Chrystusa Króla, dawniej św. Małgorzaty, z końca XIII w., wzmiankowany po raz pierwszy w 1302 r. Przebudowany w 1419 r. Odbudowany po zniszczeniach wojny 30 letniej w 1638 r., został rozbudowany w 1938 r. Wieża pochodzi z 1719 r. Wystrój wnętrza jest barokowy.
  • dwór – pałac z XIX w.
  • spichrz, z XIX w., 1840 r., nie istnieje

inne obiekty:

  • pomnik upamiętniający śmierć milicjantki Alicji Zduńczyk (2.06.1926 – 05.08.1945), zamordowanej przez żołnierzy Armii Czerwonej, znajduje się przy szosie[12]
  • linia kolejowa z Nysy przez Nowy Świętów do Głuchołaz i Pokrzywnej (nr 333), którą wybudowano w 1875 roku i z Głuchołaz do Mikułowic (nr 343), a w 1876 powstało połączenie kolejowe Nowego Świętowa z Prudnikiem i Racławicami Śląskimi (nr 137). W XIX w. powstało też połączenie Nowy Świętów – Sławniowice, obecnie jest ono nieczynne.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Wieś ma charakter rolniczo-przemysłowy. Mieszkańcy to głównie pracownicy zakładów, rolnicy i emeryci. Wiejskie zakłady to: piekarnia, warsztat samochodowy, wytwórnia torebek papierowych, zakład produkujący palety do transportu. Funkcjonuje tu mała elektrownia wodna, jest poczta, stacja PKP i przystanek PKS. Działa jednostka OSP, KGW i Klub Sportowy Nowy Świętów. We wsi znajdują się trzy sklepy spożywczo-przemysłowe. Obiekty kulturalno-oświatowe to: szkoła podstawowa, przedszkole, świetlica i nowa biblioteka. Jest tu duży obiekt sportowy ze stadionem. Basen kąpielowy jest nieczynny i wymaga remontu.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez Nowy Świętów przebiega droga wojewódzka:

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Nowy Świętów
Linia nr 137 Katowice – Legnica (127,228 km)
BSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Nowy Las
odległość: 3,751 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 4,772 km
Linia nr 251 (D29-1971) Nowy Świętów – Sławniowice Nyskie (0,000 km)
BSicon KBHFl.svg
odległość: 3,056 km
Linia nr 297 Nowy Świętów – Głuchołazy Zdrój (0,000 km)
BSicon KBHFl.svg
odległość: 5,952 km

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych – Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. zły zapis daty dostępu
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  5. a b GUS. Rejestr TERYT.
  6. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-11-05].
  7. Klimat: Nowy Świętów: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-11-05].
  8. Nowy Świętów, glucholazy.pl [dostęp 2020-11-05] (pol.).
  9. kościół parafialny pw. Chrystusa Króla, Nowy Świętów – Zabytek.pl, zabytek.pl [dostęp 2020-11-05] (pol.).
  10. Nowy Świętów, www.palaceslaska.pl [dostęp 2020-11-05].
  11. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 61,62. [dostęp 2012-12-21].
  12. Krystyna Dubiel „Zapomniane mogiły” http://www.otonysa.pl/news.php?id=30573 [dostęp 2012-12-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]