Obiekty sakralne w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Obiekty sakralne w Toruniu – kościoły i kaplice różnych wyznań w Toruniu.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu znajduje się 25 kościołów rzymskokatolickich, z czego 4 pochodzą z czasów średniowiecznych (kolejnych 6 średniowiecznych kościołów już nie istnieje), 1 pochodzi z XVII wieku, 1 – z XVIII wieku, 2 – z XIX wieku, pozostałych 17 zostało zbudowanych (bądź budowa została rozpoczęta) w XX wieku. 21 z nich to kościoły parafialne.

Prócz kościołów rzymskokatolickich w Toruniu istnieje ponad 10 parafii i zborów innych wyznań, w tym 7 – protestanckich. Najstarszymi z nich są Kaplica ewangelicko-augsburska z 1846 roku oraz Kościół św. Szczepana z 1907 roku należące do miejscowej parafii ewangelicko-augsburskiej. Większość toruńskich kościołów protestanckich należy do Toruńskiego Przymierza Protestanckiego. W mieście działa również 8 zborów Świadków Jehowy posiadających dwie Sale Królestwa[1].

Statystyka[edytuj | edytuj kod]

Kościoły w Toruniu na przestrzeni dziejów[2]:

Kościoły rzymskokatolickie[edytuj | edytuj kod]

Poniższa lista zawiera wykaz obecnie istniejących kościołów rzymskokatolickich znajdujących się na terenie Torunia.

Państwo Krzyżackie (1228-1454)[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Zakon Adres Dzielnica Zdjęcie Zabytek
1. Kościół św. św. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty XIII w. parafialny, bazylika mniejsza od 1935, katedra od 1992 W latach 1530-1583 służyłprotestantom, a przez następne 13 lat użytkowany był wspólnie przez katolików i protestantów. W 1596 kościół przejmują jezuici i w ich posiadaniu świątynia jest do 1772, kiedy to gospodarzem świątyni stają się księża diecezjalni. ul. Żeglarska 16 Zespół Staromiejski Dzielnica staromiejska w Toruniu jpg.DSCN7296ps.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
2. Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny XIII w. parafialny, sanktuarium Pierwotnie franciszkański, w latach 1557-1724 w rękach protestantów, w latach 1724-1821 bernardynów, od 1830 parafialny. ul. Panny Marii 2 Zespół Staromiejski Toruń, kościół NMP (widok z wieży ratuszowej).JPG
Obiekt zabytkowy znak.svg
3. Kościół św. Jakuba Apostoła ok. 1309 parafialny Od 1345 pod patronatem cysterek, następnie benedyktynek, w latach 1557-1667 służył protestantom, po czym ponownie należał do benedyktynek, od 1832 roku parafialny. Rynek Nowomiejski 6 Zespół Staromiejski Kościół św. Jakuba, Toruń.JPG
Obiekt zabytkowy znak.svg
4. Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego 1321 parafialny - ul. Turystyczna 43 Kaszczorek Kaszczorek kościół.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg

Królestwo Polskie (1454-1793)[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Zakon Adres Dzielnica Zdjęcie Zabytek
1. Kościół św. św. Apostołów Piotra i Pawła 1644, parafia 1813 parafialny, sanktuarium franciszkanie ul. Poznańska 49 Podgórz Toruń, kościół pw śś. Piotra i Pawła, Podgórz, ul. Poznańska 49 (1) (OLA Z.).JPG
Obiekt zabytkowy znak.svg
2. Kościół św. Ducha 1756 od 1945 akademicki, pierwotnie luterański od 1945 jezuici Rynek Staromiejski Zespół Staromiejski Toruń, Kościół Św. Ducha.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg

Królestwo Prus (1815-1920)[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Zakon Adres Dzielnica Zdjęcie Zabytek
1. Kaplica św. Barbary kaplica 1299, 1475, 1840 filialna - ul. Przysiecka Barbarka Kaplica pw. św. Barbary w Toruniu.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
2. Kościół św. Katarzyny 1897 garnizonowy, pierwotnie ewangelicki - pl. św. Katarzyny Stare Miasto Toruń, kościół garnizonowy św. Katarzyny.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
3. Kościół Matki Boskiej Zwycięskiej 1907, parafia 1971 parafialny, pierwotnie ewangelicki - ul. Podgórna 76 Mokre Toruń, zespół kościoła poewangelickiego św. Jerzego, ul. Podgórna 74,76(Ola Z.).JPG
Obiekt zabytkowy znak.svg
4. Kościół Opatrzności Bożej 1909, parafia 1946 parafialny, pierwotnie ewangelicki - ul. Okólna 178 Rudak Torun kosciol Opatrznosci Bozej.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg

II Rzeczpospolita (1920-1939)[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Zakon Adres Dzielnica Zdjęcie Zabytek
1. Kościół Chrystusa Króla 1929 (1926) parafialny - ul. Bażyńskich 19 Mokre Torun Chrystusa Krola 1.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg

Okres PRL (1945-1989)[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Zakon Adres Dzielnica Zdjęcie Zabytek
1. Kościół św. Józefa 1950 parafialny, sanktuarium redemptoryści ul. św. Józefa 23/35 Bielany Kościół św. Józefa w Toruniu.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
2. Kościół św. Michała Archanioła i bł. ks. Bronisława Markiewicza 1976 parafialny michalici ul. Rybaki 59 Rybaki Kościół św. Michała Archanioła i bł. Ks. Bronisława Markiewicza w Toruniu (1).jpg
3. Kościół św. Maksymiliana Marii Kolbego 1980 parafialny - ul. kard. Stefana Wyszyńskiego 7/9 Na Skarpie Torun Maximilian Kolbe church.jpg
4. Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny 1982 parafialny - ul. Powstańców Śląskich 7 Stawki Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Toruniu.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
5. Kościół Matki Bożej Królowej Polski 1982 parafialny - ul. Rydygiera 21 Rubinkowo I Torun kosciol MBKP 03.jpg
6. Kościół Matki Bożej Łaskawej 1984 parafialny - ul. Włocławska 256 Czerniewice Kościół w Czerniewicach.JPG
7. Kościół Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa 1987 parafialny - ul. Niesiołowskiego 21 Rubinkowo II Kościół Bożego Ciała w Toruniu3.jpg
8. Kościół św. Antoniego 1937/1988 parafialny - ul. św. Antoniego 4 Wrzosy Kościół św. Antoniego w Toruniu.jpg

Po 1989 roku[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Zakon Adres Dzielnica Zdjęcie
1. Kościół Miłosierdzia Bożego i św. siostry Faustyny 1990 parafialny, sanktuarium - ul. św. Siostry Faustyny 7 Koniuchy Torun kosciol sw Faustyny.jpg
2. Kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy 1995 parafialny - ul. Szczecińska 38 Bielawy Kościół parafialny pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Toruniu.jpg
3. Kościół Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej 1996 parafialny paulini ul. Konstytucji 3 Maja 3c Na Skarpie Kościół Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej w Toruniu,widok ogólny,2017.jpg
4. Kościół bł. Marii Karłowskiej 1999 parafialny - ul. Konstytucji 3 Maja 52-60 Na Skarpie Budowa kościoła pw. bł. Marii Karłowskiej w Toruniu2015.jpg
5. Kościół bł. ks. Stefana Wincentego Frelichowskiego 1999 parafialny - ul. Szubińska 4 Glinki Kościół bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu.jpg
6. Kościół Maryi Gwiazdy Nowej Ewangelizacji i św. Jana Pawła II 2016 nieparafialny, sanktuarium redemptoryści ul. Droga Starotoruńska Starotoruńskie Kościół w Toruniu.jpg

Kościoły protestanckie i starokatolickie[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Wyznanie Adres Dzielnica Zdjęcie Zabytek
1. Kościół św. Szczepana 1904 - ewangelicko-augsburski (parafia zał. 1921), pierwotnie ewangelicko-reformowany (kalwiński) ul. Wały gen. Sikorskiego Zespół Staromiejski Kościół św. Szczepana, Toruń.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
2. Kaplica ewangelicko-augsburska 1846 ewangelicko-augsburski (parafia j.w.), pierwotnie ewangelicko-luterańska (staroluterańska) ul. Strumykowa 8 Zespół Staromiejski Toruń, kapl. ewang.-augsb..jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
3. Zbór Ewangelicznych Chrześcijan 1979 - ewangelicznych chrześcijan, TPP ul. Myśliwska 2 Wrzosy Evangelical Christians' Church, Torun-Poland No. 2.jpg
4. Zbór Baptystów 1901 (1998) - baptystów, TPP ul. Poznańska 34 Podgórz Baptist chapel.jpg
5. Zbór Kościoła Zielonoświątkowego 1996 - zielonoświątkowcy, TPP (status obserwatora) ul. Curie-Skłodowskiej 65 Rubinkowo
6. Zbór Adwentystów Dnia Siódmego b.d. - adwentystów dnia siódmego ul. Idzikowskiego 1d[3] Stawki
7. Zbór "Chrystus dla Wszystkich" b.d. - "Chrystus dla Wszystkich", TPP ul. Marii Panny 13/4 Zespół Staromiejski Christ For All Church - Toruń, Poland.JPG
8. Kościół Boży w Toruniu b.d. - Chrześcijanie ul. Królowej Jadwigi 16 I p. (róg Małe Garbary) Zespół Staromiejski
9. Zbór braterski b.d. - braterski, TPP www.swch.pl
10. Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny 1924 parafialny polskokatolicki ul. Gałczyńskiego 30/36 Chełmińskie Przedmieście Kaplica polskokatolicka - torun.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg

Kościoły prawosławne i greckokatolickie[edytuj | edytuj kod]

Nr Nazwa Data powstania kościoła (parafii) Tytuł, funkcja Wyznanie Adres Dzielnica Zdjęcie Zabytek
1. Cerkiew św. Mikołaja 2 poł. XIX w., parafia lata 20. XX w. parafialny prawosławny ul. Podgórna 69 Mokre Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny - Parafia Św. Mikołaja w Toruniu.jpg
Obiekt zabytkowy znak.svg
2. Parafia greckokatolicka/Duszpasterstwo greckokatolickie w Toruniu parafialny greckokatolicki ul. kard. Stefana Wyszyńskiego 7/9 - Kościół pw. św. Maksymiliana Kolbe Na Skarpie

Kościoły nieistniejące[edytuj | edytuj kod]

Lista obejmuje kościoły nieistniejące.

Nr Nazwa Lata istnienia Tytuł, funkcja Zakon Dzielnica Zdjęcie
1. Kościół św. Anny 1598-1813 kościół parafialny Podgórza - Podgórz Cmentarz ewangelicki w Toruniu (ul. Poznańska 114)2.jpg
2. Kościół św. Ducha 1242-1656 - benedyktynki Stare Miasto Torun Brama Klasztorna 03.jpg
3. Kościół św. Jerzego 1340-1811 - - Chełmińskie Przedmieście Torun kosciol sw Jerzego.jpg
4. Kaplica św. Katarzyny 1360-1844 - - Stare Miasto, Przedmieście św. Katarzyny Plac Świętej Katarzyny w Toruniu - panoramio.jpg
5. Kościół św. Krzyża 1327-1414 - - Stare Miasto Plany w Toruniu2.jpg
6. Kościół św. Mikołaja 1264-1834 - dominikanie Zespół Staromiejski Torun kosciol dominikanow 2.jpg
7. Kościół św. Wawrzyńca XIII wiek-1824 - - Stare Miasto Plany w Toruniu2.jpg
8. Kaplica lefebrystów - - Chełmińskie Przedmieście Kaplica lefebrystów, Toruń.jpg

Świadkowie Jehowy[edytuj | edytuj kod]

Obiekt Zbory Adres
Sala Królestwa Toruń–Bydgoskie (w tym grupa angielskojęzyczna), Toruń–Chełmińskie, Toruń–Podgórz ul. Mjr Ludwika Idzikowskiego 1[1]
Sala Królestwa Toruń-Bielawy, Toruń–Chrobrego, Toruń–Na Skarpie (w tym grupa rosyjskojęzyczna), Toruń–Rubinkowo (w tym grupa języka migowego), Toruń–Wschód ul. Sobieskiego 27B[1]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]