Ołownica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ołownica
Ilustracja
Plumbago auriculata
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

goździkopodobne

Rząd

goździkowce

Rodzina

ołownicowate

Rodzaj

ołownica

Nazwa systematyczna
Plumbago Linnaeus
Sp. Pl. 151. 1 Mai 1753[3]
Typ nomenklatoryczny

P. europaea Linnaeus[3]

Synonimy
  • Thela Loureiro.[4]
Plumbago europaea
Plumbago zeylanica

Ołownica[5], ołownik[6] (Plumbago) – rodzaj roślin z rodziny ołownicowatych (Plumbaginaceae). Obejmuje od ok. 12[7] do ok. 17 gatunków[4]. Występują na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej i subtropikalnej[7][4]. Rosną zwykle na obszarach suchych i skalistych[8].

Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne, szczególnie popularna jest ołownica uszkowata[8], jednak na obszarach występowania przymrozków rośliny z tego rodzaju wymagają uprawy w szklarniach[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Byliny i półkrzewy o pędach wzniesionych, płożących się lub wspinających[7], osiągające do 3 m wysokości[8].
Liście
Ułożone naprzemianlegle[6], siedzące lub krótkogonkowe o blaszce eliptycznej do łopatkowatej, u nasady zwężonej, całobrzegiej, na szczycie tępej lub zaostrzonej[7], u nasady z zaokrąglonymi przylistkami[8].
Kwiaty
Zebrane w groniastych lub wiechowatych kwiatostanach, a ponieważ szypuły i szypułki kwiatowe są krótkie – kwiatostany są nieco kłosokształtne. Kielich trwały, rurkowaty, 5-kanciasty, na końcu z ząbkami trójkątnymi. Korona z płatkami w dole rurkowato zrośniętymi i rozpostartymi końcami. Płatki koloru białego, niebieskiego i czerwonego[6]. Pręcików jest 5 i mają one długość rurki korony. Zalążnia jest elipsoidalna, jajowata do gruszkowatej, z pojedynczą szyjką słupka na końcu z 5 znamionami[7].
Owoce
Torebki z długimi dzióbkami[7] zawierające pojedyncze nasiono[8].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj z rodziny ołownicowatych (Plumbaginaceae) należącej do rzędu goździkowców reprezentującego dwuliścienne właściwe[2]. W obrębie rodziny rodzaj należy do podrodziny Plumbaginoideae[9].

Lista gatunków (taksony o nazwach zweryfikowanych)[10]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-12-08] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-12-08].
  4. a b c Plumbago (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-08].
  5. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  6. a b c d Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, s. 690-691, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  7. a b c d e f Alan R. Smith: Plumbago Linnaeus. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-08].
  8. a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. I. Trees and shrubs. London: Macmillan, 1988, s. 93. ISBN 0-333-73003-8.
  9. Genus: Plumbago L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-12-08].
  10. Plumbago. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2016-08-23].