Obraz Matki Bożej z Mariampola
| |
| Miejsca kultu | |
|---|---|
| Sanktuarium | |
| Czas powstania wizerunku |
nie później niż XVI w. |
| Data wspomnienia |
druga niedziela września |
| Autor |
nieustalony |
| Technika wykonania |
olej na płótnie |
| Rozmiar |
(78 × 109) cm |
| Koronowany |
1737, 1989 |
Matka Boża Mariampolska (Matka Boża Hetmańska, Matka Boża Rycerska, Matka Boża Zwycięska) – pochodzący z Mariampola wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem, w typie Eleusy, znajdujący się obecnie w kościele Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu. Obraz powstał nie później niż w XVI wieku. Przez wiernych uważany za cudami słynący.
Dzięki przeprowadzonym pracom badawczym i konserwatorskim w 1994 obraz został wpisany do rejestru zabytków Wrocławia pod nr 674.[1]
Opis obrazu
[edytuj | edytuj kod]Obraz przedstawia Matkę Bożą z Dzieciątkiem Jezus na lewej ręce. Mały Jezus przytula swoją głowę do policzka Maryi, a wzrok kieruje na patrzących na obraz. Suknia Matki Bożej jest ciemnoróżowa z zarzuconym zielonym płaszczem. Jej głowę okrywa zawój. Boży Syn owinięty jest w różowozłocistą chustę, natomiast jego plecy pozbawione są okrycia[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wielu badaczy uważa, że początki tej ikony sięgają XVI wieku, a jej malarz inspirował się pracami słynnego malarza Rafaela Santi. Inni sądzą, że dzieło jest wcześniejsze, natomiast H.H. Hoffman uważał, że zostało namalowane przez bizantyjskich mistrzów[3].
Obraz umieszczany był w polowej kaplicy hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego podczas bitew pod Chocimiem (1673), Żurawnem (1676) i Wiedniem (1683), a także w trakcie kolejnych kampanii na Wołyniu, Podolu i Bukowinie. Z racji bitewnych zwycięstw, jakie odnosili żołnierze Jabłonowskiego, Matce Bożej z ikony zaczęto dodawać przydomek hetmańskiej, rycerskiej oraz zwycięskiej[3].
W 1703 powstał rzymskokatolicki drewniany kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy, w którym początkowo umieszczono ikonę. Po wojnach Jabłonowski umieścił ją w swoim nowym zamku w Mariampolu. Ikona miała strzec mieszkańców od nieszczęść i stanowić umocnienie przed złem, z czasem stała się symbolem miasta, także w jego herbie znalazło się wyobrażenie Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus. Wnuk hetmana, Jan Kajetan Jabłonowski, w 1721 przeniósł parafię z Dalejowa do Mariampola, umieścił ikonę w wielkim ołtarzu kaplicy zamkowej, którą zamienił na kościół parafialny[4]. W 1733 Matka Boża na ikonie miała płakać. Po tym wydarzeniu został wybudowany nowy, kamienny kościół, gdzie został umieszczony obraz[3]. Ikona nie tylko przyciągnęła żołnierzy, ale także mieszkańców, dzięki cudom jakie miały się dziać, za sprawą modlitw przed nią zanoszonych. Z czasem miało dochodzić do uzdrowień chorych oraz nawróceń grzeszników i pogan. Ikona została oficjalnie ogłoszona jako cudowna (cudami słynąca) w 1737. Wiadomość o cudownym obrazie w Mariampolu rozeszła się po całej Europie. Żona Jana Kajetana Jabłonowskiego, Teresa z Wielhorskich, ofiarowała srebrną koronę i suknię, którymi przyozdobiono ikonę. Ksiądz Wojciech Biliński, proboszcz w latach 1752–1788, ofiarował srebro i klejnoty do ikony. Cudowny charakter ikony omawiany jest w pracy W. Urbana "Ikona Matki Bożej Mariampolskiej we Wrocławiu"[5]. W 1936 ikona została odrestaurowana przez lwowskiego artystę Jurię Janiša[3].
W okresie powojennych przesiedleń ikona została uratowana przez społeczność polską z rąk radzieckich komunistów i przywieziona do Polski. Z początku umieszczono ją w kościele w Głubczycach, gdzie została odrestaurowana przez Mariana Pacyna. Na początku lat pięćdziesiątych ikona została przeniesiona do Wrocławia do kościoła sióstr z Nazaretu. W 1965 czterech polskich biskupów, w tym Bolesław Kominek, prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński oraz arcybiskup krakowski Karol Wojtyła, przeniosło ikonę Matki Bożej do kościoła na Piasku we Wrocławiu. W tej świątyni została skradziona srebrna korona z obrazu. Nowa koronacja papieskimi diademami odbyła się 10 września 1989 w obecności prymasa Polski, kardynała Józefa Glempa[3].
W 2001 w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Mariampolu została umieszczona kopia cudownego obrazu, podarowana społeczności współczesnych mieszkańców Mariampola przez jego dawnych mieszkańców, żyjących głównie na Dolnym Śląsku[3].
W każdą drugą niedzielę września odbywa się związana z obrazem uroczystość odpustowa, na którą do Wrocławia przybywają mariampolanie[3].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Mariampol
- Sanktuaria maryjne
- Święta maryjne w Polsce
- Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku we Wrocławiu
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Aleksandra Krupska, Matka Boska Zwycięska z Mariampola nad Dniestrem w kościele NMP na Piasku we Wrocławiu, „Ochrona Zabytków 53/2 (209), 117-133”, 2000, s. 117 (pol.).
- ↑ Janina Łącka: Matka Boża Zwycięska z Mariampola. niedziela.pl. [dostęp 2017-06-17].
- ↑ a b c d e f g Parafia NMP Wspomożenie Wiernych: Historia Obrazu Matki Bożej Zwycięskiej z Mariampola. 20 października 2012. [dostęp 2017-06-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-31)]. (pol.).
- ↑ Alojzy (1850-1927) Fridrich, Historye cudownych obrazów Najświętszej Maryi Panny w Polsce. T. 2, Obejmujący obrazy dyecezyi krakowskiej, archidyecezyi lwowskiej, dyecezyi przemyskiej i tarnowskiej / zebrał według autentycznych źródeł Alojzy Fridrich., „Biblioteka Uniwersytecka KUL”, 1904, s. 258-262 (pol.).
- ↑ Józef Mandziuk, Sanktuaria maryjne w archidiecezji wrocławskiej, „Studia Theologica Varsaviensia 27/1, 230-246”, Muzeum Historii Polski, 1989, s. 232-244 (pol.).