Obłoki srebrzyste

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Obłoki srebrzyste nad torfowiskiem Kuresoo w Estonii.
Obłoki srebrzyste nad jez. Saimaa w Finlandii.
obłoki srebrzyste z nad Polski

Obłoki srebrzyste (ang. noctilucent clouds – NLC) – polarne chmury mezosferyczne, są rzadko obserwowanymi chmurami widzianymi w półzmroku przy zmierzchu lub świcie, kiedy słońce jest 6-16 stopni poniżej horyzontu. Najczęściej obserwowane są w pasie pomiędzy 50° i 70° (północnej i południowej szerokości geograficznej). Obłoki srebrzyste są najwyższymi chmurami obserwowanymi z Ziemi, znajdują się w mezosferze około 75–85 km ponad powierzchnią ziemi.

Obłoki srebrzyste są najczęściej obserwowane późną wiosną i latem. Na półkuli północnej najlepszy okres do ich obserwacji zaczyna się w połowie maja i trwa do końca sierpnia[1].

Historia obserwacji[edytuj | edytuj kod]

Odkrył je Witold Ceraski, rosyjski astronom polskiego pochodzenia, 13 czerwca 1885 roku[2], dwa lata po wybuchu wulkanu Krakatau, z którym je początkowo wiązano. Jednak z biegiem czasu obserwacje obłoków srebrzystych nie stawały się rzadsze, ale coraz częstsze.

12 czerwca 1975 załoga stacji kosmicznej Salut 4, Piotr Klimuk i Witalij Siewastjanow, obserwowała srebrzyste obłoki.

W dniu 25 kwietnia 2007, w celu zbadania zmienności tych chmur i ich ewentualnego związku z globalnymi zmianami klimatu, wystrzelony został Satelita AIM (Aeronomy of Ice in the Mesosphere). Misja była początkowo planowana na dwa lata, jednak została później przedłużona do 2012 roku[3].

Skład[edytuj | edytuj kod]

Badania sugerują, że obłoki złożone są z mikroskopijnych kryształków lodu[4]. Nie jest pewne, w jaki sposób para wodna pojawia się w tak wysokich częściach atmosfery. Rozważane wyjaśnienia wskazują m.in. na upadki meteorów[5]; zaobserwowano również powstawanie takich obłoków po startach rakiet i wahadłowców kosmicznych, ponieważ gazy wylotowe silników używanych w czasie przelotu na tej wysokości składają się w zdecydowanej części z pary wodnej[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Noctilucent Cloud Season Begins. NASA, 2011-07-06. [dostęp 2011-08-02].
  2. Piotr Klimuk: Szturm na nieważkość. Z kroniki kosmicznej. Warszawa: Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, 1983, s. 207. ISBN 83-83-05-11222-5.
  3. AIM Satellite Mission. [dostęp 2011-08-02].
  4. About Noctilucent clouds - Polar Mesospheric Clouds, www.atoptics.co.uk [dostęp 2019-06-11].
  5. Appearance of night-shining clouds has increased, ScienceDaily [dostęp 2019-06-11] (ang.).
  6. Study Finds Space Shuttle Exhaust Creates Night-Shining Clouds, NASA, 3 czerwca 2003 [dostęp 2019-06-11] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]