Nowy cmentarz żydowski w Będzinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz żydowski od strony ul. Podzamcze
Macewy na zboczach Góry Zamkowej

Nowy cmentarz żydowski w Będziniekirkut w Będzinie położony na północnym zboczu Góry Zamkowej przy ul. Podzamcze.

W Będzinie istniały trzy cmentarze żydowskie, z których przetrwał jedynie kirkut na Górze Zamkowej, zwany nowym cmentarzem żydowskim. Powstał on w 1831[1] w związku z wybuchem w lipcu tegoż roku epidemii cholery w Będzinie, gdy stary kirkut na Zawalu okazał się za mały, by pomieścić wszystkie ciała. Grunt pod cmentarz zakupiono od mieszkańców miasta za 300 guldenów.

Na powierzchni 0,5 ha zachowało się ok. 250 całych macew oraz ok. 550 rozbitych lub mocno uszkodzonych[2]. Najstarszy nagrobek pochodzi z 1831 r. Na macewach zachowały się inskrypcje nagrobne w języku hebrajskim i jidysz. Obecnie teren cmentarza jest zaniedbany, porośnięty przez las. Pośrodku zachowały się także fundamenty ohelu, najprawdopodobniej rabina Barucha Hercygiera (według innej, niepewnej hipotezy rabina Jakuba Natana[3]) oraz pozostałości kamiennego muru ogrodzenia. Macewa Jakuba Natana (z wyrzeźbionym orłem Rzeczypospolitej) znajduje się dzisiaj w Muzeum Zagłębia w Będzinie.

Cmentarz był użytkowany do końca lat 70. XIX w. Podczas II wojny światowej został zdewastowany przez Niemców. Na teren cmentarza prowadzi odbudowana brama.


Macewa
Cmentarz żydowski w Będzinie1.jpg
Cmentarz żydowski w Będzinie14.jpg
Cmentarz żydowski w Będzinie22.jpg
Cmentarz żydowski w Będzinie34.jpg



Cmentarz żydowski w Będzinie31.jpg
Cmentarz żydowski w Będzinie18.jpg
Cmentarz żydowski w Będzinie5.jpg
Cmentarz żydowski w Będzinie37.jpg



10 kwietnia 2009 r. Będzin 395.jpg
10 kwietnia 2009 r. Będzin 476.jpg
10 kwietnia 2009 r. Będzin 414.jpg


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Burchard podaje datę powstania cmentarza jako XIX w.
  2. Burchard podaje liczbę zachowanych nagrobków jako około 300.
  3. Zob. serwis kirkuty.xip.pl.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 187.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]