Ożarów Mazowiecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Ożarów Mazowiecki (ujednoznacznienie).
Ożarów Mazowiecki
Sanktuarium Bożego Miłosierdzia (po prawej), w głębi 4-gwiazdkowy Hotel Mazurkas
Sanktuarium Bożego Miłosierdzia (po prawej), w głębi 4-gwiazdkowy Hotel Mazurkas
Herb Flaga
Herb Ożarowa Mazowieckiego Flaga Ożarowa Mazowieckiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Ożarów Mazowiecki
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1967
Burmistrz Paweł Kanclerz
Powierzchnia 8,00 km²
Populacja (31.12.2016)
• liczba ludności
• gęstość

11 139[1]
1 392,4 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 22
Kod pocztowy 05-850
Tablice rejestracyjne WZ
Położenie na mapie gminy Ożarów Mazowiecki
Mapa lokalizacyjna gminy Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki
Położenie na mapie powiatu warszawskiego zachodniego
Mapa lokalizacyjna powiatu warszawskiego zachodniego
Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ożarów Mazowiecki
Ożarów Mazowiecki
Ziemia52°12′30″N 20°47′37″E/52,208333 20,793611
TERC
(TERYT)
1432064
SIMC 0921415
Urząd miejski
ul. Kolejowa 2
05-850 Ożarów Mazowiecki
Strona internetowa
BIP

Ożarów Mazowiecki (do 31 grudnia 1966 Ożarów-Franciszków[2]) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w aglomeracji warszawskiej, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ożarów Mazowiecki. Miasto położone jest na Równinie Łowicko-Błońskiej nad Kanałem Ożarowskim.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. 1 stycznia 2006 do Ożarowa Mazowieckiego została przeniesiona z Warszawy siedziba powiatu warszawskiego zachodniego.

Według danych z 31 grudnia 2016 miasto liczy 11 139 mieszkańców.

Wieś królewska Ożarowo położona była w 1580 w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[3].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Do Ożarowa Mazowieckiego można dojechać autobusami z Warszawy (pętla Cmentarz Wolski), liniami strefowymi (podmiejskimi) 713 (przez Mory), 743 (przez Macierzysz) i autobusami PKS Grodzisk Mazowiecki (kierunek Błonie i Sochaczew). Od 3 lutego 2012 do miasta dojeżdża także weekendowa linia nocna N52, o tej samej trasie, co autobus dzienny[4]. OM ma także stację kolejową obsługiwaną przez Koleje Mazowieckie. Przebiega przez nią linia kolejowa nr 3 : Warszawa ZachodniaFrankfurt nad Odrą.

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Nr drogi Przebieg
DK92-PL.svg RzepinPoznań – Ożarów – Warszawa
DW701-PL.svg JózefówDomaniewŻbikówDuchnice – Ożarów – Strzykuły
DW718-PL.svg BorzęcinOłtarzewPruszków
DW735-PL.svg Ożarów (Droga nr 92 – ul. Kolejowa)

Ok. 12 km na północny wschód od miasta znajduje się prywatne, śmigłowcowe lądowisko Mościska K-EX.

Demografia[5][edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Położenie na mapie gminy i powiatu
Starostwo powiatu w budynkach fabryki kabli
Ulica Poznańska będąca fragmentem drogi krajowej nr 92, dawniej nr 2
Kanał Ożarowski w Parku Towarzystwa Miłośników Ołtarzewa
Wystawa uliczna "Dawny Ożarów Mazowiecki na fotografii"
Cmentarz wojenny z okresu II wojny światowej

Osadnictwo na terenie dzisiejszego Ożarowa Mazowieckiego może sięgać IX wieku p.n.e. Osiedlano się tutaj ze względu na bardzo wysokiej jakości glebyczarne ziemie, które sprzyjały rozwijaniu rolnictwa. Pierwsze zapisy dotyczące terenów obecnego Ożarowa Mazowieckiego pochodzą z czasów Kazimierza Wielkiego i są datowane na 1342. Nazwa wsi Pożarowy pojawia się ok. 1414 i 1440, wiadomo że 1475 była to wieś książęca. W 1530 Pożarowy należały do starostwa warszawskiego. W XVI i XVII w. Pożarowy były jedną z większych wsi w dzisiejszym powiecie warszawskim zachodnim, od 1619 stanowiły dożywotnią dzierżawę Zofii Warszyckiej, wojewodziny podlaskiej. Od końca XVI w. zaczęto używać nazwy Ożarów. Wojny szwedzkie całkowicie zniszczyły wieś. Spis w 1827 odnotowywał istnienie 32 domostw zasiedlonych przez 257 mieszkańców. W 1864 ukaz carski przekazał część tutejszej ziemi chłopstwu, piętnaście lat później folwark w Ożarowie został wydzielony z dóbr Borzęcin. Z zapisów wynika, że stanowił on 1100 mórg, z czego sama osada 138 mórg.

W 1901 we wschodniej części wsi Franciszków z funduszy przemysłowca Kazimierza Ansgarego Kamińskiego powstała huta szkła. Od 1903 na linii kolei warszawsko-kaliskiej powstał przystanek pasażerski Franciszków. W 1906 w sąsiednim Ołtarzewie postało Towarzystwo Przyjaciół Ołtarzewa, którego zadaniem był rozwój wsi. Rokiem przełomowym dla osady był 1911, kiedy to powstała spółka akcyjna „Miasto Ogród”, której zadaniem była budowa kolonii domów jednorodzinnych. Warszawski prawnik i publicysta Wincenty Majewski (1841–1930) na 33 hektarach ziemi (ok. 60 mórg) nakazał parcelację gruntu na 142 działki budowlane z szachownicowym układem ulic. Ulice te obsadzono drzewami owocowymi, których plony sprzedawano, a uzyskane fundusze przeznaczano na meliorację okolicy i inwestycje komunalne. W 1926 Wincenty Majewski zainicjował powstanie Towarzystwa Przyjaciół Ożarowa, które przejęło spółkę „Miasto Ogród”. Mniej więcej w tym czasie rozpoczęto regulację niewielkiej strugi Ożarówki i ok. 1930 między Macierzyszem a Ołtarzewem powstał Kanał Ożarowski. Na 1927 datuje się przybycie do Ożarowa Pallotynów, którzy otrzymali w darze dwór Kasprzyckich i przebudowali go na kaplicę. Była to filia kościoła parafialnego w Żbikowie. W 1929 powstała fabryka kabli pod nazwą „Polskie Fabryki Kabli i Walcownie Miedzi Sp. Akc”. W 1930 w Kcyni zmarł Wincenty Majewski. W 1932 została wybudowana pierwsza szkoła powszechna, dobra Zientarówka poddano parcelacji. W 1939 arcybiskup Stanisław Gall erygował parafię Ożarów z siedzibą w Ołtarzewie.

Podczas wojny obronnej we wrześniu 1939 na zachód od Ołtarzewa miała miejsce bitwa Armii Łódź i Armii Poznań z nacierającymi wojskami niemieckimi, zginęło ok. 1000 żołnierzy, w tym Stanisław Klimek, Artur Radziwiłł[6] i trudna do określenia liczba cywili m.in. Marian Buczek.

W 1944, po upadku powstania warszawskiego, Niemcy zorganizowali w Ożarowie dwa obozy przejściowe dla ludności cywilnej: w hucie szkła (filia Dulagu 121 Pruszków) i w fabryce kabli[7]. W fabryce kabli przebywało jednorazowo ok. 6 tys. osób[7].

3 października 1944 roku w dworku Reicherów w Ożarowie (znajdującym się w rejonie skrzyżowania dzisiejszych ulic Poniatowskiego i Obrońców Warszawy) podpisano kapitulację powstania warszawskiego.

W 1945 roku miejscowość liczyła 2750 mieszkańców. W 1952 nastąpiła elektryfikacja linii kolejowej. 1 stycznia 1957 Ożarów-Franciszków otrzymał status osiedla miejskiego[8]. W 1961 do Ożarowa-Franciszkowa przyłączono Ołtarzew, osiedle miało powierzchnię 10,19 km² i zamieszkiwane było przez 5752 mieszkańców[9]. Wraz z nadaniem praw miejskich 1 stycznia 1967 zmieniono nazwę, do nazwy Ożarów dodano człon Mazowiecki[10]. W skład miasta nie weszła część Ożarowa położona bliżej Warszawy, aby uniknąć pomyłek zaczęto ją nazywać Ożarów-Wieś (obecnie część miasta). W roku 1968 oddano do użytku pierwszy pawilon handlowy. W 1978 Fabryka Kabli podpisała umowę kapitałową z francuską firmą SAT/SERETE i rozpoczęła produkcję kabli telekomunikacyjnych. W najlepszym okresie fabryka zatrudniała prawie 1800 pracowników[11]. W 1980 miało miejsce uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę kościoła pw. Miłosierdzia Bożego i Najświętszej Marii Panny Matki Emanuela (od 6 czerwca 1997 jest to Sanktuarium Bożego Miłosierdzia). Od 1985 działał w Ożarowie Uniwersytet Ludowy, pallotyńskie Wyższe Seminarium Duchowne w Ołtarzewie obecnie leży w granicach miasta Ożarów Mazowiecki. W 1989 zatwierdzono obowiązujący herb miasta.

19 lutego 2003, po 306 dniach protestu pracowników zlikwidowano Fabrykę Kabli. Na jej terenie znajduje się obecnie specjalna strefa ekonomiczna EURO-PARK WISŁOSAN[12], od 2006 w obiektach administracyjnych znajduje się m.in. siedziba starostwa powiatu warszawskiego zachodniego[13][14]. W ramach SSE funkcjonują firmy: WB Elekronics, Vigo System, Panattoni Park Ożarów II[15] oraz ZFP INWESTYCJE sp. z o.o.[16] W Ożarowie Mazowieckim ma swoje biuro i bazę sprzętu firma Keller Polska Sp. z o.o.[17] W samym centrum miasta mieści się centrum konferencyjne i hotel MCC Mazurkas[18]. Z dniem 1 stycznia 2014 w granice Ożarowa Mazowieckiego włączono sołectwo Ożarów-Wieś[19].

Władze miasta i gminy[edytuj | edytuj kod]

  • Burmistrz:
    • Lech Isakiewicz 1990-1998
    • Mieczysław Wójcik 1998-2002
    • Kazimierz Stachurski 2002-2010
    • Paweł Kanclerz od 2010
  • Przewodniczący Rady Miasta:
    • Tadeusz Pancześnik 1990-1998
    • Stanisława Milej-Misztal 1998-2006
    • Roman Jasiński 2006-2009
    • Blanka Jabłońska od 2009

Osiedla w mieście Ożarów Mazowiecki[edytuj | edytuj kod]

  • Osiedle RSM Bloki
  • Osiedle Franciszków
  • Osiedle Kabel
  • Osiedle Mickiewicza
  • Osiedle Ołtarzew
  • Osiedle Zientarówka

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W Ożarowie Mazowieckim działa:

Siedem przedszkoli

  • Przedszkole Publiczne Nr 1 z oddziałami integracyjnymi
  • Filia Przedszkola Nr 1
  • Przedszkole Publiczne Nr 2
  • Publiczne Przedszkole „Akademia Pod Modrzewiem”
  • Przedszkole Bajlandia
  • Przedszkole Szczęśliwa Gwiazdeczka
  • Przedszkole Niepubliczne Sióstr Urszulanek SJK

Trzy szkoły podstawowe:

  • Szkoła Podstawowa Nr 1 w Ożarowie Mazowieckim im. Janusza Kusocińskiego
  • Szkoła Podstawowa Nr 2 w Ożarowie Mazowieckim im. Obrońców Warszawy
  • Szkoła Podstawowa im. Wincentego Pallottiego

Dwie szkoły średnie:

  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Tony Halika
  • Gimnazjum im. Bohaterów Powstania Warszawskiego

Dwie uczelnie:

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W Ożarowie Mazowieckim działa Dom Kultury „Uśmiech”.

Zespoły muzyczne w Ożarowie Mazowieckim:

Biblioteka Publiczna z dwiema filiami: w Józefowie i Święcicach[20]

Scena Ołtarzew[21]

Centrum Inicjatyw Społecznych „Przy Parku”[22]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Ożarowa Mazowieckiego w 2014 roku[1].

Piramida wieku Ozarow Mazowiecki.png

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Ożarowie Mazowieckim mieści się Klub Sportowy Ożarowianka-Ożarów Mazowiecki, w którym oprócz sekcji piłkarskiej (występującej w IV lidze piłki nożnej), są również sekcje ping-ponga i łucznictwa oraz lekkoatletyki[23].

W Ożarowie Mazowieckim znajduje się również siedziba klubu UKS Ołtarzew. Klub ma sekcję piłkarską, siatkarską oraz szachową[24].

7 listopada 2002 została oddana do użytku pływalnia miejska. Zespół kąpielowy tworzą: basen sportowy 25 x 12,5m, basen do nauki pływania 12,5 x 6m, zespół basenów rekreacyjnych wyposażonych w prądy wodne, gejzery, bicze wodne, ławki napowietrzające, oraz sauna. Dodatkową atrakcją jest rynna wodna[25]. Od 16 lutego 2004 na basenie rozpoczęła swoją działalność sekcja pływacka. Pływalnia Miejska – GOSiR – często bywa gospodarzem zawodów pływackich o zasięgu krajowym.

Media w mieście[edytuj | edytuj kod]

  • Informator Ożarowski[26]
  • Misericordia[27]
  • Portalik ożarowski[28]
  • Stansat[29]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Kościół rzymskokatolicki[edytuj | edytuj kod]

Świadkowie Jehowy[edytuj | edytuj kod]

  • Zbór „Ożarów Mazowiecki”[30].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Nagroda Honorowa FELICJA[edytuj | edytuj kod]

Nagroda honorowa Felicja przyznawana jest osobom i instytucjom zasłużonym dla rozwoju Miasta i Gminy Ożarów Mazowiecki.

Została ustanowiona uchwałą Nr 48/03 Rady Miejskiej z dnia 3 kwietnia 2003.

Nagroda ma formę statuetki, nawiązującej do herbu Miasta i Gminy, przedstawiającej czterolistną koniczynę na kamiennym cokole. Przyznawana jest corocznie w kategorii Osoba oraz Instytucja.

Rok Laureat
2003 Tadeusz Karaś
I Oddział Banku Ochrony Środowiska w Warszawie
2004 Janusz Orsik
Zarząd i Członkowie Miejsko-Gminnego Związku OSP
2005 Ksiądz Zygmunt Rutkowski

Ksiądz Stanisław Martuszewski

Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego Księży Pallotynów w Ołtarzewie

Zgromadzenie Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego

2006 Izabela i Grzegorz Ambroziak
Spółdzielnia Mieszkaniowa "Ożarów"
2007 Tadeusz Staniszewski
Warszawski Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy S.A. w Broniszach
2008 Zofia i Zbigniew Wójcikowie
Peri Polska Sp. z o.o.
2009 ks. Edward Sobieraj
Bejo Zaden Polska Sp. z o.o.
2010 Andrzej Bartkowski
Towarzystwo Miłośników Ołtarzewa
2011 Stefan Lewandowski
Stowarzyszenie Wspierania Rozwoju i Edukacji Dzieci Wiejskich
2012 Lucyna Bielecka
Chór Kameralny Ab Imo Pectore
2013 Stanisława Milej – Misztal
VIGO System S.A.
2014 Kazimierz Kuśmierczyk
Klub Sportowy "Ożarowianka"
2015 Agnieszka Przybyszewska
Koło Gospodyń Wiejskich w Święcicach
2016 ks. Stanisław Drajczyk
Pallotyńskie Nutki
2017 Marek Pytkowski
Zespół Ludowy „Ożarowiacy”

Związani z Ożarowem[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W Ożarowie Mazowieckim ma siedzibę produkująca m.in. detektory podczerwieni firma Vigo System SA, której produkt zainstalowano w łaziku marsjańskim Curiosity[32].
  • Ożarowską firmą dostarczającą wysoko zaawansowane technologicznie produkty dla Sił Zbrojnych RP i innych sił zbrojnych członków NATO jest WB Electronics.
  • W Ożarowie Mazowieckim rozgrywa się akcja nakręconego w 1999 serialu telewizyjnego Ja, Malinowski.
  • Akcja książki „Na pokuszenie” PM Nowaka w dużej mierze rozgrywa się w Ożarowie Mazowieckim[33].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b [1], w oparciu o dane GUS.
  2. Dz.U. z 1966 r. Nr 52, poz. 318
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 270.
  4. ZTM Warszawa – informacje – Uruchomienie linii nocnej N52 do Ożarowa Mazowieckiego.
  5. UMiG Ożarów Mazowiecki – Dane statystyczne – ludność za lata 2009-2011. [dostęp 7.08.2012].
  6. Szkolnastrona.pl, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Obrońców Warszawy - Radziwiłł Artur, sp2ozarowmaz.szkolnastrona.pl [dostęp 2018-02-07] (pol.).
  7. a b Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939–1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 378. ISBN 83-01-00065-1.
  8. Dz.U. z 1956 r. Nr 58, poz. 277
  9. Miasta Polskie w Tysiącleciu, Wyd. Ossolineum Wrocław 1965, tom II s. 496
  10. Dz.U. z 1966 r. Nr 52, poz. 318
  11. "Stracone szanse?" -"Przegląd" nr 21 z 2016 r., str. 10
  12. Rozporządzenie RM z dnia 8 kwietnia 2003
  13. Piotr Bielawski Ożarów Mazowiecki, plan miasta z przewodnikiem turystycznym, Agencja Regraf Warszawa 2006
  14. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ożarów Mazowiecki s. 15
  15. Panattoni Park Ożarów II, www.panattonieurope.com [dostęp 2018-02-23] (pol.).
  16. Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie tarnobrzeskiej specjalnej strefy ekonomicznej, www.premier.gov.pl [dostęp 2018-02-23] (pol.).
  17. Super User, Ożarów Mazowiecki - Keller Polska Sp. z o.o., www.keller.com.pl [dostęp 2018-02-24] (pol.).
  18. Centrum konferencyjne MCC Mazurkas Conference Centre & Hotel****, Centrum konferencyjne MCC Mazurkas Conference Centre & Hotel**** [dostęp 2018-02-24] (pol.).
  19. "Ożarów i Nieporęt nieco większe" Życie Warszawy 28 grudnia 2014
  20. Strona Główna, www.biblioteka.ozarow-mazowiecki.pl [dostęp 2018-02-09] (pol.).
  21. O nas – Scena Ołtarzew, scenaoltarzew.pl [dostęp 2018-02-09] (pol.).
  22. Centrum Inicjatyw Społecznych "Przy Parku" » O nas, Centrum Inicjatyw Społecznych "Przy Parku" [dostęp 2018-02-14].
  23. Strona klubu (pol.). [dostęp 2014-07-31].
  24. Strona Klubu. [dostęp 11.03.2016].
  25. Pływalnia miejska. „Informator Ożarowski”. 12 (99), grudzień 2002. 
  26. Informator Ożarowski [dostęp 2018-02-13] (pol.).
  27. Super User, Gazetka Misericordia - archiwum, www.sanktuariummilosierdzia.pl [dostęp 2018-02-13] (pol.).
  28. Ożarów Mazowiecki Gospodarczo Społeczny Portalik Sympatyków Miasta i Gminy Ozarow Maz., www.ozarow.maz.pl [dostęp 2018-02-13].
  29. STANSAT - Internet, Telewizja cyfrowa, HD, Telefon, stansat.pl [dostęp 2018-02-13].
  30. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org); 2016-10-21]
  31. Ewa Ornacka, Piotr Pytlakowski: Nowy alfabet mafii. Najnowsze losy polskiej przestępczości zorganizowanej. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2013, s. 93-109. ISBN 978-83-7818-440-9.
  32. Sonda Curiosity wylądowała na Marsie. [dostęp 7.08.2012].
  33. Opis książki „Na pokuszenie” na portalu biblionetka.pl. [dostęp 11.04.2014].