Nurniczek ciemny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nurniczek ciemny
Ptychoramphus aleuticus[1]
(Pallas, 1811)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

siewkowe

Podrząd

mewowce

Rodzina

alki

Podrodzina

nurniczki

Rodzaj

Ptychoramphus
Brandt, 1837

Gatunek

nurniczek ciemny

Synonimy
  • Ptychoramphus aleutica (Pallas, 1811)[1]
  • Uria Aleutica Pallas, 1811[2]
Podgatunki
  • P. a. aleuticus (Pallas, 1811)
  • P. a. australis Van Rossem, 1939
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     występuje przez cały rok

     poza sezonem lęgowym

Nurniczek ciemny[4] (Ptychoramphus aleuticus) – gatunek średniej wielkości ptaka morskiego z rodziny alk (Alcidae). Bliski zagrożenia wyginięciem.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to jedyny przedstawiciel rodzaju Ptychoramphus[4][5]. Wyróżnia się dwa podgatunki – nominatywny i P. a. australis[2][5].

Występowanie i biotop[edytuj | edytuj kod]

Występuje w pasie północno-zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej (od Aleutów, przez wybrzeże Alaski, do meksykańskiej Kalifornii Dolnej)[6]. Pozostaje w pobliżu terenów lęgowych przez cały rok – gniazduje w koloniach m.in. na Wyspach Farallońskich[6].

Poszczególne podgatunki zamieszkują:

  • P. a. aleuticus – Aleuty i południowa Alaska do północnej Kalifornii Dolnej (Meksyk)
  • P. a. australis – południowa Kalifornia Dolna (Meksyk)

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała około 23 cm[6]. Krępa budowa ciała, dziób krótki, prosty z białą plamką u podstawy[6]. Upierzenie szare z białym spodem[6]. Młode ptaki mają czarne dzioby i ciemną tęczówkę[6]. Brak dymorfizmu płciowego[6].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Ptak osiadły – pozostaje w okolicach wybrzeży (nie podejmuje wędrówek przez Ocean Spokojny)[6].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Pokarm stanowią ryby i skorupiaki[6].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Pisklę nurniczka ciemnego (Wyspy Farallońskie)

Samica składa 1 białe jajo w podziemnej norze lub w gnieździe zakładanym wśród skał[6]. Termin sezonu lęgowego zależy od szerokości geograficznej miejsca gniazdowania (marzec–lipiec)[6]. Kolonia lęgowa nurniczków ciemnych zwraca uwagę drapieżników, takich jak mewy, co powoduje straty wśród jaj i piskląt[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody nurniczek ciemny od 2015 roku klasyfikowany jest jako gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened); wcześniej, od 1988 roku uznawano go za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). W 1996 roku szacowano liczebność populacji na około 3,6 miliona dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Ptychoramphus aleuticus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Cassin's Auklet (Ptychoramphus aleuticus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
  3. a b Ptychoramphus aleuticus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Aethiinae Anonymous, 1908 (1840) - nurniczki (Wersja: 2015-10-31). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-06-16].
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Noddies, gulls, terns, skimmers, skuas, auks (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-06-20].
  6. a b c d e f g h i j k l David Alderton, Encyklopedia ptaków świata, Warszawa: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 37, ISBN 978-83-8172-650-4 (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]